Në një lëvizje të paprecedentë ligjore dhe ekonomike, Bashkimi Evropian ka vendosur të ngrijë për një kohë të pacaktuar asetet e Bankës Qendrore Ruse në Evropë. Ky vendim, i marrë më 12 dhjetor 2025, synon të garantojë financimin e Ukrainës për vitet e ardhshme dhe të neutralizojë fuqinë bllokuese të liderëve skeptikë brenda bllokut, specifikisht Viktor Orbanit të Hungarisë dhe Robert Ficos të Sllovakisë.
Deri më tani, sanksionet e BE-së duhej të rinovoheshin çdo gjashtë muaj me unanimitet të plotë të 27 vendeve anëtare. Kjo u jepte mundësi Hungarisë dhe Sllovakisë të përdornin veton si mjet presioni. Duke përdorur një procedurë emergjence ekonomike, Brukseli ka vendosur që asetet (rreth 210 miliardë euro) të mbeten të ngrira derisa Rusia të ndalojë luftën dhe të paguajë dëmet e shkaktuara Ukrainës.
Kjo masë hap rrugën për përdorimin e këtyre fondeve si garanci për një kredi masive që do të mbulojë nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës për periudhën 2026–2027.
Vendimi ka shkaktuar zemërim te aleatët e Moskës brenda BE-së. Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orban e quajti vendimin fundin e sundimit të ligjit në BE, duke akuzuar Komisionin se po shkel rregullat për të zgjatur një luftë “që nuk mund të fitohet”.
Ndërsa kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, në një letër drejtuar Presidentit të Këshillit të BE-së, António Costa, paralajmëroi se nuk do të mbështesë asnjë veprim për shpenzime ushtarake dhe se kjo lëvizje minon përpjekjet për paqe.
Rusia padit Euroclear
Pjesa më e madhe e fondeve, rreth 193 miliardë euro, ndodhen në “Euroclear”, një institucion financiar me seli në Belgjikë. Banka Qendrore e Rusisë njoftoi se ka ngritur padi ndaj Euroclear në Moskë për dëmet e shkaktuara, duke e cilësuar planin e BE-së si “vjedhje të paligjshme”.
Ky vendim vjen në një moment kritik, kur Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe liderë të tjerë evropianë po përpiqen të sigurojnë pavarësinë e ndihmës për Ukrainën nga ndryshimet e mundshme politike në SHBA apo bllokimet e brendshme. Samiti i ardhshëm i 18 dhjetorit pritet të detajojë mënyrën se si do të disbursohen këto fonde.
