Plani i G7 mund të çlirojë deri në 250 miliardë paund për Kievin duke i kthyer fondet shtetërore ruse të ngrira në hua dhe mbështetje ushtarake
Ministrat po përgatiten të përdorin miliarda paund në pasuri ruse të ngrira në Britani për të mbështetur Ukrainën në luftën e saj kundër Rusisë, si pjesë e një nisme ndërkombëtare për të rritur presionin ndaj presidentit Putin.
Në një lëvizje të koordinuar me Francën, Gjermaninë dhe Shtetet e Bashkuara, Sir Keir Starmer tha se Mbretëria e Bashkuar është e gatshme të çlirojë deri në 25 miliardë paund para ruse të mbajtura në Britani për përpjekjet e luftës.
Vendimi, pas muajsh negociatash mes vendeve të G7 dhe aleatëve të tjerë perëndimorë, mund të çlirojë deri në 250 miliardë paund për Ukrainën, në disa faza, për të financuar blerjen e armëve dhe për të mbështetur ekonominë e saj të luftës.
Në një deklaratë të përbashkët me presidentin francez Emmanuel Macron dhe kancelarin gjerman Friedrich Merz, Starmer tha se të tre udhëheqësit kishin rënë dakord të “rritin presionin” ndaj Putinit për t’i kundërvënë “taktikat e tij bllokuese dhe sulmet e neveritshme në përgjigje të bisedimeve të paqes”.
Ata thanë: “Në këtë drejtim, jemi të gatshëm të ecim përpara drejt përdorimit, në mënyrë të koordinuar, të vlerës së pasurive sovrane ruse të ngrira për të mbështetur forcat e armatosura të Ukrainës dhe për ta detyruar Rusinë të rikthehet në tryezën e negociatave. Synojmë ta bëjmë këtë në bashkëpunim të ngushtë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.”
Starmer besohet gjithashtu se e ka diskutuar planin me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky. Downing Street tha se Britania, Franca dhe Gjermania janë “të bashkuara në synimin për të çuar përpara përdorimin e plotë të vlerës së pasurive sovrane ruse të ngrira për t’i dhënë fund luftës”.
Ministrja e Financave Rachel Reeves pritet të diskutojë propozimet me ministrat e tjerë të financave perëndimore në një takim të Fondit Monetar Ndërkombëtar në Uashington javën e ardhshme.
Mendohet se Mbretëria e Bashkuar mban më shumë se 25 miliardë paund pasuri financiare ruse që u sekuestruan pas pushtimit të Ukrainës, përfshirë para të mbajtura në Britani nga banka qendrore e Rusisë, fondi kombëtar i pasurisë dhe ministria e financave.
Belgjika mban 190 miliardë euro (165 miliardë paund) pasuri në Euroclear, depozitën qendrore të letrave me vlerë me bazë në Bruksel, ndërsa Franca mban 19 miliardë euro (16 miliardë paund).
Deri tani, Britania dhe vende të tjera kanë qenë të gatshme të përdorin vetëm interesin e fituar nga këto pasuri për të financuar përpjekjet e luftës në Ukrainë. Thuhet se Belgjika ka qenë hezituese të lirojë fondet nga frika se një veprim i tillë mund të konsiderohej i paligjshëm në të ardhmen — dhe nëse do të duhej të rimbursonte shumën, vendi mund të përballej me falimentim.
Megjithatë, sipas një plani që po përgatitet nga udhëheqësit e BE-së dhe G7-s, vendet do të lëshojnë deri në 172 miliardë euro (149 miliardë paund) hua për Ukrainën duke i shkëmbyer paratë ruse të lidhura me pasuritë e ngrira me obligacione pa interes. Ukraina do të ishte e detyruar ta shlyente huanë vetëm nëse Moska paguan dëmshpërblime lufte — gjë që konsiderohet e pamundur.
Ky mekanizëm do t’u mundësonte vendeve të shpërndanin rrezikun e konfiskimit të pasurive ruse, ndërsa do të çlironte shuma të mëdha parash. Shpresa është se kjo do të rrisë presionin ndaj Putinit për t’u rikthyer në bisedimet e paqes dhe do të sigurojë një mekanizëm afatgjatë financimi për Ukrainën për të mbushur boshllëkun që lë pas tërheqja graduale e ndihmës amerikane.
Administrata Trump ka bërë thirrje që aleatët e G7 të konfiskojnë “ose të përdorin në ndonjë formë” pasuritë ruse “për të financuar mbrojtjen e Ukrainës”, sipas një dokumenti zyrtar të SHBA-së të parë nga Financial Times.
Në një takim të G7 këtë muaj, udhëheqësit ranë dakord të “adresojnë nevojat financiare të Ukrainës” për të “siguruar që Rusia të mos mund të presë fundin e konfliktit.” Në një deklaratë pas takimit, udhëheqësit thanë se këto masa përfshijnë përdorimin e “vlerës së plotë” të pasurive shtetërore ruse “të ngrira në juridiksionet tona për t’i dhënë fund luftës dhe për të siguruar një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë.” Reeves ka thënë më parë se qeveria britanike do të “marrë në konsideratë vetëm opsione që janë në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe që janë ekonomikisht e financiarisht të përgjegjshme.”
