Presidenti amerikan Donald Trump po shqyrton mundësinë e zëvendësimit të sekretarit të Mbrojtjes, Pete Hegseth, pas humbjes së rëndë të republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat i dhanë demokratëve shumicën si në Dhomën e Përfaqësuesve, ashtu edhe në Senat.
Sipas informacioneve të publikuara nga CBS News, presidenti amerikan ka nisur të diskutojë me bashkëpunëtorët dhe këshilltarët e tij nëse Hegseth duhet të vijojë të qëndrojë në krye të Pentagonit. Ndër emrat që po përmenden si kandidatë të mundshëm për ta zëvendësuar është edhe guvernatori republikan i Floridës, Ron DeSantis.
Megjithatë, burime pranë administratës sqarojnë se Trump nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar për largimin e sekretarit. Emri i DeSantis është përmendur në diskutimet që po zhvillohen në prapaskenë për drejtimin e ardhshëm të Pentagonit.
Sipas një prej burimeve të CBS News, DeSantis mund t’i nënshtrohet procesit të konfirmimit të kandidaturës në Senat gjatë periudhës kalimtare, përpara se Kongresi i ri të marrë detyrën. Ai më pas mund të marrë drejtimin e ministrisë pasi të përfundojë mandati i tij si guvernator, më 5 janar.
Reklamë
Për momentin, ky skenar mbetet në kuadrin e diskutimeve dhe nuk ka asnjë njoftim zyrtar që Trump ka vendosur për pasuesin e Hegseth. Ndërkohë, disa bashkëpunëtorë të Shtëpisë së Bardhë vlerësojnë se përgjegjësia për humbjet elektorale të republikanëve mund t’u atribuohet edhe zyrtarëve të tjerë të lartë ushtarakë.
Mes tyre përmenden admirali Brad Cooper, kreu i Komandës Qendrore të Forcave të Armatosura Amerikane (CENTCOM), dhe gjenerali Dan Caine, kryetar i Shtabit të Përbashkët të Forcave të Armatosura. Të dy kanë pasur rol të rëndësishëm në këshillimin ushtarak për luftën në Iran.
Rezultati i zgjedhjeve të mesmandatit ka hapur një debat më të gjerë brenda administratës amerikane për koston politike të ndërhyrjes ushtarake në Iran. Sondazhet e zhvilluara pas zgjedhjeve treguan se konflikti ishte një nga faktorët që dobësuan mbështetjen elektorale për republikanët, duke shtuar presionin ndaj Shtëpisë së Bardhë për të ndryshuar kurs.
Hegseth ka qenë një nga figurat kryesore të politikës ushtarake të administratës së dytë Trump. Gjatë mandatit të tij, ai ka promovuar ndryshime të gjera në Forcat e Armatosura, duke përfshirë operacionet ushtarake kundër Iranit pa miratimin paraprak të Kongresit, si dhe largimin nga detyra të dhjetëra zyrtarëve të lartë ushtarakë.
Ai ka mbështetur gjithashtu nisma të debatueshme lidhur me gjendjen fizike dhe gatishmërinë operacionale të ushtarakëve, duke vënë theksin te qëndrueshmëria fizike, standardet e përgatitjes trupore dhe nivelet e testosteronit.
Megjithatë, këto politika nuk arritën të shmangnin humbjen e madhe elektorale të republikanëve. Ndërkohë, disa kritikë të ministrit pretendojnë se ai i ka paraqitur presidentit një panoramë tepër optimiste për zhvillimin e luftës në Iran.
Pozitat e Hegseth janë dobësuar edhe më shumë për shkak të reagimeve në Kongres, ku disa republikanë kanë vënë hapur në pikëpyetje qëndrimin e tij në krye të Pentagonit.
Senatori republikan i Karolinës së Veriut, Thom Tillis, deklaroi se sekretari i Mbrojtjes do të duhet të japë llogari për vendimet e tij.
“Hegseth do të duhet të japë llogari. Ai është një nga arsyet përse nuk kemi financimin dhe garancitë e mbrojtjes që na nevojiten”, deklaroi Tillis për CBS News.
Përplasja lidhet drejtpërdrejt me financimin e Forcave të Armatosura amerikane. Demokratët kanë kërcënuar të bllokojnë kërkesën e administratës për një fond shtesë prej 70 miliardë dollarësh për buxhetin e mbrojtjes, e paraqitur në muajin qershor.
Në fokus është gjithashtu edhe buxheti vjetor i Pentagonit për vitin fiskal 2027, ndërsa SHBA vijon të jetë e përfshirë në operacionet ushtarake në Iran.
Tillis kishte luajtur një rol vendimtar në konfirmimin e emërimit të Hegseth në janar 2025, por më vonë e cilësoi votën e tij si “pendesën më të madhe” të karrierës së tij politike.
Muajin e kaluar, ai i kishte kërkuar publikisht Trumpit të shkarkonte ministrin e Mbrojtjes, duke e kritikuar ashpër edhe përmes një reagimi në platformën X.
“Nuk kam parë kurrë një drejtim kaq të paaftë të burrave dhe grave trime që i shërbejnë vendit tonë. Ai ka frikë nga kompetenca dhe i drejtohet nxitjes së luftërave kulturore, në vend që të merret seriozisht me çështjen jetike të mbrojtjes sonë kombëtare dhe shëndetin e mirëqenien e personelit ushtarak”, shkroi senatori.
Në një tjetër deklaratë për CBS News, Tillis shtoi se pas zgjedhjeve duhet të shqyrtohet nëse Hegseth është personi i duhur për të paraqitur nevojat e mbrojtjes së vendit përpara Kongresit. Ai theksoi se ligjvënësit kanë vetëm 60 ditë kohë deri në përfundimin e sesionit aktual parlamentar.
Të njëjtin qëndrim ka shprehur edhe senatori demokrat i Virxhinias, Tim Kaine, anëtar i Komitetit të Forcave të Armatosura në Senat. Në muajin shtator, ai deklaroi se një ndryshim në drejtimin e Pentagonit mund të lehtësonte arritjen e marrëveshjeve mes dy partive për shpenzimet e mbrojtjes.
Përveç mundësisë së largimit nga detyra me vendim të Trump, Hegseth përballet edhe me rrezikun e nisjes së një procedure shkarkimi nga Dhoma e Përfaqësuesve.
Kongresmeni republikan nga Kentaki, Thomas Massie, i cili ka pasur përplasje të hapura me presidentin amerikan dhe po përgatitet të përfundojë javët e fundit të mandatit pas humbjes në zgjedhjet paraprake, ka paraqitur që prej 15 shtatorit tetë akuza ndaj sekretarit të Mbrojtjes.
Massie planifikon të kërkojë një votim në seancën plenare të Dhomës së Përfaqësuesve, që në javën e ardhshme, kur Kongresi të rifillojë punimet.
Në rezolutën e tij, ai akuzon Hegseth për kryerjen e operacioneve ushtarake kundër Iranit pa autorizimin e nevojshëm të Kongresit, për arrestimin e presidentit të Venezuelës, Nicolas Maduro, pa bazë kushtetuese, si dhe për dhënien e urdhrave për vrasjen e personave të dyshuar për trafik droge në Karaibe, pa një proces të mëparshëm gjyqësor.
“Shkeljet kushtetuese të ministrit Hegseth shkojnë përtej luftës së paligjshme në Iran”, deklaroi Massie.
Ai shtoi se ministri po abuzon me kompetencat e postit të tij për të shpërfillur rezolutat e Kongresit lidhur me kompetencat për shpalljen e luftës, për të rrëmbyer liderë të huaj dhe për të frikësuar kritikët e administratës Trump, duke ndërmarrë veprime hakmarrëse ndaj tyre për ushtrimin e të drejtës së lirisë së shprehjes.
Megjithëse republikanët vijojnë të kontrollojnë Dhomën e Përfaqësuesve deri në marrjen e detyrës nga Kongresi i ri dhe mund të përpiqen ta rrëzojnë propozimin, Massie beson se ekzistojnë mundësi që ai të miratohet.
“Ka një mundësi të konsiderueshme që propozimi të kalojë në Dhomën e Përfaqësuesve dhe mendoj se kjo do të ishte një njollë në historikun e tij. Nëse po mendon të largohet, tani do të ishte një moment i mirë për ta bërë këtë”, deklaroi ai për Washington Post.
Marrja e kontrollit të të dy dhomave të Kongresit nga demokratët në janar përbën një tjetër rrezik për administratën Trump. Demokratët kanë paraqitur tashmë propozime për nisjen e procedurave të shkarkimit jo vetëm ndaj presidentit amerikan, por edhe ndaj sekretarit të Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore, Robert F. Kennedy Jr., si dhe sekretares së Arsimit, Linda McMahon.
Këto iniciativa nuk kishin avancuar për sa kohë Dhoma e Përfaqësuesve kontrollohej nga republikanët, por tregojnë drejtimin që demokratët synojnë të ndjekin pas fitores së tyre elektorale.
Adam Smith, një nga përfaqësuesit kryesorë të demokratëve në Komitetin e Forcave të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve, deklaroi për Washington Post se synon të shqyrtojë operacionet ushtarake amerikane, politizimin e Forcave të Armatosura dhe rastet e mundshme të korrupsionit në kontratat e prokurimeve të Pentagonit.
Ndryshimi i balancave politike në Kongres mund t’i kthejë kështu përplasjet politike për Hegseth në hetime të gjera, ndërsa administrata Trump do të përballet tashmë me një Kongres ku nuk do të ketë shumicën.
Pavarësisht raportimeve për diskutimet mbi të ardhmen e sekretarit, Shtëpia e Bardhë këmbëngul se presidenti vazhdon ta mbështesë atë.
E pyetur për lajmet mbi zëvendësimin e mundshëm të Hegseth, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, deklaroi se Trump “ka besim të plotë te sekretari Hegseth”.
Në të njëjtën deklaratë, ajo mbrojti operacionet ushtarake në Iran dhe Venezuelë, ndërsa vlerësoi përpjekjet e Hegseth për të përmbysur politikat që, sipas administratës Trump, Pentagoni kishte ndjekur gjatë presidencës së Joe Biden, lidhur me diversitetin, barazinë, përfshirjen dhe të ashtuquajturën ideologji “woke”.
Në të njëjtën linjë, zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, deklaroi për Washington Post se ministri nuk ka ndërmend të japë dorëheqjen.
Sipas tij, pavarësisht kërcënimeve për “gjueti shtrigash të sajuara”, Hegseth mbetet “100% i përkushtuar” në ushtrimin e detyrave të tij deri në fund të mandatit presidencial të Trump dhe në zbatimin e agjendës së administratës.
Parnell pretendoi gjithashtu se Pentagoni ka respektuar ligjin dhe se drejtuesi i saj nuk do të tërhiqet përballë politikanëve që, sipas tij, synojnë të përfitojnë politikisht apo të nisin hetime të pabazuara, pa pasur asnjë shkelje ligjore.
Në mbrojtje të Hegseth doli edhe zëdhënësja e Pentagonit, Kingsley Wilson, e cila e cilësoi atë një “udhëheqës reformator” që ka rikthyer standardet ushtarake.
“I gjithë departamenti është i bashkuar pas vizionit të ministrit dhe do të vazhdojë të punojë për t’i vendosur në radhë të parë ushtarakët tanë dhe Amerikën”, deklaroi ajo për USA Today.
Nga ana e tij, Trump kishte dalë publikisht në mbrojtje të sekretarit të Mbrojtjes më 28 tetor, duke hedhur poshtë kritikat dhe kërcënimet për nisjen e një procedure shkarkimi ndaj tij.
“Mendoj se kjo është e papranueshme. E vetmja gjë që bëjnë është të flasin për shkarkimin e të gjithëve. Ai po bën një punë të shkëlqyer. Është një luftëtar i madh. Mendoj se është më i miri në këtë detyrë prej shumë vitesh dhe shumë njerëz bien dakord me këtë”, deklaroi presidenti amerikan për gazetarët.
Megjithatë, pas humbjes së republikanëve dhe humbjes së kontrollit të Kongresit, situata politike në SHBA ka ndryshuar ndjeshëm, duke shtuar pasigurinë për të ardhmen e Pete Hegseth në krye të Pentagonit.
