Sistemi bonus-malus penalizon drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme, ndërsa nxit ata që nuk kanë shkaktuar dëme. Bonusi do të jetë rreth 3% dhe llogaritet se prej tij do të përfitojnë rreth 96% e drejtuesve. Ndërkohë, malusi për shkaktarët e dëmeve fillon nga 18%. Siguruesit e cilësojnë si një hap të rëndësishëm, sepse për herë të parë, shkaktarët e dëmeve do të penalizohen në primin e sigurimit.
Nga 1 janari 2026, nisi aplikimi i sistemit bonus-malus në sigurimet e detyrueshme motorike.
Sistemi bonus-malus parashikon që drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme do të paguajnë një prim sigurimi më të lartë në vitin pasardhës, ndërsa ata që nuk shkaktojnë dëme, një prim më të ulët.
Për drejtuesit që kanë shkaktuar një dëm të vetëm do të llogaritet një koeficient 1.18 mbi primin bazë, ndërsa për ata që kanë shkaktuar dy ose më shumë dëme do të aplikohet një koeficient 1.39.
E thënë ndryshe, drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar një dëm vitin e kaluar do të penalizohen me një malus në masën 18%, ndërsa ata që kanë shkaktuar dy dëme ose më shumë, do të penalizohen me një malus në masën 39%.
Ndërkohë, drejtuesit e mjeteve që nuk kanë shkaktuar dëme gjatë vitit 2025 do të përfitojnë një bonus prej 3% në çmimin e sigurimit të detyrueshëm TPL.
Aplikimi i sistemit bonus-malus është i parashikuar në ligjin “Për sigurimin e detyrueshëm në sektorin e transportit”, që ka hyrë në fuqi në vitin 2021. Megjithatë, ligji e parashikon si të drejtë të kompanive të sigurimit, por jo si një detyrim.
Zbatimi i parimit bonus-malus u bë i mundur vetëm pas miratimit të rregullores “Për përcaktimin e faktorëve të riskut që përfshihen në përllogaritjen e primit për produktet e sigurimit të detyrueshëm në sektorin e transportit”.
Kjo rregullore hyri në fuqi në fillim të vitit 2025, por pa përfshirë elementin bonus-malus, që ka nisur të aplikohet prej 1 janarit të këtij viti.
Siguruesit: 96% e shoferëve me sigurim më të ulët në 2026
Siguruesit parashikojnë që fillimi i aplikimit të sistemit bonus-malus do të ketë një efekt negativ në nivelin 4.5-5 milionë euro mbi primet e shkruara bruto në sigurimin e detyrueshëm motorik.
Drejtues të kompanive shprehen për “Monitor” se llogaritet që nga 100 drejtues mjetesh që kanë kryer sigurimin e detyrueshëm TPL vitin e kaluar, rreth 4% e tyre kanë shkaktuar dëme.
Kjo kategori e drejtuesve do të paguajë një prim sigurimi më të lartë për vitin 2026 (rreth 18% më shumë). Ndërkohë, pjesa më e madhe e drejtuesve të mjeteve, rreth 96% e tyre do të përfitojnë një bonus ose ulje të çmimit të sigurimit të detyrueshëm motorik me afërsisht 3% për vitin 2026.
Duke qenë se numri i drejtuesve të mjeteve që nuk kanë shkaktuar dëme është shumë më i lartë se ai që kanë shkaktuar dëme, efekti në vlerën totale të primeve që do të arkëtojnë kompanitë këtë vit pritet të jetë negativ. Sipas përllogaritjeve të siguruesve, ky efekt pritet të jetë rreth 4.5-5 milionë euro.
Të dhënat zyrtare të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF) tregojnë se për 12 muajt e fundit statistikorë (dhjetor 2024 – nëntor 2025) kompanitë e sigurimit kanë lidhur gjithsej afërsisht 747 mijë kontrata sigurimi.
Mbi këtë shifër, mund të vlerësohet se rreth 30 mijë drejtues mjetesh do të paguajnë një prim më të lartë gjatë vitit 2026. Pjesa e mbetur, rreth 717 mijë drejtues mjetesh, do të paguajnë një prim sigurimi më të ulët.
Sigurimi TPL ngelet kolona kryesore e tregut
Sigurimi i brendshëm motorik për përgjegjësitë ndaj palëve të treta ngelet produkti dominues në tregun shqiptar të sigurimeve.
Të dhënat e AMF-së tregojnë se për 11 muajt e vitit 2025, primet e sigurimit TPL përbënin 57.6% të primeve të shkruara bruto në sigurimin e Jo-Jetës.
Pesha e këtij produkti është rritur më tej nga niveli prej 57.6% i një viti më parë.
Volumi i primeve në këtë produkt është në rritje me 18.5% krahasuar me një vit më parë. Pjesërisht, kjo rritje i detyrohet edhe sistemit të ri të llogaritjes së primeve mbi bazën e faktorëve të rrezikut, që vlerësohet se ka sjellë një rritje të primit mesatar të sigurimit TPL me afërsisht 7%.
Volumi vjetor i primeve të shkruara bruto pritet të arrijë në afërsisht 145 milionë euro për të gjithë vitin 2025.
Nëse shtojmë edhe produktet e tjera të sigurimit të detyrueshëm motorik, Kartonin Jeshil dhe Policën Kufitare, pesha e sigurimeve të detyrueshme motorike arrin në 68.2% të tregut.
Këto shifra tregojnë qartë se tregu i sigurimeve ngelet i varur në masën më të madhe prej produkteve të detyrueshme motorike.
Pesha e këtyre produkteve është edhe pak më e lartë në strukturën totale të dëmeve. Për 11 muajt e vitit 2025, dëmet në sigurimet TPL përbënin 70.4% të dëmeve bruto të paguara nga kompanitë e sigurimit në vend.
Prej tyre, pothuajse 60% i takonin sigurimit të brendshëm TPL. Për 11 muajt e vitit 2025, kompanitë e sigurimit paguan 4.1 miliardë lekë dëme bruto të lidhura me sigurimin e brendshëm motorik TPL, ndërsa për të gjithë vitin 2024, dëmet e paguara kishin vlerën e pothuajse 4.3 miliardë lekë.
Aksidentet, 88% për faj të shoferëve
Të dhënat e INSTAT tregojnë se për 11 muajt e vitit të kaluar në Shqipëri u regjistruan zyrtarisht 1245 aksidente rregullore. Tendenca e aksidenteve është në rënie me 17.9% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Numri i personave të dëmtuar në aksidente arriti në 1737, 15.7% më pak krahasuar me një vit më parë. Por, pavarësisht se numri i aksidenteve të ndodhura gjatë periudhës dhe i personave të dëmtuar ka pësuar rënie, dëmet e paguara nga kompanitë e sigurimit janë në rritje të ndjeshme.
Për 11 muaj, dëmet bruto të paguara në sigurimin TPL arritën në 4.1 miliardë lekë, me një rritje prej 6.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Ekspertiza ka konkluduar se në 88% të aksidenteve të ndodhura gjatë vitit të kaluar, përgjegjësia ka rezultuar e drejtuesit të mjetit. Sistemi bonus-malus synon të ndëshkojë pikërisht këtë kategori të drejtuesve të mjeteve, të cilësuar fajtorë për aksidentet.
Për të gjithë vitin 2024 ishin raportuar gjithsej 1666 aksidente rrugore, në rritje vjetore me 29.6%.
Ndërsa numri i të dëmtuarve në aksidente arriti në 2255, 30% më shumë krahasuar me një vit më parë. Vlera e dëmeve të paguara në sigurimin TPL arriti në afërsisht 4.3 miliardë lekë, në rritje vjetore me 26%./Marrë nga Monitor
