Në një Rusi të goditur thellë nga pasojat njerëzore dhe ekonomike të konfliktit në Ukrainë, mbijetesa e përditshme po ndërthuret me fenomenin e ri dhe cinik të quajtur “ekonomia e vdekjes”. Gjithnjë e më shumë gra po hyjnë në martesa me shpejtësi rrufe me burra që nisen drejt frontit, me qëllimin e vetëm për të trashëguar kompensimet e majme shtetërore në rast të vdekjes së tyre në betejë.
Sipas raportimeve nga kryeqyteti rus, forca kryesore shtytëse pas këtij fenomeni është e natyrës thjesht financiare.
Milionat e “parave të arkivolit”
Përmes një kombinimi të subvencioneve federale, sigurimeve shoqërore dhe bonuseve që ofrojnë rajonet e ndryshme, dëmshpërblimi për një ushtar të rënë – të njohura lokalisht si “grobonosnye” apo “paratë e arkivolit” – mund të arrijë nga 12 deri në 15 milionë rubla.
Në provincat më të varfra të Federatës Ruse, kjo shumë përfaqëson një pasuri marramendëse, e cila është e barabartë me dekada të tëra pune me pagë mesatare. Sipas kuadrit ligjor rus, bashkëshortja zyrtare përfiton automatikisht pjesën më të madhe të këtij kompensimi, duke e ndarë atë vetëm me prindërit apo fëmijët e ushtarit, shpesh në dëm të pjesës tjetër të familjes biologjike.
Lehtësimet burokratike dhe shfrytëzimi i ushtarëve beqarë
Skema funksionon falë lehtësirave burokratike që qeveria vendosi për të mobilizuarat: dasmat mund të lidhen zyrtarisht brenda pak orësh, duke anashkaluar periudhën e zakonshme njëmujore të pritjes.
Shënjestra kryesore e këtyre martesave të shpejta janë ushtarët beqarë, të burgosurit e rekrutuar direkt nga qelitë, ose të rinjtë pa një rrjet të fortë mbështetës familjar. Në momentin që ushtari vritet në luftime, e veja merr menjëherë pjesën e saj financiare dhe zhduket, duke lënë pas përplasje të ashpra gjyqësore me prindërit apo fëmijët nga martesat e mëparshme të të ndjerit.
“Ne po dëshmojmë manifestimin më të egër të ‘ekonomisë së vdekjes’, ku vlera financiare e humbjes së jetës në front tejkalon çdo mundësi fitimi gjatë gjithë jetës,” vërejnë sociologët që studiojnë këtë dinamikë shoqërore.
Pavarësisht rritjes së numrit të padive civile nga familjarët e tronditur për të anuluar këto martesa si të rreme, vërtetimi i mashtrimit ose keqbesimit në gjykatë mbetet mjaft i ndërlikuar, duke e lënë të hapur këtë treg cinik që ushqehet nga tragjedia e luftës.
