Zbulimi i një plani të ri paqeje për Ukrainën, i hartuar në heshtje nga Shtetet e Bashkuara dhe Rusia, ka shkaktuar shqetësim dhe reagime të ashpra nga udhëheqësit e Bashkimit Evropian (BE). Diplomatët evropianë shprehën zënien në befasi, duke këmbëngulur se çdo marrëveshje e mundshme kërkon domosdoshmërisht përfshirjen e Ukrainës dhe Evropës.
Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të BE-së, ishte e prerë në reagimin e saj:
“Që çdo plan të funksionojë, ai ka nevojë për ukrainasit dhe evropianët në bord,” tha ajo gjatë një takimi në Bruksel, duke theksuar se administrata e Trump nuk duhet të lërë mënjanë aleatët e saj.
Kallas gjithashtu shprehu skepticizëm ndaj sinqeritetit të Moskës: “Nuk kemi dëgjuar për ndonjë lëshim nga pala ruse.”
Akuzat për mungesë sinqeriteti
Diplomatët e BE-së akuzuan Presidentin rus, Vladimir Putin, se nuk është i sinqertë në dëshirën e tij për paqe, duke vazhduar sulmet shkatërruese në Ukrainë, përfshirë infrastrukturën civile.
Kallas theksoi se “nëse Rusia donte vërtet paqe, ajo mund të kishte rënë dakord për një armëpushim të pakushtëzuar që para ca kohësh.”
Reagimi i Evropës vjen pasi raportohet se plani i paqes i hartuar nga emisarët amerikanë dhe rusë kërkon lëshime të mëdha territoriale nga Kievi, përfshirë njohjen e kontrollit rus mbi rajonin e Donbasit—një kusht që Presidenti Zelenskyy e ka përjashtuar vazhdimisht si të paligjshëm.
Plani, i cili po hartohet në fshehtësi nga Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, dhe i dërguari special i SHBA-së, Steve Witkoff, në bashkëpunim me një këshilltar të ngushtë të Putinit, u konfirmua të enjten nga Shtëpia e Bardhë.
Lëshimet kyçe, kontrolli i Donbasit dhe braktisje armatimesh
Sipas personave të njohur me detajet e planit, i cili është ende duke u zhvilluar, propozimi kërkon që Ukraina të lëshojë territor ndaj Rusisë, të njohë kontrollin efektiv të Rusisë mbi të gjithë rajonin lindor të Donbasit (rajonet e Donetskut dhe Luhanskut), një objektiv kyç i pushtimit të Putinit, si dhe të braktisë disa armatime specifike dhe të pranojë tërheqjen e një pjese të ndihmës kritike ushtarake amerikane.
Nga ana e saj, Moska pritet të premtojë të mos bëjë sulme të mëtejshme, ndonëse nuk është qartësuar se çfarë lëshimesh kërkohen nga Rusia.
Qëndrimi i Ukrainës
Presioni mbi Presidentin Zelenskyy është rritur ndjeshëm, pasi ai ka përjashtuar vazhdimisht dorëzimin e territorit rus, një veprim që do të ishte i paligjshëm sipas kushtetutës së Ukrainës dhe thellësisht jopopullor.
Zyra e Zelenskyt konfirmoi se presidenti pret të flasë me Trumpin në ditët në vijim rreth mundësive diplomatike, duke nënvizuar se kushtet kryesore të Ukrainës për paqe duhet të respektohen.
