Shqipëria është bërë prodhuesi më i madh i kanabisit në Evropë. Impianti i fuqishëm përshkruhet si “ari i gjelbër” nga kultivuesit. Në një vend të varfër, kjo është një industri miliardë euro. Kështu e nis reportazhin e vet BBC për Shqipërinë, cilësuar si kryeqyteti i drogës në Evropë.
Tej një rruge të prishur, në një fshat të vogël në veri të Tiranës, duket një gjysmë-shtëpi, gati e rrënuar, me tulla.
Ajo qëndron vetëm dhe duket e braktisur. Në fakt nuk është. Nga ajo vjen aromë marramendëse që zbulon edhe funksionin e saj aktual: prodhimin e kanabisit. Brenda, më shumë se gjysma e hapësirës në tokë është e mbuluar me hashash, bimën që po thahet.
“Ka rreth 20 kg këtu”, thotë njeriu që e zotëron atë. Ai është i ri, ndoshta te te 20-t, i veshur me xhinse, tshirt dhe atlete. Ai është një nga mijëra njerëz po po bëjnë para nga kanabisi.
Në Shqipëri, një kilogram e kësaj droge të paligjshme shitet për 100 deri në 200 euro (£ 85 në £ 170). Në Itali ajo shitet rreth 1,500 euro. Dhe shumica e kultures kanabis të vendit trafikohet jashtë – në veri përmes Malit të Zi, në jug të Greqisë, ose në perëndim përtej Adriatikut në Itali.
Nuk ka treg të rëndësishëm në vend. Një burim vlerëson se industria e paligjshme mund të jetë me vlerë pesë miliardë euro (£ 4.25bn) në vit – rreth gjysma e PBB-së së Shqipërisë.
Rreth 20 kg e bimës që thahet ngadalë në rrezet e diellit që hyjnë përmes dritares së hapur nuk janë gjithë sa ka ky person.
“Unë kam prodhuar 350 kg”, thotë ai. “Këtë vit pothuajse çdo shtëpi e vetme në fshat rrit kanabis – ton e tonelata janë prodhuar vetëm në këtë komunitet”- thotë ai.
Ky njeri ka punësuar 15 njerëz për gjithë procesin dhe roje të armatosura për të mbrojtur kanabisin. Ai thotë se është i ngarkuar këtu, komandon, por ai ndoshta i takon një rrjeti më të gjerë.
Pra, nëse të gjithë këtu kultivojnë dhe këtë e dinë të gjithë, përse nuk ka patur këtu aksione të policisë?
“Unë i paguaj policisë 20%. Të gjithë duhet të paguajnë. Nëse nuk paguan, ata të fusin në burg” -thotë ai, duke u vënë më pas në mbrojtje.
“Ky është mallkimi ynë – nuk ka punë, nuk ka punë këtu nuk ka para me asgjë tjetër që të mbjellësh, unë e di se nuk është një gjë e mirë kjo që jam duke bërë, por nuk ka asnjë mënyrë tjetër…”
Për dekada me radhë shqiptarët kanë jetuar nën një regjim të mbyllur. Pastaj, pas rënies së komunizmit, erdhi një periudhë me trazira civile dhe rritjen e shpejtë të krimit të organizuar.
Njëzet e pesë vjet më vonë, papunësia është ende e lartë dhe korrupsioni i përhapur – kushtet që mundësojnë tregtinë kanabisit të lulëzojë.
Qeveria ka pasur disa suksese në luftën e saj kundër industrisë së paligjshme. Ajo thotë se më shumë se dy milionë bimë kanabis janë shkatërruar gjatë këtij viti, dhe tani që sezoni i kultivimit është mbyllur, policia është e përqendruar në konfiskimin e drogës që përgatitet për t’u trafikuar jashtë Shqipërisë.
Disa nga sasitë kanë qenë të mëdha.
Në një magazinë të madhe në qytetin e Rrëshenit, kanabisi ishte palë për tharje. Në dyshemenë e betonit ka më shumë drogë. Disa thasë janë reshtuar poshtë dhe përhapen deri tek një furgon i mbushur plot.
Në mesin e këtij deti me drogë – me syzet në fund të hundës dhe me një armë në brez – qëndron oficeri në detyrë, Agron Cullhaj, i cili e përshkruan këtë si sasinë më të madhe të drogës të gjetur ndonjëherë në këtë zonë.
Nëse ju krahasoni shifrat për vitin 2015 dhe 2016, ata zbulojnë një rritje pesëfish në zonën e kultivuar me kanabis.
Në këtë një vend ka më shumë se katër tone kanabis, me një vlerë tregu në Itali prej gjashtë milionë euro.
“Kur mora detyrën në vitin 2013, kemi filluar të planifikojmë aksione kundër kultivimit të paligjshëm të kanabisit”, thotë Ministri i Brendshëm, Saimir Tahiri.
Në misionin e saj për të shpëtuar Shqipërinë nga kanabisi, qeveria ka mbështetjen e italianëve. Guardia di Finanza paguhet për mbikqyrjen ajrore për të identifikuar plantacionet dhe janë statistikat e saj që citojnë politikanët shqiptarët.
“Nga 2013 në 2016, të dhënat tregojnë një ulje me 30 % të sipërfaqeve të kultivuara me cannabis. Kjo do të thotë se jemi në rrugën e duhur”, thotë Tahiri.
Ulja me 30% ndodhi kryesisht për shkak se një operacion i madh shkatërroi industrinë e mirë-ndërtuar të kanabisit në Lazarat, një fshati të vogël në jug që dikur quhej si “kryeqyteti i drogës në Europë”./panorama/a.k
