Palestinezët votuan të shtunën në zgjedhjet lokale që, për herë të parë në dy dekada, përfshijnë edhe Gazën, duke ofruar një tregues të humorit politik në një kohë kur qeveria e Izraelit synon të pengojë perspektivën për një shtet palestinez.
Autoriteti Palestinez (PA), me bazë në Bregun Perëndimor, shpreson që përfshirja simbolike e qytetit gazan Deir al-Balah të forcojë pretendimin e tij për autoritet mbi territorin nga i cili u dëbua nga Hamas në vitin 2007.
Banorët e Gazës, të cilët përballen me vështirësi për të përmbushur nevojat bazë në enklavën e shkatërruar, e mirëpritën mundësinë për të votuar.
“Si palestinez dhe si bir i Rripit të Gazës, ndihem krenar që pas kësaj lufte procesi demokratik po rikthehet,” tha votuesi Mamdouh al-Bhaisi, 52 vjeç, në një qendër votimi në Deir al-Balah.
Që nga hyrja në fuqi e një armëpushimi të ndërmjetësuar nga SHBA midis Hamasit dhe Izraelit në tetor, bisedimet e ndërprera të udhëhequra nga SHBA kanë bërë pak përparim drejt një zgjidhjeje që parashikon mbikëqyrje ndërkombëtare të Gazës.
Qeveritë europiane dhe arabe mbështesin në përgjithësi rikthimin eventual të qeverisjes së Autoritetit Palestinez në Gaza dhe krijimin e një shteti të pavarur palestinez që përfshin Gazën, Jeruzalemin Lindor dhe Bregun Perëndimor, ku PA ushtron vetëqeverisje të kufizuar nën okupimin izraelit.
Diplomatë perëndimorë thonë se zgjedhjet lokale mund të jenë një hap drejt zgjedhjeve të para kombëtare në gati dy dekada dhe të ndihmojnë në avancimin e reformave për më shumë transparencë dhe llogaridhënie.
“Shpresojmë që procedura e sotme të kurorëzohet me zgjedhje legjislative dhe presidenciale,” tha Munif Treish, një nga kandidatët në Bregun Perëndimor.
Këto janë zgjedhjet e para palestineze që mbahen që nga fillimi i luftës në Gaza më shumë se dy vite më parë, pas sulmit ndërkufitar të Hamasit ndaj komuniteteve në jug të Izraelit. Zgjedhjet komunale të fundit në Bregun Perëndimor u mbajtën katër vite më parë.
Autoriteti Palestinez ka pasur vështirësi në pagimin e pagave pasi Izraeli ka mbajtur të ardhurat nga taksat që i mbledh në emër të tij, duke rritur frikën për një kolaps ekonomik. Izraeli e justifikon këtë veprim si protestë ndaj pagesave të mirëqenies për të burgosurit dhe familjet e të vrarëve nga forcat e tij, të cilat sipas tij nxisin sulme. Qeveria izraelite gjithashtu ka ndërmarrë hapa për të ndihmuar kolonët të përvetësojnë toka në Bregun Perëndimor.
Ministri ultranacionalist i Financave, Bezalel Smotrich, ka deklaruar vazhdimisht: “Ne do të vazhdojmë të vrasim idenë e një shteti palestinez.”
Në Deir al-Balah, që ka pësuar më pak dëme nga sulmet izraelite që nga viti 2023 krahasuar me qytete të tjera të Gazës, banderola me listat e kandidatëve varen në ndërtesa. Disa votime u zhvilluan në tenda dhe procesi përfundoi dy orë më herët për shkak të kufizimeve të energjisë elektrike.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve Palestinez tha se shkatërrimi i gjerë është një nga arsyet pse votimi nuk mund të zhvillohej në pjesën tjetër të Gazës, më shumë se gjysma e së cilës kontrollohet nga Izraeli, ndërsa pjesa tjetër nga Hamasi.
“Kjo është një mesazh për botën se Rripi i Gazës dhe Bregu Perëndimor janë një njësi gjeografike,” tha Jamil al-Khalidi, drejtor rajonal i komisionit zgjedhor në Deir al-Balah.
Disa fraksione palestineze po i bojkotojnë zgjedhjet në shenjë proteste ndaj kërkesës së Autoritetit Palestinez që kandidatët të mbështesin marrëveshjet e tij, të cilat përfshijnë njohjen e shtetit të Izraelit.
Hamasi, që ka qeverisur Gazën për gati dy dekada, nuk ka paraqitur zyrtarisht kandidatë, por një listë në Deir al-Balah shihet gjerësisht si e afërt me të. Analistët thonë se performanca e kandidatëve të lidhur me këtë grup mund të tregojë nivelin e popullaritetit të tij.
Shumica e kandidatëve, përfshirë në Bregun Perëndimor, garojnë nën lëvizjen Fatah, forca kryesore politike pas Autoritetit Palestinez, ose si të pavarur.
Hamasi ka deklaruar se do të respektojë rezultatet. Burime palestineze thanë para votimit se policia civile e grupit do të vendosej për të garantuar sigurinë e qendrave të votimit në Gaza.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve Palestinez njoftoi se më shumë se 1 milion palestinezë, përfshirë 70,000 në Gaza, kanë të drejtë vote, ndërsa rezultatet pritet të shpallen vonë të shtunën ose të dielën.
