Sipas të dhënave të Bankës Botërore, që i përkasin vitit 2015, me 18.2% të kredive që janë problematike, Shqipëria renditet e nënta pas San Marinos, Qipros, Greqisë, Sierra Leones, Ukrainës, Serbisë, Xhibutit dhe Taxhikistanit.
Edhe në fund të vitit 2016 Shqipëria vijoi të kishte të njëjtin nivel të kredive të këqia, në masën 18.2%, që arriti të ulej vetëm në muajt e fundit të vitit, si rrjedhojë e fshirjes së huave që kanë më shumë se tre vjet që nuk kthehen në banka, teksa në gusht treguesi ishte rritur sërish në 21.4%.
Në mars të këtij viti treguesi zbriti në 17.3%, por kjo sërish nuk e largon Shqipërinë nga dhjetëshja e keqe. Më shumë se rënia reale ka qenë fshirja e kredive me probleme (që kanë më shumë se tre vjet që nuk kthehen), ajo që ka dhënë ndikimin më të lartë në uljen e këtij treguesi.
Rajoni
Ndryshe nga Shqipëria, vendet e rajonit e kanë ulur ndjeshëm treguesin e kredive të këqia në 2016-n, sidomos Serbia dhe Mali i Zi, që dikur kishin hua problematike më të larta sesa Shqipëria.
Sipas të dhënave të fundit të Komisionit Europian, Mali i Zi kishte në fund të vitit 2016 një stok huash të pakthyera në afat të barabartë me 10.3% të totalit të kredisë bankare të akorduar. Shteti fqinj, pak vite më parë e kishte këtë tregues në mbi 22%, por, pas një strategjie të ndërmarrë nga banka qendrore e Malit të Zi, ku i jepej përparësi ristrukturimit të korporatave, ai është ulur me shpejtësi.
Edhe Serbia, që në 2015-n ishte në listën e 10 vendeve më problematikë në botë në këtë aspekt, në 2016-n e ka çuar treguesin e kredive të këqia në 17%, duke dalë nga dhjetëshja një vit më vonë.
Maqedonia e Kosova i kanë kreditë me probleme në nivel njëshifror, kurse Bosnja 12.3%.
Evropa
Ndërkohë, raporti i fundit rajonal i Fondit Monetar Ndërkombëtar e rendit Shqipërinë të dytën në Evropën Qendrore Lindore dhe Juglindore, për nivelin e lartë të kredive të këqia. Na e kalon vetëm Ukraina, që e ka këtë tregues gati 30%. Ndërsa mesatarja e Evropës Qendrore, Lindore e Juglindore është rreth 5-6%.
Problemi
Në Shqipëri, në total, në fillim të vitit 2017 ishin rreth 99 miliardë lekë, apo rreth 720 milionë euro, për të cilat bizneset apo individët i kanë vonuar pagesat e kësteve në banka për më shumë se tre muaj (periudha kur një hua fillon e klasifikohet si e keqe).
Kjo shumë ka mbetur pothuajse e pandryshuar nga janari i një viti më parë, çka tregon se, pavarësisht procesit së fshirjes nga ana e bankave të nivelit të dytë, hua të tjera problematike i janë shtuar sistemit përgjatë 2016-s.
Këtu kanë dhënë kontribut negativ disa ndërmarrje të mëdha, që kanë shpallur falimentim, ose ndodhen në krizë financiare.
Banka e Shqipërisë prej më se dy vitesh ka hartuar një plan për uljen e kredive me probleme, në fokus të të cilit është ristrukturimi apo falimenti i 35 korporatave më të mëdha, që kanë rreth 60% të kredive me probleme. Por ky plan nuk është zbatuar plotësisht për shkak të vonesave në ligjin e ri të falimentit, që përfundimisht pritet të hyjë në fuqi këtë muaj.
