Nga Shpëtim Luku
Adriatik Lapaj po bën mbi 20 ditë që është ngujuar në shkallët e Kryeministrisë. Pavarësisht ekspozimit publik, kjo formë proteste ngjall një pikëpyetje thelbësore: pse ai vazhdon të qëndrojë aty vetëm nën shoqërinë e disa pak vetëve dhe pa mbështetje të gjerë qytetare?
Jo pak njerëz përpiqen ta shpjegojnë mungesën e mobilizimit duke ia faturuar fajin popullit. Sipas tyre, shoqëria është e mpirë, e painteresuar ose e frikësuar. Në fakt, e vërteta është shumë më e thjeshtë dhe shumë më pak fyese për qytetarët: Adriatik Lapaj nuk arrin ta ngrohë popullin. Pra, as ai nuk rezulton një autoritet moral i aftë të krijojë reaksion pozitiv, besim dhe ndjekje.
Të shpjegosh pse ndodh kjo do të kërkonte një analizë të gjatë, por fakti mbetet i pandryshueshëm. Lapaj i bashkohet një liste jo të vogël individësh që kanë tentuar të krijojnë “kimi” me publikun, por pa rezultatin e pritshëm. Dhe sërish, kjo nuk është një dështim i popullit.
Për ta kuptuar këtë fenomen, mjafton t’i referohemi historisë. Sot demokratët kujtojnë me nostalgji vitet ’90, kur sheshet mbusheshin plot me protestues, shpesh vetëm me një njoftim të shkurtër dhe pa nevojë për organizim të sofistikuar paraprak. Kjo ndodhte sepse ekzistonin persona që besoheshin gjerësisht dhe që, në atë kohë, përbënin autoritete morale të padiskutueshme.
Nëse sindikatat vendosnin të shpallnin grevë, ajo realizohej me sukses vetëm mbi bazën e një vendimi të organeve drejtuese. Kur në gazetën më të madhe të kohës shkruante një intelektual i njohur, tirazhi rritej ndjeshëm, sepse fjala e tij kishte peshë, besim dhe autoritet moral.
Edhe protestat e para disa viteve kundër lëndëve kimike apo ajo e studentëve treguan se ato mund të jenë të suksesshme kur egziston kauza reale dhe e drejtë.
Sot tabloja është krejt tjetër. Populli ndjehet i demoralizuar dhe i tradhtuar. Në krye të opozitës vazhdon të qëndrojë një person me të cilin qytetarët i kanë ndarë rrugët që në vitin 2013. Sindikatat drejtohen ende nga të njëjtët njerëz që i udhëhiqnin në vitet ’90. Partitë politike, qofshin të mëdha apo të vogla, vazhdojnë të kenë në krye të njëjtët kryetarë prej dekadash.
Në këto rrethana, mosveprimi dhe mosreagimi i popullit nuk është as apati, as mungesë guximi. Është një reagim racional ndaj mungesës së autoriteteve morale të besueshme. Prandaj, çdo përpjekje për ta gjetur të keqen te populli dhe për ta etiketuar atë me terma përçmues nuk tregon gjë tjetër veçse iracionalitetin e atyre që e bëjnë këtë akuzë.
Problemi nuk është se populli nuk lëviz. Problemi është se populli nuk ka më kë të ndjekë.
