Fatjon Softa dhe Edmond Petraj komentuan në ‘Studio Live’ arratisjen nga burgu i Shënkollit të të dënuarit për dhunë në familje, Daut Laze, një ditë më parë (4 shkurt). Softa shprehet për Arbër Hitajn, se burgjet janë një problem shqetësues, ndërsa rasti konkret duhet analizuar me detaje nga hetimet.
‘Burgjet janë problem shqetësues edhe arratisja e tij një lloj shqetësimi. Masat e sigurisë janë të ulëta në krahasim me të tjerët të dënuar, për shkak të ndalimit apo arrestimit, për masën e sigurisë lidhur me kurimin shëndetësor. Konstatimi i arratisjes është bërë të nesërmen. Ndërrimi i turneve shërbeu si moment për arratisjen. Burgjet kanë rrethimin, kamerat, kullat e vëzhgimit. Duhet hetim për të parë nëse kanë qenë në kulla. Kanë funksionuar sistemet e kamerave? Kemi ngritur shqetësimin që burgjet kanë nevojë për sistemin anti-dron për të ruajtur perimetrin. Kanë nevojë për muret elektronikë, mund të sinjalizojnë zonën e ndarë me sektorë, dhe i jep prioritet kamerave për të bërë ndalimin e personave.’
Softa ndau dhe eksperiencën e tij me vizitën në disa prej burgjeve jashtë vendit në BE.
‘Kam pasur mundësi të shikoj burgjet në Austri, Vien. Ishim për vizitë dhe për tu marrë me pjesën e kualifikimit. Ishin ndarë në disa departamente. Ndahej nga pjesa e burgut të hapur dhe pjesa e izolimit total që vjen sot me sistemin 41 biss dhe sistemet e edukimit. Edukimi ishte që punonin dhe merrnin të ardhura për të bërë blerje apo për të ulur qëndrimin në burgje. Një pjesë e burgjeve janë në zona të banuara.’
Petraj thotë për rastin e Daut Lazes, se përgjegjësia duhet kërkuar nga niveli i poshtëm i menaxhimit të burgut.
‘Përgjegjësia në këtë rast duhet kapur nga niveli i poshtëm. Elementi poshtë janë policët e grupit të sigurisë. Kemi përgjegjësin e grupit të sigurisë. Kemi policët e kolonës së sektorit, që monitorojnë situatën tek pjesa e murit. Është dhe pjesa e institucionit. Kjo strukturë duke mbledhur procedurat si ka ikur ky shtetas me probleme të shëndetit mendor. Edhe pse nuk duket si burg i sigurisë së lartë, ka parametrat e sigurisë së lartë., muri i lartë, janë kullat e vrojtimit. Është burg i ri. Do parë, zakonisht disa persona nga këta, përdoren edhe për të prerë barin, lyer muret.
Bëjnë punime brenda burgut. Por duke parë institucionin në tërësi lë për të dëshiruar. Regjimi i brendshëm dhe mënyra si janë personat aty ka mangësi të jashtëzakonshme. Duhet bërë spitali, duhet shtuar stafi i psikologëve dhe psikiatrëve dhe njerëzit të marrin mjekimin e nevojshëm dhe të rehabilitohen. Aty njerëzit komunikojnë me ufo. Ata nuk bëjnë muhabet normal. Ka dhe njerëz aty që janë me mjekim të detyrueshëm, kanë nga 20 vjet dhe i kanë harruar familjarët. Kjo pjesë duhet të bërë si precedent, që ky institucion të marri kujdesin e duhur. Janë njerëz që duhet trajtuar.’
Sa i përket propozimit të qeverisë për krijimin edhe të burgjeve të hapura, ku të dënuarit mund të punojnë gjatë ditës dhe të kthehen në darkë në burg, Softa është dakord për importimin e këtij modeli europian në Shqipëri.
‘Këto janë modele të marra nga vende të BE-së. Dalja nga burgu, vajtja në një vend pune, që nuk e di si do jetë. Nëse do jetë i kontrolluar nga policia vjen dhe edukimi përmes punës. Që këto persona të mos përfitojnë nga liria dhe të largohen nga Shqipëria. Sa do të funksionojnë, do shikohet. Në parim jam dakord, por duhet parë rast pas rasti. Duhet parë dhe masa dhe lloji i dënimit. Jam dakord me këtë lloj burgu, është një model që i ndikon të socializohen në shoqëri.’
Edhe për Petraj një model i tillë duhet sjellë në Shqipëri.
‘Model shumë i mirë, duhet bërë. Nuk është se do jetë për gjithë të burgosurit. Kjo do të fillojë në projektin pilot për personat e dënuar me krime të lehta. Mund të punojë gjatë ditës dhe në darkë të jetë në shtëpi, që në moment kur i bëhet ndonjë kontroll të gjendet brenda shtëpisë ose në pjesën tjetër. Ky është një model italian.’
