Armiku i përjetshëm i presidentit turk, Fethullah Gulen, ka ndërruar jetë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në moshën 83-vjeçare.
Lideri i lëvizjes “Gyleniste” në Turqi ishte një nga armiqtë më të mëdhenj të presidentit turk, Rexhep Tajip Erdogan dhe një nga figurat politike më të diskutueshme në historinë e Turqisë.
Guleni vuante nga probleme serioze shëndetësore gjatë viteve të fundit të jetës, raportojnë mediat në Turqi, ndërsa kohët e fundit ai ishte shtruar në një spital.
Armiku i përbetuar i Erdoganit nisi karrierën e tij si imam, por në vitin 1970 ai krijoi një lëvizje fetare dhe shoqërore, “Hizmet” ose “Gulen”, të cilën Erdogan e quajti FETO.
Fethullah Gulen mbrojti një interpretim të Islamit që theksonte bashkëjetesën fetare dhe vlerën e edukimit.
I lindur në vitin 1941, Guleni ishte një imam i thjeshtë në vitet e para të karrierës.
Gulen doli në pension në vitin 1981. Ai la mënjanë fenë dhe nisi angazhimin në biznes dhe media, ndërsa në të njëjtën kohë filloi një sërë programesh edukative.
Ndikimi i Gulenit filloi të rritet gjatë viteve 1980 dhe 1990 ndërsa mbështetësit e tij u shtuan.
Nga mik, në armik i presidentit turk
Para prishjes së marrëdhënieve me presidentin turk, Guleni ishte aleat i Erdoganit deri në vitin 2013.
Më pas shpërtheu një skandal i madh korrupsioni që përfshinte figura kyçe në Partinë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) të Erdoganit. Asokohe presidenti turk akuzoi Gulenin se fshihej pas hetimeve për skandalin dhe më pas për nxitjen e përpjekjes për grusht shteti të vitit 2016.
Qeveria turke e ka cilësuar Gulenin si terroristin më të kërkuar të Turqisë. Mbështetësit e Gulenit i kishin hedhur poshtë akuzat si “jashtëzakonisht të papërgjegjshme” dhe vunë në dukje se ata “kanë hedhur poshtë vazhdimisht ndërhyrjen ushtarake në politikën e brendshme, një parim që është një nga vlerat thelbësore të Hizmetit ose Gulenit”.
Një gjykatë turke lëshoi një urdhër arresti kundër tij, por ai ishtei internuar në Saylorsburg, Pensilvani, SHBA, ku dha frymën e fundit.
Kërkesat për ekstradim
Turqia ka bërë presione të vazhdueshme për ekstradimin e Gulenit nga Shtetet e Bashkuara, gjë që nuk ndodhi kurrë.
Ndërkohë, qeveria turke nisi një gjueti për mijëra gylenistë, duke burgosur shumë prej tyre dhe duke i persekutuar.
Siç shkruan Deutsche Welle, në vitet pas grushtit të shtetit, 40,000 persona u arrestuan në Turqi dhe 110,000 të tjerë nëpunës civilë u pushuan nga puna.
Disa gjetën “strehë” jashtë vendit, disa edhe në Greqi. Në një artikull të mëparshëm, NewYork Times shkruante se Guleni mbërriti në SHBA në vitin 1999 dhe me ndihmën e një ish-zyrtari të CIA-s arriti të merrte një kartë jeshile dhe të vendosej në vend.
Aktivitetet dhe jeta personale e Gylenit në SHBA janë kryesisht të panjohura – duke nxitur dyshimet e mbështetësve të Erdoganit se Gylen kishte një mision “të çuditshëm” në SHBA dhe ishte gjithmonë duke komplotuar kundër Ankarasë.
