Me entuziazmin e tij të zakonshëm, kreu i Fondit Rus për Investime të Drejtpërdrejta dhe njëkohësisht përfaqësues i posaçëm i presidentit rus për bashkëpunimin ekonomik me vendet e huaja, Kirill Dmitriev, parashikoi se samiti i paralajmëruar mes Vladimir Putin dhe Donald Trump “mund të hyjë në histori”.
Kjo, nëse do të mbahet dhe në çfarë forme. Ka nga ata që frikësohen se mund të bëhet fjalë për një tjetër manovër për të vënë Ukrainën me shpatulla pas murit dhe të tjerë që parashikojnë përsëritjen e dështimit të samitit të Hanoit në vitin 2019 mes Trump dhe Kim Jong-un, që pritej të ishte një “takim shkrirjeje”, por përfundoi para kohe dhe pa asnjë deklaratë të përbashkët.
Vetëm njoftimi për një samit të afërt SHBA-Rusi, i pari që nga viti 2021, ka mjaftuar për t’u ofruar një dalje të përkohshme nga bllokada të dy liderëve, në prag të ultimatumit amerikan ndaj Rusisë për të ndalur luftën në Ukrainë, përndryshe do të përballet me sanksione të reja. Hipoteza e samitit i ka dhënë Trump mundësinë të flasë për “përparime”, pa qenë i detyruar të zbatojë kërcënimet me tarifa të reja që nuk do të kishin shumë efekt, dhe Putinit një mënyrë për të mos ndërprerë lidhjet me Uashingtonin, pa iu nënshtruar ultimatumit të tij. Është edhe një herë një “lepur i nxjerrë nga cilindri” nga lideri i Kremlinit, ashtu si armëpushimet e pjesshme apo rifillimi i bisedimeve të drejtpërdrejta me Ukrainën muajt e fundit, që i kanë lejuar atij të ruajë një lloj dialogu me administratën e re amerikane, pa ndalur ofensivën ushtarake.
Putin gjithashtu ka arritur të refuzojë idenë e një takimi trepalësh me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, të cilin nuk e konsideron një bashkëbisedues legjitim dhe që, në çdo rast, do ta takonte vetëm për të nënshkruar një marrëveshje përfundimtare. Më së shumti, ai ka arritur të përjashtojë edhe Europën nga procesi. Kremlini po përqendron gjithçka te përballja me Trump, duke shpresuar të përfitojë nga admirim i fshehtë i liderit amerikan për imazhin e tij si “njeri i fortë” dhe nga dëshira e tij për të shënuar një tjetër “sukses paqësor” që do ta detyronte të pranonte një marrëveshje sipas kushteve të Rusisë, me fjalë të tjera, dorëzimin e Ukrainës.
Qëllimi i Putinit është të bindë Trump se e vetmja rrugë drejt paqes është memorandumi rus i paraqitur në Stamboll në qershorin e kaluar, dhe ta shtyjë atë të ushtrojë presion mbi Zelensky-n që ta pranojë. Sipas Sam Greene, drejtor i Russia Institute në King’s College në Londër, këtu duhet të hyjë në lojë diplomacia europiane.
“Pranimi i faktit që nuk je në tryezë nuk do të thotë domosdoshmërisht që po heq dorë nga përgjegjësitë. Në fund të fundit, është në lojë siguria europiane. Mungesa e masave parandaluese siguron pothuajse me siguri që Ukraina do të mbetet një zonë lufte”, ka shkruar ai në platformën X.
Ndërsa për Tatiana Stanovaya, themeluese e think tank-ut R.Politik dhe analiste e Carnegie Russia Eurasia Center, nuk duket asnjë shenjë ndryshimi në horizont. Edhe nëse takimi do të ndodhte dhe edhe nëse do të përsëritej suksesi i samitit të Helsinkit në vitin 2018, ku Trump mbështeti hapur Putinin përballë FBI-së dhe madje edhe nëse Putin do të pranonte të takonte Zelensky-n, gjë që e ka refuzuar shumë herë, “skenari më i mundshëm është që përpjekja për paqe do të dështojë sërish”, sepse “pala ruse mund ta paraqesë në dhjetë mënyra të ndryshme veten si të gatshme për koncesione dhe negociata serioze, por në realitet qëndrimi i saj bazë mbetet i pandryshuar: Ajo dëshiron që Kievi të dorëzohet”.
Sipas Stanovaya-s, Moska do të vazhdojë fushatën ushtarake me shpresën se pas disa muajsh do të mund të rifillojnë negociatat, këtë herë me një Ukrainë më të dobësuar. Këtë e kanë bërë të qartë edhe disa anëtarë të Komisionit për Mbrojtjen në Dumen ruse.
“Detyra e ushtrisë është të vazhdojë operacionet dhe të avancojë, në asnjë mënyrë nuk duhet të ndalet vrulli ofensiv”, ka deklaruar deputeti Andrej Kolesnik.
Në çdo rast, vetë njoftimi për një samit është një lajm i mirë për Rusinë, siç dëshmon rritja prej 4.6% e bursës së Moskës. Për Putinin, fakti që do të takohet me presidentin amerikan pas më shumë se tre vitesh izolim, do të ishte një fitore e madhe diplomatike. Nëse do të arrinte edhe të vononte sanksionet apo të zbuste qëndrimin e Kievit, do të ishte një fitore e dyfishtë. Më pak e mundshme mbetet që kjo të çojë drejt paqes. “Konflikti,– parashikon Stanovaya,– duke alternuar mes lufte të hapur dhe tensioni latent, duket se do të vazhdojë edhe në të ardhmen e afërt”.
Shkrim nga La Repubblica
