Nga Artur Ajazi
Thuajse çdo ditë, në cepin e hyrjes së pallatit tim, gjej 2 ose 3 qese me plehra. Janë pelhrat e hedhura nga ballkoni apo dritarja e pallatit. Por nuk gjej vetëm tek pallati im. Gjej edhe tek pallati përballë. Ndoshta përtojnë të zbresin, dhe i hedhin nga lart-poshtë. Kjo natyrisht është edukata, është kultura jonë e përgjithshme. Mbi 50 per qind e shqiptarëve, kështu veprojnë në lagje, në mes qytetit, në periferi të tij, në fusha, male dhe zona, ku ata medemek shkojnë për “piknik”. Kjo kulturë kaq e dobët, u është injektuar të vjetërve, të mesmëve, dhe të rinjve.
Nuk ka ditë mos shohësh mosha të tilla, që hanë bananen dhe e hedhin në trotuare, mbarojnë çokollatën, dhe e hedhin ambalazhin në rrugë, ecin me makina 100 mijë euroshe, dhe e hedhin nga dritarja e saj lëkurën e bananes, apo kanoçen. Më keq akoma, bëjnë gati qesen e plehrave në shtëpi, dhe e hedhin nga ballkoni. Në parqe dhe lulishte, sheh plehra dhe mbeturina nga më të larmishmet. I hedhin rinia, por edhe pleqeria.
Pse vallë jemi kaq vulgarë, kaq të paedukuar, kaq të pakulturuar ? Pse kur dalim jashtë Shqipërisë, jemi aq të bindur, aq të kujdesshëm ? Natyrisht sepse atje ka ligje të zbatueshme, atje nuk të “fal”, as polici as qytetari. Madje qytetari sapo sheh një shkelje të tillë, sapo sheh se po dëmtohet mjedisi, parku, lulishtja, sapo sheh se po ndotet rruga, telefonon, dhe nuk ngurron të tregojë me gisht “shkelësin e ligjit”. Pse kjo nuk ndodh tek ne ? Pse jemi kaq neglizhentë, pse jemi kaq brutalë me natyrën, me mjedisin, me rrugët, parqet, lulishtet, sheshet e pallateve tona, dhe heshtim kur shohim një rrugaç, një nxënës shkolle apo dike tjetër, të thyejë pemët, reklamat, të prishë investimet e bashkisë ? Kjo ndodh sepse nuk e kemi në edukate ndjenjën e të bukurës, e mbrojtjen e hapësirave tona të përbashkëta. Qyteti dhe vendet e shlodhjes, mjedisi dhe natyra, janë pasuri e madhe e përbashkët.
Natyrisht fajtorë mbeten edhe organet kompetente si policia, ruajtësit e mjedisit, të cilët shpesh mjaftohen me “qortime vjeshte”. Ka ardhur koha që të bëhemi qytetarë, të bëhemi të ndjeshëm ndaj fenomeneve të tilla që na turpërojnë si popull. Diku pranë Muzeut Kombetar, një shtetas bullgar vinte vërdallë, dhe nuk po gjente vendin e duhur për të hedhur bishtin e cigares. Një shqiptar, do ta flakte atë në rrugë, pa asnjë merak se po ndotej ambienti. Edhe Bullgaria ka qenë vend komunist. Edhe atje kanë drejtuar komunistët. Por duket se nuk është faji i “komunistëve” në Shqipëri. Kështu shfajësohen disa prej nesh, kur bie fjala tek shkalla e qytetarisë në Shqiperi. Ne duhet të frenojmë çdo imazh negativ, që na shtyn të gabojmë dhe shkelim ligjin.
Atje ku ligji nuk zbatohet, ka vend për dhunë- ka thënë një ish-diktator në Lindje. Padyshim “dhunën e ligjit”. Fenomene negative vihen re edhe tek emigrantët tanë, të cilët sapo shkelin në Shqipëri, sikur “infektohen” nga ambienti që i rrethon. Edhe ata, ose parkojnë shumë keq makinat, ose hedhin kanoçet në vende të gabuara, veprime të cilat nuk do ti bënin kurrë në shtetet ku ata jetojnë dhe punojnë. Pra, ka ardhur koha ti themi vehtes “e meritojmë të jemi pjesë e BE-së, për aq kohë sa nuk kemi adaptuar as elementët fillestare të edukates dhe kulturës qytetare”. Mendoj se këtu tek ne, do zbatuar “dhuna e ligjit”, derisa seicili nga ne, të qartësojë vehten mbi rëndësinë e mjedisit dhe hapësirave tona të përbashkëta.
