• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Sunday, November 8, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Kryesoret

150 të vdekur në vitin 2015, tani për pak u përsërit e njëjta tragjedi! Misteri pas derës së kabinës

by A R
02/10/2026 12:24
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Që prej vitit 2003, universitete, autoritete ndërkombëtare të sigurisë ajrore dhe prodhues avionësh po përpiqen të gjejnë një zgjidhje për një problem serioz të sigurisë në aviacion.

Bëhet fjalë për situatën kur një pilot mund të mbetet i vetëm në kabinën e avionit dhe ta mbajë derën të mbyllur, duke penguar pjesën tjetër të ekuipazhit të hyjë. Në vitin 2015, një situatë e tillë çoi në vdekjen e 150 personave. Të mërkurën, 30 shtator, një skenar i ngjashëm rrezikoi të ndodhte sërish në një avion me rreth 180 persona në bord, në Lindjen e Mesme.

Kur piloti mbyllet brenda kabinës

Nëse një pilot mbetet i vetëm në kabinën e avionit dhe e mban derën të kyçur, ekuipazhi jashtë saj e ka shumë të vështirë të hyjë brenda. Kjo ndodhi në vitin 2015 me avionin e kompanisë Germanwings, i cili po fluturonte nga Barcelona drejt Dyseldorfit. Bashkëpiloti u mbyll brenda kabinës pasi kapiteni kishte dalë prej saj.

Më pas, ai e vendosi avionin në një zbritje të shpejtë dhe e drejtoi drejt Alpeve franceze, ku avioni u rrëzua pranë Prads-Haute-Bléone.

Kapiteni dhe pjesëtarët e ekuipazhit tentuan të hapnin derën nga jashtë, por nuk ia dolën. Bashkëpiloti e mbajti derën të kyçur dhe vazhdoi të kontrollonte avionin. Përplasja shkaktoi vdekjen e të 150 personave që ndodheshin në bord.

Rasti i avionit Boeing 737

Një situatë e ngjashme rrezikoi të ndodhte të mërkurën, 30 shtator, në një fluturim të Flydubai nga Emiratet e Bashkuara Arabe drejt Tel Avivit në Izrael.

Sipas autoriteteve izraelite, bashkëpiloti dyshohet se goditi me thikë kapitenin për të marrë kontrollin e avionit.

Nëse ai do ta kishte vrarë kapitenin dhe më pas do të ishte mbyllur brenda kabinës, pjesa tjetër e ekuipazhit nuk do të kishte mundësi të hynte brenda për ta ndaluar.

Pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, rregullat e sigurisë për kabinën e pilotëve u forcuan ndjeshëm. Dera u projektua që të ishte shumë e vështirë për t’u hapur nga jashtë, në mënyrë që persona të paautorizuar të mos mund të hynin në kabinë.

Në kushte normale, derën mund ta hapin vetëm pilotët. Ekuipazhi mund të kërkojë hyrjen përmes interfonit, por hapja nga jashtë lejohet vetëm në rrethana të veçanta.

Një prej këtyre rasteve është kur ekuipazhi kontakton pilotët dy herë dhe nuk merr përgjigje. Kjo mund të ndodhë, për shembull, nëse pilotët kanë humbur ndjenjat ose nuk janë në gjendje të reagojnë.

Patenta e Boeing

Industria e aviacionit ka qenë prej kohësh e vetëdijshme për këtë problem.

Në vitin 2003, Boeing paraqiti në SHBA një patentë për një teknologji të re, e cila u miratua tre vjet më vonë me numrin US 7 142 971.

Patenta përshkruan një sistem të quajtur “autopiloti i pandërprerë”.

Ideja ishte që, në rast të një emergjence të rëndë, sistemi të mund të aktivizohej nga një qendër kontrolli në distancë ose nga një pjesëtar i ekuipazhit brenda avionit.

Pas aktivizimit, komandat manuale të avionit do të çaktivizoheshin dhe kontrollin do ta merrte sistemi kompjuterik.

Ky sistem do ta drejtonte avionin larg zonave të banuara dhe drejt një zone të sigurt, si për shembull një aeroport, ku do të mund të kryhej ulja.

Megjithatë, nuk ka prova se Boeing e ka testuar ndonjëherë këtë teknologji në praktikë.

Debati pas tragjedisë së Germanwings

Dy muaj pas rrëzimit të avionit të Germanwings, Autoriteti Federal i Aviacionit në SHBA (FAA) ngarkoi një grup ekspertësh të shqyrtonte edhe një rrezik tjetër të mundshëm: mundësinë që një pilot të përbënte vetë një kërcënim për avionin.

Çështja ishte bërë veçanërisht e rëndësishme pas tragjedisë së Germanwings, ku humbën jetën 150 persona, si dhe pas zhdukjes së avionit të Malaysia Airlines në mars 2014, gjatë fluturimit nga Kuala Lumpuri drejt Pekinit.

Ekspertët e FAA-s shqyrtuan edhe mundësinë e përdorimit të një sistemi shumë të avancuar autopiloti, i cili në një situatë ekstreme do t’u hiqte pilotëve kontrollin e avionit dhe do t’ia kalonte atë kompjuterit.

Megjithatë, ideja u la mënjanë për shkak të kostove të larta dhe rreziqeve të tjera të mundshme. Një prej shqetësimeve ishte mundësia që hakerët të mund të merrnin kontrollin e sistemit dhe të devijonin avionin.

Një zgjidhje e re

Në prill të vitit 2026, revista Scientific Reports, pjesë e grupit Nature, publikoi një studim të dy studiuesve nga Universiteti Selçuk në Turqi.

Ata propozojnë një tjetër mënyrë për të trajtuar këtë problem: hapjen e derës së kabinës në raste të caktuara, kur sistemi zbulon se diçka nuk shkon.

Për shembull, sistemi mund të aktivizohej nëse vetëm një pilot rezulton të jetë në kontroll të avionit dhe avioni merr një pozicion të pazakontë. Kjo mund të ndodhë në rast stani, nëse hunda e avionit drejtohet shumë lart ose shumë poshtë, apo nëse avioni anohet në mënyrë të rrezikshme.

Në një situatë të tillë, sistemi kompjuterik do të analizonte të dhënat e fluturimit dhe do të përcaktonte nëse plotësohen kushtet për një emergjencë. Nëse kushtet do të konfirmoheshin, piloti tjetër do të mund të përdorte një tastierë të vendosur jashtë kabinës dhe të vendoste një kod sekret.

Ky kod do të gjenerohej nga sistemi i menaxhimit të fluturimit përpara ngritjes së avionit.

Kështu, në një situatë ekstreme, do të ishte e mundur të hapej dera e kabinës nga jashtë, edhe nëse piloti brenda saj nuk pranonte ta hapte. Propozimi synon të zgjidhë pikërisht problemin që u vu në pah nga tragjedia e Germanwings: çfarë mund të bëhet nëse një pilot mbetet vetëm në kabinë dhe pjesa tjetër e ekuipazhit nuk mund të hyjë brenda?!

Next Post
OKB: Çmimet botërore të ushqimeve pranë nivelit më të lartë katërvjeçar në shtator -

OKB: Çmimet botërore të ushqimeve pranë nivelit më të lartë katërvjeçar në shtator -

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

Drejtuesit politik të PS, Andoni: PD në Fier e ka të vështirë! Me kandidimin jashtë liste, Rama i dha një mësim opozitës

Etnografia absurde e komunikimit Rama-Berisha?!

November 7, 2026
Sherr mes dy grupeve në Vlorë, policia qëllon me armë në ajër për të ndaluar një prej tyre! Shoqërohen të gjithë në Komisariat, s’ka të lënduar

Sherr mes dy grupeve në Vlorë, policia qëllon me armë në ajër për të ndaluar një prej tyre! Shoqërohen të gjithë në Komisariat, s’ka të lënduar

November 7, 2026
Një skandal dhe kapërcim shumë i madh ligjor, etik dhe deantologjik nga prokurorët Dado dhe Dumani

Pa popull me vete dhe shih si zihen…

November 7, 2026
“Të bashkohemi pavarësisht kundërshtive”- Berisha thirrje partive opozitare: E keqja e ka emrin Rama! Studentët dhe qytetarët…

“Të bashkohemi pavarësisht kundërshtive”- Berisha thirrje partive opozitare: E keqja e ka emrin Rama! Studentët dhe qytetarët…

November 7, 2026
“Pesë persona në spital, u tremba se…”- Zjarri në Lezhë, administratori i pallatit: Flakët nisën nga kati i parë, zjarrfikësit erdhën në kohë!

“Pesë persona në spital, u tremba se…”- Zjarri në Lezhë, administratori i pallatit: Flakët nisën nga kati i parë, zjarrfikësit erdhën në kohë!

November 7, 2026
“Nuk ka krim më të shëmtuar, e la vendin pa opozitë”- Avokati Beqiri: Berisha po saboton hyrjen e Shqipërisë në BE!

“Nuk ka krim më të shëmtuar, e la vendin pa opozitë”- Avokati Beqiri: Berisha po saboton hyrjen e Shqipërisë në BE!

November 7, 2026
Superliga/ Tirana fitore në “frymën e fundit” ndaj Teutës!

Superliga/ Tirana fitore në “frymën e fundit” ndaj Teutës!

November 7, 2026
“PD është kthyer në sekt berishian”- Meçe: Nuk mbledh dot as 500 vetë për të protestuar! Agjentura ruse pas dhunës në shesh

“PD është kthyer në sekt berishian”- Meçe: Nuk mbledh dot as 500 vetë për të protestuar! Agjentura ruse pas dhunës në shesh

November 7, 2026
“Islami radikal po copëton Evropën”- Netanyahu sulmon partitë arabe: Një qeveri e varur nga mbështetësit e terrorizmit do shkatërrojë Izraelin

“Islami radikal po copëton Evropën”- Netanyahu sulmon partitë arabe: Një qeveri e varur nga mbështetësit e terrorizmit do shkatërrojë Izraelin

November 7, 2026
“Mbetet krenari”- U la jashtë listës së Kombëtares, reagon Anis Mehmeti: Dua të sqaroj disa gjëra të pavërteta!

“Mbetet krenari”- U la jashtë listës së Kombëtares, reagon Anis Mehmeti: Dua të sqaroj disa gjëra të pavërteta!

November 7, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In