10 vendet me jetëgjatësinë më te lartë në botë
Në vitin 1513, spanjolli Juan Ponce de Leon, u nis në kërkim të një vendi të quajtur Bimini, që sipas mitologjisë ishte toka ku njerëzit qëndronin gjithmonë të rinj, pasi pinin ujë nga burimi i rinisë. Pasi kërkoi me vendosmëri në Florida dhe në Karaibe për këtë vend pjellë e fantazisë, Leon u kthye në Spanjë duarbosh. Megjithatë, sot në botë ekzistojnë disa vende ku njerëzit pothuajse duket sikur nuk vdesin kurrë. Në fakt, edhe ata ndërrojnë jetë, vetëm se 20-25 vjet më shumë se një njeri i zakonshëm. Kjo është lista e dhjetë vendeve me jetëgjatësinë mesatare më të lartë në botë.
1. Monako (jetëgjatësia mesatare 81.4 vjeç)
Në këtë listë, Principata e Monakos tejkalon me më shumë se pesë vjet vendin e dytë në botë ku njerëzit jetojnë më gjatë dhe pothuajse me 15 vjet një qytetar shqiptar. Pasuria e jashtëzakonshme, stili i shëndetshëm i jetesës, kuzhina e kujdesshme franceze dhe mjedisi veçanërisht i pastër, kontribuon që banorët të kenë një jetëgjatësi të pakrahasueshme. Mbase, është Monako vendi ku njerëzit “nuk vdesin kurrë”, që konkuistadorët spanjollë kërkonin në mesjetë.
2. Macau (jetëgjatësia mesatare 82.1 vjeç)
Ashtu si disa shtete të tjera në këtë listë, Macau i detyrohet jetëgjatësinë e lartë ekonomisë së tij të begatë. Qytet-shteti formalisht pjesë e Kinës, është një Las Vegas oriental, i mbushur me kazino dhe turistë, të cilat sjellin të ardhura të jashtëzakonshme për banorët vendas. Vitin e shkuar, për çdo banor vendas kishte pesë turistë të huaj.
3. Japonia (jetëgjatësia mesatare 81.2 vjeç)
Japonia është një prej vendeve me përqindjen më të ulët në botë të obezëve, me vetëm 3,1% në krahasim me 33,9% në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Si rrjedhojë, përqindja e infarkteve, hipertensionit apo diabetit, janë ndër më të ulëtat në botë. Si rrjedhojë e një lloj acidi që gjendet me shumicë në yndyrat që konsumojnë japonezët, edhe rastet me alzaimer dhe sklerozë janë ndër më të ulëtat në botë.
4. Singapor (jetëgjatësia mesatare 81.7 vjeç)
Ashtu si në Hong Kong, kuzhina e Singaporit është e pasur me perime, të cilat ndikojnë për t’i mbajtur banorët të shëndetshëm dhe aktivë. Qeveria e Singaporit, gjithashtu ka ligje shumë të forta për sa i përket higjienës dhe shëndetësisë, midis të cilave edhe ndëshkimi i ashpër i të gjithë duhanpirësve jashtë zonave të lejuara.
5. San Marino (jetëgjatësia mesatare 81.7 vjeç)
Shteti më i vogël europian pas Vatikanit dhe Monakos si dhe Republika më e vjetër në botë, ka një jetëgjatësi për t’u admiruar dhe pasuria luan një rol të madh në këtë arritje. Turizmi është sektori më i rëndësishëm i ekonomisë dhe kjo do të thotë që shumica e sanmarinezëve janë të punësuar në punë të mirëpaguara dhe të parrezikshme. Mungesa e papunësisë dhe dieta e mirë mesdhetare gjithashtu ndikojnë në jetëgjatësi.
6. Andorra (jetëgjatësia mesatare 83.5 vjeç)
Disa faktorë shpjegojnë arsyet e jetëgjatësisë së lartë të qytet-shtetit midis Spanjës dhe Francës. Klima malore ndikon në përmirësimin e jetës, ndërsa vendi pothuajse e ka papunësinë 0%. Kjo do të thotë se praktikisht të gjithë banorët kanë të ardhura të mira dhe mund t’i lejojnë vetes të përkujdesen për ushqimin dhe shëndetin e tyre.
7. Guernsey (jetëgjatësia mesatare 80.4 vjeç)
Ishulli i vogël britanik i ndodhur në kanalin midis Britanisë dhe Francës, por që nuk është një anëtar i Bashkimit Europian, nuk kanë njohur ndonjëherë krizë ekonomike. 65 mijë banorët janë të gjithë të pasur, me të ardhura mesatare për frymë prej 60 mijë eurosh në vit dhe kjo do të thotë që kanë shërbime shëndetësore dhe ushqim më të zgjedhur.
8. Hong Kong (jetëgjatësia mesatare 81.5 vjeç)
Ashtu si italianët, edhe banorët e Hong Kongut ia detyrojnë jetëgjatësinë e tyre një diete të pasur me oriz, perime dhe një stil jetese aktiv. Qytet-shteti autonom brenda Kinës ka një prej mesatareve më të ulëta të obezëve në botë dhe rrjedhimisht, edhe më pak sëmundje kardiovaskulare apo të tjera si diabeti.
9. Australi (jetëgjatësia mesatare 80.5 vjeç)
Jetëgjatësia australiane mund t’i atribuohet disa faktorëve, midis të cilëve numri i ulët i duhanpirësve dhe obezëve, si dhe një stil jetese aktiv për pothuajse të gjithë qytetarët. Gjithashtu, sistemi australian i mjekësisë është një prej më të mirëve në botë dhe ofrohet falas për të gjithë qytetarët.
10. Italia (jetëgjatësia mesatare 80.2 vjeç)
Italianët jetojnë mesatarisht 7-8 vjet më shumë se shqiptarët, që kanë një jetëgjatësi mesatare prej 72 vitesh për meshkujt dhe 77 për femrat. Vera, vaji i ullirit, klima e mirë mesdhetare dhe dieta italiane në përgjithësi, vonojnë shfaqjen e efekteve të sëmundjeve kardiovaskulare, duke bërë që italianët të kenë një prej jetë gjatësive më të larta në botë.
