Tensione të reja po rriten në Groenlandë për shkak të lëvizjeve të një kompanie amerikane nafte me lidhje me Donald Trump, e cila po përgatitet të bëjë shpime në një zonë të largët të ishullit të madh Arktik pa marrë ende miratimin e kërkuar nga autoritetet lokale.
Ditët e fundit, sipas ‘Guardian’, materialet dhe pajisjet e destinuara për përgatitjen e shpimeve janë transportuar në bregun lindor të Groenlandës, në një kohë kur presidenti amerikan po ripërtërin kërcënimet e tij për të marrë kontrollin e rajonit nga Shtetet e Bashkuara.
Ky veprim shkaktoi një reagim nga qeveria e Groenlandës, e cila lëshoi një “paralajmërim të fortë”, duke e bërë të qartë se nuk ishte dhënë asnjë leje për zbarkimin e pajisjeve.
“Të gjitha çështjet e ardhshme logjistike duhet të njoftohen dhe miratohen nga autoriteti përkatës i burimeve minerale përpara se të mund të kryhen”, tha ajo në një deklaratë.
Në qendër të mosmarrëveshjes së re është Greenland Energy, një kompani me seli në Teksas e themeluar vetëm vitin e kaluar.
Drejtuesit e saj pretendojnë se rajoni Jameson Land mund të përmbajë rezerva nafte bruto me vlerë 1 trilion dollarë dhe kanë njoftuar një plan investimi prej 60 milionë dollarësh për të shpuar dy puse për të parë nëse vlerësimet e tyre konfirmohen.
Groenlanda ka ndaluar lëshimin e lejeve të reja për eksplorimin e naftës që nga viti 2021 për arsye mjedisore.
Megjithatë, kompania britanike 80 Mile kishte siguruar tashmë të drejtat e eksplorimit në zonën Jameson Land. Sipas dokumenteve të korporatës Greenland Energy, kompania amerikane planifikon të blejë shumicën e aksioneve në projektin specifik në këmbim të financimit të punës së eksplorimit.
Megjithatë, ajo ende ka nevojë për lejen e qeverisë së Greenlandës për të vazhduar.
“Dr Phil” dhe dokumentari rreth gjuetarëve modernë të naftës.
Lidhjet e Greenland Energy me figura në mjedisin Trump kanë ngjallur interes shtesë. Kompania ka rekrutuar Phil McGraw, më i njohur si “Dr Phil”, ish-prezantuesin e njohur konservator të një emisioni televiziv, i cili ka shërbyer në komitetin e lirisë fetare të Trump.
McGraw do të krijojë një seri dokumentarësh që, sipas kompanisë, do të “dokumentojë misionin e këtyre “të egërve” të ditëve të sotme”, siç thirren sipërmarrës të pavarur që kërkojnë fusha të reja nafte me rrezik të lartë në SHBA.
Në të njëjtën kohë, një veteran i Marinës Amerikane është emëruar në bordin e drejtorëve të Greenland Energy, i cili punon në programin “Golden Dome”, projektin e mbrojtjes nga raketat, për të cilin Trump ka argumentuar se kontrolli i Greenland është “jetik”.
Kryetari dhe aksionari kryesor i Greenland Energy, Larry Swets, gjithashtu duket se ka qasje në qarqet përreth Trump. Megjithatë, ai ka këmbëngulur se projekti i naftës “nuk është i lidhur me aneksimin amerikan” të Greenland.
Deklarata e rreme në lidhje me lejen
Në qershor, një përfaqësues i kompanisë pretendoi në një takim me banorët e zonës Jameson Land se ishte siguruar një leje për të zbarkuar pajisjet e shpimit. Pretendimi ishte i pasaktë.
Larry Swets më vonë pranoi se mënyra se si ishte komunikuar çështja kishte shkaktuar konfuzion.
Megjithatë, muajin pasardhës, banorët e zonës me popullsi të pakët panë një rimorkiator që drejtonte një barkë në breg dhe shkarkonte rreth 12 kontejnerë.
Qeveria e Groenlandës konfirmoi se për çfarë bëhej fjalë. “Qëllimi ishte transportimi i pajisjeve në breg, në Nunap Qeqqa [Jameson Land], në lidhje me shpimet e planifikuara për kërkimin e naftës”, tha ajo në një deklaratë.
Portali hetimor danez Danwatch citoi gjithashtu kreun e kompanisë së transportit detar që bëri transportin duke konfirmuar se dorëzimi ishte menduar për Greenland Energy.
Kompania thotë se miratimet janë të afërta.
Greenland Energy refuzoi t’u përgjigjej pyetjeve nga Guardian në lidhje me çështjen. Megjithatë, në një letër drejtuar aksionarëve të enjten e kaluar, ajo paraqiti një pamje optimiste të kontakteve me autoritetet lokale.
“Takimet e fundit të nivelit të lartë midis udhëheqjes së projektit dhe autoriteteve rregullatore dhe mbikëqyrëse të Groenlandës kanë qenë konstruktive dhe ne vazhdojmë të inkurajohemi nga progresi që po bëhet drejt sigurimit të miratimeve të mbetura të kërkuara për shpimin”, theksoi ajo.
Kompania njoftoi gjithashtu se, pas këtyre diskutimeve, plani origjinal për dy puse u modifikua dhe vetëm njëri do të shpohet fillimisht. Megjithatë, leja e nevojshme nuk është dhënë ende.
Dilema për qeverinë e Groenlandës
Rasti krijon një dilemë politike veçanërisht të ndjeshme për autoritetet e Groenlandës.
Si një rajon gjysmë-autonom i Mbretërisë së Danimarkës, Groenlanda ka të drejtë të marrë vendimet e veta në lidhje me burimet e saj natyrore. Udhëheqësit e saj të zgjedhur tani duhet të vendosin nëse do të lejojnë shpimin e naftës.
Por ekziston një konsideratë shtesë mjedisore: shpimi i planifikuar duket se ndodhet brenda një zone të mbrojtur të mbuluar nga Konventa Ramsar për Ligatinat. Qeveria mund ta miratojë projektin pavarësisht kundërshtimeve mjedisore.
Por ajo gjithashtu mund ta refuzojë atë, me disa që kanë frikë se një vendim i tillë mund t’i japë Trump një pretekst të ri për të intensifikuar presionin e tij për kontrollin e Groenlandës.
Qeveria e Groenlandës tha se nuk do të ishte “proporcionale” të kërkonte heqjen e pajisjeve të transportuara tashmë në zonë. Megjithatë, ajo sqaroi se kërkesa për lejen e kërkuar është ende në shqyrtim.
300 kontejnerë nga Kanadaja – Shpime që nga tetori
Pavarësisht faktit se miratimet nuk janë ende të plota, Greenland Energy po ecën përpara me përgatitjet për operacionin. Një zëdhënës i kompanisë tha se një anije që transportonte 300 kontejnerë me pajisje shpimi është planifikuar të niset nga Kanadaja më 12 shtator.
Sipas planit të kompanisë, shpimi i pusit të parë do të fillojë në tetor.
Në të njëjtën kohë, Jeff Landry, guvernatori republikan i linjës së ashpër i Luizianës, i cili ka marrë detyrat e të dërguarit të Trump për Groenlandën, ka shkuar edhe më tej në parashikimet e tij.
Siç ka deklaruar ai, Groenlanda mund të fillojë të pompojë naftë që vitin e ardhshëm. Dhe e gjithë kjo ndërsa qeveria e Groenlandës nuk ka dhënë ende “dritën jeshile” përfundimtare për fillimin e shpimit.
