Rezultatet paraprake të zgjedhjeve në Izrael nuk japin ende një fitues të qartë. Me 57,3% të votave të numëruara, blloku i kryeministrit Benjamin Netanyahu ka siguruar 55 mandate, ndërsa kampi kundërshtar i tij, i udhëhequr nga Gadi Eisenkot, ka 49 mandate. Partitë arabe kanë siguruar 16 mandate.
Sipas të dhënave të publikuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Izrael, asnjëri prej dy blloqeve kryesore nuk e ka shumicën prej 61 mandatesh, e nevojshme për të formuar qeverinë në parlamentin me 120 vende.
Netanyahu kërkon qeveri të djathtë, Eisenkot thotë se votuesit e kanë refuzuar
Netanyahu u bëri thirrje mbështetësve të tij për krijimin e një qeverie të fortë kombëtare të krahut të djathtë. Ai vuri në dukje sukseset ushtarake të Izraelit dhe përmendi mundësinë e veprimeve të reja të përbashkëta me presidentin amerikan Donald Trump kundër Iranit.
“Ne po presim rezultatet përfundimtare, por Likud është partia kryesore në Izrael. Ne duhet të formojmë një qeveri të fortë kombëtare të krahut të djathtë… Izraeli përballet me një mundësi historike dhe të papërsëritshme, së bashku me mikun tonë, Presidentin Trump, për të eliminuar kërcënimin iranian njëherë e përgjithmonë. Ne kemi qenë në gjendje t’i kapërcejmë armiqtë tanë dhe do të jemi në gjendje ta bëjmë këtë edhe në të ardhmen”, tha ai.
Nga ana tjetër, Eisenkot deklaroi se votuesit nuk duan që Netanyahu të vazhdojë të jetë kryeministër dhe i kërkoi atij të largohet nga politika.
“Netanyahu është një kryeministër në detyrë, pa mandat dhe pa besimin e popullit”, tha Eisenkot.
Eisenkot e cilësoi Netanyahun si kryeministër në detyrë, pa një mandat të qartë dhe pa besimin e popullit. Ai gjithashtu paralajmëroi kundër përdorimit të çështjeve të sigurisë për interesa politike. Megjithatë, rezultatet aktuale nuk e shpallin fitues asnjërin prej tyre.
Partitë e vogla mund të përcaktojnë formimin e qeverisë
Sistemi politik izraelit mbështetet te përfaqësimi proporcional dhe koalicionet. Për këtë arsye, edhe partitë me numër më të vogël mandatesh mund të luajnë rol vendimtar në negociatat për formimin e qeverisë.
Partitë arabe, të cilat kanë gjithsej 16 mandate sipas rezultateve paraprake, mund të ndikojnë në krijimin e shumicës parlamentare. Megjithatë, Eisenkot ka përjashtuar pothuajse plotësisht mundësinë e formimit të një qeverie me mbështetjen e tyre, duke e vështirësuar rrugën e tij drejt pushtetit.
Ndërkohë, partitë e ekstremit të djathtë dhe ato fetare, të udhëhequra nga Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich, parashikohej të siguronin së bashku 13 mandate brenda bllokut të Netanyahut, pa shënuar rritje të ndjeshme.
Disa parti rrezikojnë të mbeten jashtë parlamentit
Pragu zgjedhor në Izrael është 3,25%. Sipas të dhënave paraprake, disa parti nuk e kanë arritur ende këtë nivel:
Reservistët: 2,6%
Populli i Izraelit: 1,7%
Publiku Haredi: 0,2%
Nëse këto parti nuk e kalojnë pragun përfundimtar, ato nuk do të marrin mandate në Knesset, parlamentin izraelit.
Pjesëmarrja në votime arrin nivelin më të lartë në më shumë se 20 vjet
Sipas Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, pjesëmarrja në votime arriti në 77,7%, niveli më i lartë në më shumë se dy dekada dhe rreth shtatë pikë përqindjeje më i lartë se në zgjedhjet e vitit 2022. Këto janë zgjedhjet e para që nga sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023 dhe luftërat që pasuan në Gaza, Liban dhe me Iranin.
Fushata u zhvillua në një klimë të fortë tensioni për çështjet e sigurisë. Netanyahu është përballur me kritika për dështimet e sigurisë që lejuan sulmin e 7 tetorit, ndërsa ai ka mbrojtur veprimet ushtarake të qeverisë së tij kundër Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit.
Eisenkot, ish-shef i ushtrisë izraelite, u paraqit si sfiduesi kryesor i Netanyahut, duke vënë theksin te përvoja e tij në siguri dhe duke mbajtur qëndrime të qendrës në çështjet e brendshme. Megjithatë, edhe ai mbështet një linjë të ashpër ndaj Hamasit dhe kundërshton krijimin e një shteti palestinez.
Çfarë pritet në vijim?
Rezultatet përfundimtare priten të publikohen të enjten ose të premten, ndërsa numërimi vazhdon.
Nëse asnjëri prej blloqeve nuk arrin të krijojë një shumicë prej të paktën 61 deputetësh, Izraeli mund të përballet me negociata të gjata politike ose, në rast se dështon formimi i qeverisë, me mundësinë e zgjedhjeve të reja.
Për momentin, blloku i Netanyahut ka 55 mandate, ai i Eisenkotit 49, ndërsa partitë arabe 16. Këto shifra janë paraprake dhe nuk përcaktojnë ende se kush do të formojë qeverinë e ardhshme të Izraelit.
