Një nga rastet më të errëta të vrasjeve seriale në Iran ka tronditur opinionin publik.
Kolshoum Akbari, e njohur në mediat iraniane si “Vejusha e Zezë”, është dënuar me vdekje pasi u shpall fajtore për vrasjen e 11 burrave të moshuar dhe një tentativë vrasjeje.
Sipas hetimeve, aktiviteti kriminal i gruas dyshohet se ka zgjatur për më shumë se dy dekada, që nga fillimi i viteve 2000 deri në arrestimin e saj në vitin 2023.
Viktimat e saj ishin kryesisht burra të moshuar, shumë prej tyre të ve ose persona që jetonin të vetëm, pa të afërm të ngushtë pranë tyre. Akbari dyshohet se fitonte besimin e tyre, martohej me ta dhe më pas, brenda një periudhe të shkurtër, i helmonte.
Ajo ka rrëfyer të paktën 11 vrasje, ndërsa gjatë marrjes në pyetje thuhet se ka lënë të hapur mundësinë që numri i viktimave të ishte edhe më i madh.
“Nuk e di sa njerëz vrava. Ndoshta ishin 13 ose 15 persona. Nuk mbaj mend saktësisht”, citohet të ketë thënë ajo.
Sipas autoriteteve iraniane, Akbari përdorte një kombinim substancash, përfshirë qetësues, ilaçe për diabetin, alkool industrial dhe preparate të tjera.
Substancat dyshohet se ua jepte drejtpërdrejt viktimave ose i përziente me ushqime dhe pije, si supa dhe çaj.
Pas konsumimit të tyre, burrat fillonin të shfaqnin simptoma të rënda, përfshirë të përziera, humbje të vetëdijes dhe vështirësi në frymëmarrje.
Duke qenë se viktimat ishin të moshuar dhe në shumë raste kishin probleme shëndetësore, përkeqësimi i gjendjes së tyre shpesh i atribuohej moshës ose sëmundjeve ekzistuese.
Në disa raste, ata u trajtuan në spitale për probleme të zemrës apo diabetit dhe, pas vdekjes, familjarët dhe mjekët dyshuan për shkaqe natyrore.
Fakti që viktimat jetonin në qytete të ndryshme dyshohet se e ndihmoi Akbarin të shmangte dyshimet për një periudhë të gjatë.
Rasti doli në dritë në vitin 2023, pas vdekjes së bashkëshortit të saj të fundit, një 82-vjeçar.
Para se të ndërronte jetë, i moshuari u kishte treguar fëmijëve të tij se Akbari e detyronte të merrte ilaçe për zemrën dhe tensionin e gjakut, pas të cilave ai humbiste vazhdimisht ndjenjat.
Pas vdekjes së tij, familjarët iu drejtuan policisë dhe kërkuan hetim.
Akbari u arrestua në shtator 2023. Hetuesit zbuluan më pas se ajo ishte martuar me disa burra të tjerë dhe se në shumë raste martesat ishin pasuar nga vdekja e tyre.
Hetimi u zgjerua edhe te vdekje të ndodhura vite më parë. Autoritetet kryen zhvarrime dhe teste të reja toksikologjike, ndërsa në gjykatë dëshmuan edhe mjekë që më herët i kishin konsideruar vdekjet si natyrore.
Një element i rëndësishëm i çështjes është përdorimi i “sigheh”, një formë martese të përkohshme e njohur nga ligji shiit në Iran.
Sipas hetimeve, Akbari dyshohet se e përdorte këtë institucion për të fituar akses në jetën private, shtëpitë dhe financat e burrave të moshuar.
Ajo dyshohet se i bindte disa prej tyre të transferonin prona ose automjete ndërsa ishin ende gjallë, ndërsa përfitonte gjithashtu akses në pensionet dhe kursimet e tyre.
Të paktën disa prej martesave ishin të përhershme, duke i dhënë asaj të drejta më të forta ligjore mbi pasurinë.
Sipas autoriteteve, nga bashkëshorti i saj i fundit ajo kishte marrë një prikë prej pesë miliardë rialësh, rreth 102 mijë euro, para vdekjes së tij.
Gjykata e shpalli Akbarin fajtore për 11 akuza për vrasje të qëllimshme dhe një akuzë për vrasje të mbetur në tentativë.
Në sistemin juridik iranian, në raste të tilla një rol të rëndësishëm luan edhe vendimi i familjeve të viktimave, në bazë të parimit të “qisas”.
Dhjetë familje kërkuan ekzekutimin e saj, ndërsa një familje zgjodhi kompensimin financiar, të njohur si “diyya” ose “para gjaku”.
Si rezultat, gjykata dha dhjetë dënime me vdekje, ndërsa për vrasjen e mbetur në tentativë u dha edhe një dënim prej dhjetë vitesh burg.
Gjykata urdhëroi gjithashtu konfiskimin e pasurisë së saj. Avokatët e Akbarit kishin kërkuar një vlerësim psikiatrik, duke ngritur dyshime për gjendjen e saj mendore. Gjykata e hodhi poshtë këtë argument, duke vlerësuar se mënyra afatgjatë dhe metodike e veprimeve të saj, përpjekjet për të fshehur vdekjet dhe motivi financiar tregonin planifikim të qëllimshëm.
Vendimi mund të apelohet përpara se të bëhet përfundimtar.
Çështja ka shkaktuar reagime të forta në Iran, jo vetëm për numrin e viktimave dhe kohëzgjatjen e dyshuar të krimeve, por edhe sepse Akbari është një nga rastet e rralla të një gruaje të akuzuar për vrasje seriale.
Rasti ka rikthyer gjithashtu në qendër të debatit martesat e përkohshme, shfrytëzimin ekonomik të të moshuarve dhe rrezikun me të cilin përballen personat që jetojnë vetëm ose nuk kanë familjarë pranë.
Me plakjen e popullsisë iraniane, autoritetet dhe ekspertët kanë ngritur shqetësime gjithnjë e më të mëdha për mbrojtjen e të moshuarve nga abuzimi, mashtrimi dhe shfrytëzimi financiar.
