Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të nisë ditën e mërkurë nga Tirana turin e saj të gjashtë vjetor në Ballkanin Perëndimor. Komisioni Evropian ka zbardhur agjendën zyrtare të kësaj vizite rajonale, e cila do ta çojë drejtuesen e lartë të BE-së në Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoni të Veriut, me fokus të veçantë te përshpejtimi i reformave integruese dhe zbatimi i Planit të Rritjes prej 6 miliardë eurosh për rajonin.
Udhëtimi diplomatik do të hapet zyrtarisht në kryeqytetin shqiptar, ku Von der Leyen do të pritet në takime të nivelit të lartë nga Presidenti i Republikës, Bajram Begaj, si dhe Kryeministri Edi Rama. Përveç bisedimeve zyrtare politike mbi hapat e mëtejshëm të anëtarësimit, shefja e ekzekutivit të BE-së ka parashikuar edhe një vizitë në ambientet e rikonstruktuara të shkollës “Emin Duraku” në Tiranë.
Agjenda intensive do të vijojë të enjten në Prishtinë, ku Presidentja e KE-së do të zhvillojë takime me ushtruesen e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, dhe Kryeministrin Albin Kurti, për t’u zhvendosur më pas po atë ditë në Podgoricë për bisedime me Presidentin Jakov Milatović dhe Kryeministrin Milojko Spajić. Turi rajonal do të përmbyllet të premten në Shkup me takimet me drejtuesit e Maqedonisë së Veriut, ndërsa jashtë këtij udhëtimi kanë mbetur Serbia dhe Bosnjë-Hercegovina për shkak të proceseve elektorale të ardhshme në këto vende.
LETËR E HAPUR PRESIDENTES SË KOMISIONIT EVROPIAN
Znj. Ursula von der Leyen
Tiranë, 30 shtator 2026
E nderuar Znj. Presidente,
Mirë se vini në Shqipëri.
Vizita juaj vjen në një moment të rëndësishëm për vendin tonë. Shqipëria po avancon në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndërsa vetë Komisioni Evropian ka theksuar se faza e ardhshme kërkon zbatim konkret, rezultate të qëndrueshme dhe progres të matshëm, veçanërisht në fushat themelore të shtetit të së drejtës.
Në të njëjtën kohë, prej më shumë se 100 ditësh qytetarë shqiptarë protestojnë, duke ngritur shqetësime që tashmë shkojnë përtej çështjes fillestare mjedisore dhe prekin korrupsionin, llogaridhënien, funksionimin e institucioneve dhe cilësinë e demokracisë.
Ne nuk i kërkojmë Evropës të zgjedhë qeverinë e Shqipërisë.
Këtë vendim e marrin qytetarët shqiptarë.
Ne i kërkojmë Bashkimit Evropian që ndaj Shqipërisë të zbatojë me të njëjtën seriozitet standardet demokratike dhe të shtetit të së drejtës mbi të cilat mbështetet vetë projekti evropian.
Komisioni Evropian e vlerëson Shqipërinë pikërisht në fusha themelore si sistemi i drejtësisë, lufta kundër korrupsionit, liria dhe pluralizmi i medias dhe mekanizmat e kontrollit e balancimit institucional.
Ne kërkojmë:
1. SHTETIN E SË DREJTËS
Të vazhdojë monitorimi rigoroz dhe transparent i pavarësisë, llogaridhënies dhe efektivitetit të institucioneve të drejtësisë.
2. LUFTËN KUNDËR KORRUPSIONIT
Progresi të mos matet vetëm me ligje dhe struktura të krijuara, por edhe me zbatimin e tyre, hetimet, ndjekjet penale dhe rezultatet e qëndrueshme, përfshirë sektorët me rrezik të lartë si prokurimet publike.
3. LIRINË E SHPREHJES DHE TË MEDIAS
Të vazhdojë monitorimi i lirisë dhe pluralizmit të medias, pavarësisë së gazetarëve dhe sigurisë së tyre.
4. TË DREJTËN PËR PROTESTË PAQËSORE
Institucionet evropiane të ndjekin pretendimet për përdorim të tepruar ose të pajustifikuar të forcës ndaj protestuesve dhe të mbështesin hetime transparente e të pavarura kur ekzistojnë prova të besueshme.
5. DËGJIMIN E SHOQËRISË CIVILE DHE QYTETARËVE
Institucionet e BE-së të mbajnë dialog të drejtpërdrejtë dhe të strukturuar jo vetëm me Qeverinë shqiptare, por edhe me shoqërinë civile të pavarur, gazetarët, ekspertët, qytetarët dhe diasporën shqiptare.
PESË PYETJE PËR KOMISIONIN EVROPIAN
1. Si e vlerëson Komisioni Evropian realitetin aktual të funksionimit të shtetit të së drejtës dhe llogaridhënies demokratike në Shqipëri?
2. Me cilët tregues konkretë do të matet progresi real në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë?
3. Si do të reflektohen shqetësimet për lirinë e medias dhe kontrollin e balancimin institucional në vlerësimin e procesit të anëtarësimit?
4. A do të ndiqen nga institucionet evropiane rastet e dokumentuara ku pretendohet përdorim i tepruar i forcës ndaj protestuesve paqësorë?
5. A mund të krijohet një kanal i strukturuar komunikimi ndërmjet Delegacionit të BE-së dhe qytetarëve, ekspertëve, shoqërisë civile dhe diasporës shqiptare?
E nderuar Znj. Presidente,
E ardhmja evropiane e Shqipërisë nuk mund të matet vetëm me numrin e kapitujve apo grupkapitujve të hapur dhe të mbyllur.
Në fund, ajo duhet të matet me atë që qytetari shqiptar përjeton në jetën e përditshme:
drejtësi që funksionon,
institucione që i shërbejnë qytetarit,
qeverisje të përgjegjshme,
media të lira,
mbrojtje të të drejtave themelore
dhe barazi përpara ligjit.
NE E DUAM SHQIPËRINË NË EVROPË.
DUAM EDHE STANDARDET EVROPIANE NË SHQIPËRI.
Me respekt,
Qytetarë të Shqipërisë
Tiranë, 30 shtator 2026