Nga Armando Meta
Orët e fundit kanë kristalizuar tashmë qartazi se i gjithë faktori ndërkombëtarë, e sidomos ai amerikan, është i unifikuar në qëndrimet e veta, lidhur me Reformën në Drejtësi. SHBA- BE kanë bërë të qartë se vetting-u nuk preket. As nuk ka qenë për diskutim dhe as është hedhur në tryezë si pazar për kompromis. Është i panegociueshëm. Thënë ndryshe, për ta vettingu është zemreku i Reformës dhe vija e kuqe të cilën ata nuk lejojnë që të kalohet. Kjo shihet qartë edhe në propozimet më të fundit të ofruara nga amerikanët për konsensus mes forcave politike, të hedhura në tryezën e bisedimeve nga zyrtarja e lartë amerikane, Victoria Nuland, propozime të cilat lenë qartësisht të pacënuar vetting-un.
Në thelb, propozimet amerikane gërshetojnë interesat e palëve, por natyrisht që lenë të paprekur vetting-un. PD- PS mund të kërcëjnë “tango” për pikat e tjera të draftit, por nuk mund të prekin procesin, i cili do të kalojë në filtër gjyqtarët dhe prokurorët që do të zenë vend në sistemin e drejtësis, ku ndërkombëtarët do të kenë rol kyç. Është pikërisht vetting-u pika e konfliktit e PD-së me SHBA- BE. Ajo që kërkon PD-ja është që ndërkombëtarët të mos kenë rol në procesin e vetting-ut, ose roli i tyre të jetë thjeshtë vëzhgues. Pra një reformë “ala shqiptarçe”.
Por nëse shihen me vëmendje propozimet e bëra nga pala amerikane, kthjelltazi duket se janë më shumë një përpjekje për të nxjerrë PD-në nga “rruga pa krye” ku është futur prej kohësh. Herë duke refuzuar të marrë pjesë në komisionin e posaçëm për Reformën në Drejtësi e herë duke e bojkotuar atë. Herë duke shpikur lloj- lloj marifetesh për të mos marrë pjesë në punën e komisionit e herë duke shpikur “vendet e rezervuara”. Herë duke kërkuar që vetting- të kryhet nga Presidenti Nishani e kryetari i Gjykatës Kushtetuese. Një rrugë plot zig- zage, e cila në thelb ka pasur si qëllim të vetëm të largojë SHBA dhe BE nga procesi i vetting-ut. Ky është edhe thelbi i refuzimit të saj.
Oferta e fundit e amerikanëve që merr në konsideratë ngritjen e një komisioni ad- hock, që është edhe kërkesë e PD-së, më shumë se një përpjekje për kompromis është një përpjekje reale amerikane për t’i dhënë dorën edhe një herë PD-së, që të dalë nga “rruga pa krye” ku e kanë futur Berisha dhe Basha, në lidhje me Reformën në Drejtësi. Përsa kohë që përpjekjet amerikane për kompromis nuk prekin vetting-un shihet qartazi se politika amerikane nuk ka lëvizur asnjë centim nga qëndrimi i saj për thelbin e reformës. Çdo gjë tjetër jashtë kësaj është thjeshtë një mundësi që u ofrohet palët që të thonë frazën klasike në lidhje me Reformën në Drejtësi se “kur arrihet një kompromis, s’ka të humbur e as të fituar”.
