Publikimi i një mesazhi privat nga Donald Trump-i ishte pika e kthesës për Emmanuel Macron-in. Në mesazhin e bërë publik nga presidenti amerikan, Macron-i i shkruante Trump-it se Franca dhe SHBA-të ishin “plotësisht të dakordësuara për Sirinë”, se “mund të bëjnë gjëra të mëdha për Iranin”, por se “nuk e kupton se çfarë po bën për Groenlandën”. Një mesazh që, për Macron-in, nuk ishte aspak i sikletshëm, pasi përputhej me qëndrimet e tij publike.
Por fakti që Trump-i e publikoi këtë korrespondencë private dhe, njëkohësisht, kërcënoi Francën me tarifa 200% për verërat dhe shampanjën, shënoi një thyerje të hapur, edhe në plan personal, mes dy presidentëve.
Në fjalimin e tij në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, vetëm pak orë pas kërcënimeve të Trump-it për tarifa, Macron-i përdori tone më të ashpra se kurrë më parë kundër presidentit amerikan, duke e quajtur “bullist”, pa ia përmendur drejtpërdrejt emrin. Për herë të parë, strategjia e Macron-it për të kombinuar marrëdhënie personale të mira me qëndrime të forta në parime, duket se po lëkundet, pasi këto dy qasje po bëhen gjithnjë e më të papajtueshme.
Pavarësisht shtrëngimeve të gjata të duarve në të kaluarën, buzëqeshjeve dhe ftesave reciproke, Franca dhe Shtetet e Bashkuara sot ndodhen në pozicione të kundërta pothuajse për çdo çështje: Nga tregtia ndërkombëtare te Groenlanda, nga Ukraina te Gaza, nga mjedisi te rregullat për platformat digjitale dhe inteligjencën artificiale, si dhe nga multilateralizmi përmes OKB-së te nismat e reja të Trump-it si Bordi i Paqes.
Trump-i e sheh Francën dhe Macron-in, i dobësuar nga kriza e brendshme politike dhe pranë fundit të mandatit të tij, si hallkën e dobët të Bashkimit Europian. Macron-i e di këtë dhe ka vendosur të kalojë në kundërsulm.
Nga podiumi i Davosit, në anglishten e tij karakteristike me theks francez, Macron-i akuzoi Shtetet e Bashkuara se “po përpiqen hapur të dobësojnë dhe ta vënë Europën në një gjendje nënshtrimi”, përmes një “akumulimi të papranueshëm dhe joefektiv tarifash doganore” dhe presionesh që cenojnë “sovranitetin” e shteteve.
Presidenti francez u shfaq sërish me syze pasqyrë, për shkak të një hemorragjie të lehtë në sy, për të cilën ka bërë edhe shaka ditët e fundit: “Është syri i tigrit, shenjë e vendosmërisë së Francës”, një referencë ndaj filmit “Rocky” dhe figurës historike Georges Clemenceau.
Macron-i theksoi se Europa ka në dispozicion instrumente “shumë të fuqishme” në fushën tregtare dhe se duhet t’i përdorë ato kur rregullat nuk respektohen. “Ne kemi nevojë për më shumë rritje dhe stabilitet, por preferojmë respektin ndaj bullizmit. Preferojmë shtetin e së drejtës ndaj brutalitetit”, deklaroi ai.
Pas fjalimit, Macron-i u shpreh para gazetarëve se do të ishte “absurde” nëse BE-ja do të detyrohej të përdorte për herë të parë mekanizmin anti-shtrëngim kundër Shteteve të Bashkuara, por shtoi se kjo do të ishte pasojë e një “agresiviteti të panevojshëm”, duke bërë thirrje për qetësi.
Reagimi i Macron-it vjen në një moment delikat për politikën e brendshme franceze, mes vështirësive për miratimin e buxhetit dhe procesit të apelit të Marine Le Pen, i cili po ndiqet me vëmendje edhe nga Shtetet e Bashkuara. Sipas burimeve, përfaqësues të administratës amerikane kanë kërkuar informacione për ta paraqitur dënimin e Le Pen si përndjekje politike.
Macron-i pritet të përpiqet të ruajë një kanal komunikimi me Trump-in, por pa u përulur. Ai e di se nuk mund të tërhiqet nga linja e “autonomisë strategjike europiane”, të cilën e ka mbrojtur prej vitesh. Në mesazhin privat të publikuar nga Trump-i, Macron-i kishte propozuar edhe një darkë para kthimit të Trump-it në Uashington dhe një samit të jashtëzakonshëm të G7 në Paris, por tashmë gjithçka është anuluar.
