Ndryshimi i skemës së kompensimit për ish-pronarët ka sjellë reduktim të faturës, por sërish vlera e parashikuar prej rivlerësimit ekonomik mbetet një shifër e papërballueshme për buxhetin e shtetit.
Kjo duket edhe nga përpjekja që ka nisur prej muajsh për gjurmimin e çdo metri tokë të lirë, apo edhe të objekteve shtetërore, të cilat do të mund të përdoren më tej për skemën e kompensimit fizik. Lëvizja e radhës është bërë edhe dje.
Në mbledhjen e përjavshme të Qeverisë kaluan për miratim disa ndryshime në vendimin “Për kriteret e vlerë- simit të pronës shtetërore që privatizohet apo transformohet, dhe procedurën e shitjes”. Kjo nismë, e cila vendos kufizime në sipërfaqen që do të privatizohet, ka si qëllim që të mbushë arkën e Agjencisë së Trajtimit të Pronave. Kështu, mbi bazën e këtyre ndryshimeve, gjatë procesit të privatizimit dhe dhënies në përdorim të ndërmarrjeve apo objekteve të veçanta, sipërfaqja e lirë e tokës që do të identifikohet do të shkojë për llogari të ATP-së.
“Nëse, pas hartimit të genplanit nga eksperti vlerësues rezultojnë sipërfaqe trualli të lira (më shumë se sipërfaqja nën objekt dhe ajo funksionale), institucioni administrues, në zbatim të procedurave ligjore përkatëse, ia kalon ato Agjencisë së Trajtimit të Pronave, për përdorimin për fond kompensimi për ish-pronarët ose për kthim fizik”, thuhet shprehimisht në pikën 2 të vendimit.
Do të jetë kompetencë e ATP-së më pas që t’i shpërndajë këto prona te pronarët.
KOMPENSIMI FIZIK Ligji në fuqi parashtron disa skema për ndarjen e fondit fizik. Së pari nxjerrjen e kësaj sipërfaqeje në ankand, ku e drejta e pjesëmarrjes u është lënë fillimisht pronarëve, të cilët mund të konkurrojnë me vlerën që ka prona e tyre. Nëse ankandi me pronarët dështon, atëherë do të zhvillohet ankand publik. Të ardhurat që do të sigurohen, do të shkojnë për skemën e kompensimit financiar. Por e gjitha kjo nuk ka garanci, ndaj edhe në ligj është përfshirë një shteg tjetër, ku futen sërish në lojë pronarët. Në nenin 14 të ligjit të ri thuhet: në rast se pas ankandit publik prona nuk shitet, atëherë ajo përdoret për kompensimin fizik të subjekteve që disponojnë një vendim përfundimtar kompensimi. Pra u kalon pronarëve që do të kenë interes për ta marrë.
RAPORTI Sipas një raporti të ATPsë, për kompensimin e 26 mijë pronarëve nevojiten 200 miliardë lekë, ose thënë ndryshe 1.6 miliardë euro. Por deri më tani ajo që dihet është se në 10 vitet e ardhshme do të alokohen nga buxheti i shtetit 50 miliardë lekë, ose 400 milionë dollarë. Ndërkohë, në dispozicion të agjencisë janë edhe 23 mijë ha tokë bujqësore dhe 171 objekte shtetërore me vlerë rreth 2.5 miliardë lekë.
APLIKIMET
Vlerësimi ekonomik bëhet me formulën e re, ku çmimet për metër katror janë të sotmet, kurse ajo që ndryshon është zëri kadastral, i cili nuk është ky i sotmi, por ai që rezulton në kohën e konfiskimit.
Aktualisht janë rreth 4920 familje, për të cilat ATP ka përfunduar vlerësimin financiar dhe ka dalë me një faturë për secilën prej tyre. Këto familje gëzojnë të drejtën e aplikimit për t’u trajtuar me një nga skemat e kompensimit. Ndërkohë, është drejt përfundimit vlerë- simi për 5357 vendime që datojnë në 1995-n.
ma.me
