Vendimi për Ballukun, Meksi: Kur gjykata zgjedh barazimin, alarm serioz për reformën në drejtësi

Ish-deputetja socialiste Ermelinda Meksi ka analizuar vendimin e Gjykatës Kushtetuese, që dha rezultatin 4-4, duke sjellë si pasojë pezullimin e Belinda Ballukut si zv.kryeministre.

Përmes një postimi në rrjetet sociale Meksi e sheh vendimin e Kushtetueses jo si rastësi, ku sipas saj ai tregon ekuilibër frike nga gjyqtarë që luajtën si aktorë racionalë dhe jo si gjykatë.

Meksi thekson që kur një gjykatë zgjedh barazimin ose mosvendimin ky është alarm serioz dhe ekzistencial për reformën në drejtësi.

“Jo vetëm si statisticiene, probabilitetin e rezultatit 4–4 nga Gjykata Kushtetuese e konsideroja të lartë.  Kjo sepse ky është rezultati më i pritshëm kur kostoja e çdo alternative tjetër është më e lartë se kostoja e mosvendimit. Pra rezultati 4–4 nuk është rastësi, por ekuilibër frike nga gjyqtarë që menduan/ luajtën si aktorë racionalë. jo si gjykatë. Një sistem që e prodhon mosvendim si strategji optimale është një sistem i komprometuar, me rrezikikun që në të ardhmen:

Çdo çështje me ngarkesë politike të përfundojë në mosvendim, Jurisprudenca të ndërtohet mbi heshtje, jo norma, Gjykata të përdoret si valvul presioni, jo si standard kushtetues. Kur një gjykatë zgjedh barazimin/ mosvendimin ky është alarm serioz ekzistencial për reformën në drejtësi”, shkruan Meksi në një postim në rrjetet sociale”.

Sipas Meksit, koston e mosvendimit e paguan sistemi, ndërkohë Kushtetuta mbetet pa interpretim autoritar dhe konflikti shtyhet.

“Pasi koston e mosvendimit nuk e paguan: as gjyqtari i cili nuk ndëshkohet, nuk humb mandatin, nuk penalizohet, as Gjykata si institucion ku vendimi 4–4 quhet “proceduralisht korrekt” as  palët politike ku secila e lexon si fitore ose si shmangie të humbjes. Koston e mosvendimit e paguan sistemi: Kushtetuta mbetet pa interpretim autoritar, konflikti shtyhet , riciklohet, precedenti krijon normën e heshtjes, kurse publiku mëson se barazimi është rrugë e sigurt.

Përfundimi: Mosvendimi është strategji pa çmim individual, por me kosto kolektive të padukshme: ai çon në erozionin e autoritetit kushtetues dhe besimin e publikut. Prandaj për të evituar këtë kosto duhet një mekanizëm korrektues efektiv që ta bëjë mosvendimin të kushtueshëm individualisht dhe institucionalisht, në mënyrë që Gjykata të prodhojë një rezultat material, edhe kur është e ndarë. Që publiku të kuptoj më mirë integritetin e çdo rezultati , gjyqtari duhet të shpjegojë publikisht arsyet pse votoi pro ose kundër’, vijon postimin e saj Meksi.