Presidenti amerikan, Donald Trump, ka shpallur Arabinë Saudite si një aleat kryesor jo-NATO të Shteteve të Bashkuara gjatë vizitës së princit të kurorës saudite, Mohammed bin Salman, në Washington. Takimi i dy liderëve rezultoi me nënshkrimin e një serie marrëveshjesh që përfshijnë shitje armësh, bashkëpunim në energjinë bërthamore civile, inteligjencën artificiale dhe minerale kritike.
Gjatë një darke formale në Shtëpinë e Bardhë, Trump deklaroi se SHBA do të çojë “bashkëpunimin ushtarak në nivele edhe më të larta” duke shpallur Arabinë Saudite aleat kryesor jo-NATO. Kjo shpallje sjell privilegje ushtarake dhe ekonomike për Riadin, pa krijuar angazhime të drejtpërdrejta sigurie.
Si pjesë e marrëveshjeve, SHBA dhe Arabia Saudite nënshkruan një “marrëveshje historike strategjike për mbrojtjen”, e cila, sipas Shtëpisë së Bardhë, forcon mbrojtjen në Lindjen e Mesme, lehtëson veprimtarinë e kompanive amerikane të mbrojtjes në Arabinë Saudite dhe siguron fonde nga Riad për të mbuluar pjesërisht kostot amerikane.
Përveç kësaj, Trump miratoi shpërndarjen e ardhshme të avionëve luftarakë F-35 në Arabinë Saudite, ndërsa Rijadi ka rënë dakord të blejë 300 tanke amerikane. Ky është shitja e parë e F-35-ve për Arabinë Saudite dhe një ndryshim i rëndësishëm politik nga ana e Washingtonit, i cili mund të ndikojë në ekuilibrin ushtarak në Lindjen e Mesme, ku Izraeli ka mbajtur deri tani avantazhin e “epërsisë ushtarake cilësore”.
Trump shtoi se modeli i avionëve që do t’i shitet Arabisë Saudite do të jetë kryesisht i njëjtë me atë që operon Izraeli, duke theksuar se të dy aleatët meritojnë avionët më të avancuar. Pjesë e investimit prej rreth 1 trilion dollarësh të princi Mohammed në SHBA përfshin 142 miliardë dollarë për blerjen e F-35-ve, avionë të cilët konsiderohen më të avancuarit në botë.
Shteti izraelit dhe lobistë kishin tentuar të bllokonin shitjen e F-35-ve për Arabinë Saudite, por Trump argumentoi se marrëveshja mund të krijojë një “reset politik” në rajon, duke përfshirë bashkëpunim ekonomik dhe ushtarak.
Gjithashtu, dy vendet nënshkruan një deklaratë të përbashkët për përfundimin e negociatave mbi bashkëpunimin në energjinë bërthamore civile, duke krijuar bazën ligjore për një partneritet afatgjatë. Princ Mohammed theksoi gjithashtu se Arabia Saudite do të bashkohet në Marrëveshjet e Abrahamit vetëm pasi të sigurohet një rrugë e qartë drejt krijimit të një shteti palestinez, duke nënvizuar nevojën për një zgjidhje dy-shtetesh.
Takimi dhe nënshkrimi i këtyre marrëveshjeve përfaqësojnë një moment historik në marrëdhëniet SHBA-Arabi Saudite dhe mund të ndikojnë në ekuilibrin politik, ekonomik dhe ushtarak të Lindjes së Mesme.
