Urdhri i presidentit Trump për pezullimin e fondeve dhe granteve amerikane për vendet e huaja prek edhe Shqipërinë.
Ambasada amerikane në Tiranë bëri një listë të institucioneve shqiptare që preken nga kjo ndërprerje 90-ditore e fondeve, përfshi edhe SPAK, deri në një rishqyrtim dhe riformatim tjetër. Më shumë u diskutua në ‘Repolitix’ me analistin Arben Meçe, politikanën Halit Valteri, dhe juristët Skerdjan Dhuli dhe Përparim Çaça.
Meçe thotë për Denis Mingën thotë se jo çdo institucion ka programe apo fonde nga SHBA.
‘Urdhri vajti në çdo shtet ku ka ambasadë amerikane dhe urdhri penetron në çdo institucion. Por unë nuk di kush institucion ka programe. Thuhet potenciale e mundshme.’
Çaça sqaron se fondet janë pezulluar për një riekspertim.
‘Duket sikur gjithë shteti shqiptar është në borderon e SHBA. Janë projekte për ekspertizë. Nuk është ministria që shpenzon këto para. Janë OJQ që aplikojnë për të fituar nga këto programe që janë projekte me ekspertizë. SPAK financohet nga buxheti i shtetit.’
Edhe Valteri është i këtij mendimi, pasi 70 mld dollarëve ndihmë ndaj Shqipërisë
‘Nuk është se financohet apo mbahen gjallë këto institucione nga DASH. Në ministrinë e Kulturës, apo Drejtësisë, në Gjykatën e shkallës së parë USAID ka financuar audion, të gjithë gjyjkatës dhe në rrethe. Por kjo nuk do thotë se mban gjykatën me para. Nuk ka pikë lidhje bllokimi i SPAK. Këto 70 mld dollarë, po u bëhet një check, se doli në Gaza 50 mln dollarë për condoms. DASH apo Trump po bën një kontroll të shpërndarjes së parave dhe ka afat 3 mujor. Do shikohet nëse ka abuzime. Si kanë dalë këto fonde dhe ku po shkojnë.’
Dhuli thotë se një pjesë e analistëve mediatikë u financuan nga OJF për të suportuar SPAK verbazi në debate televizive.
‘Një grup personash paguheshin dhe dilnin në panele televizive dhe suportonin SPAK verbaz. Dhe këtë e prodhuar një sëerë OJF që financohen ndër vite, që thanë tani na është ndërprerë financimi nga SHBA. Kanë dalë sheshit financimi amerikan. Ka qenë edhe në rafshin propagandisitik. Do ketë ndikim te puna e SPAK. Godina e SPAK sot u ndërtua në 2002. Gjykata e Krimeve të Rënda u financua nga BE dhe SHBA. Nuk lidni SPAK nga hiçi, është vijimësia e ndihmës.’
Më tej Dhuli shton se Trump mund të mbylli Gjykatën Speciale të Shqipërisë.
‘Disa prej prokurorëve janë ndjerë superfuqi. Përfitimi më i madh për shqiptarët do jetë mbyllja e gjykatës speciale të Kosovë. Nëse Trump e bën do jetë njeriu më i nderuar për shqiptarët. Trump do e bëjë për efekt financiar. Kjo ka efekte të pjesshme pozitive. A do jetë më drejtësi e pavarur pa mbështetje amerikane?’
Meçe nënvizoi se ndërprerja e fondeve nuk do të cënojë punën e SPAK.
‘Amerika ka investuar për këtë lloj ndikimi. I jep duke financuar individë në vende të caktuar dhe merr politikat e këtyre vendeve. Ndikimi lidhet thjesht me financim që pezullohet deri në 90 ditë, është balklafaqimi i par ëi joni me një urdhër që është absurd në këtë rast. Megjithatë jka politikanë e vet. E di ai çështjen. Ka bllokuar gjithë mekanizmin e financimit. Të gjitha politikkat e fiancimit janë programe rekrutimi. Janë programe të influencës amerikane në këtë lloj insituitionesh. Bëhet politika, për të prodhuar rekrutin e vet brenda institucionit.
Kujt i bën dëm? Nuk i ndërpret asgjë. Vijmë te SPAK, financimi ekonomik, nuk ekziston drejtpërdrejtë. I vetmi drejtpërdrejtë është CIA dhe FBI, pranë SPAK. Nuk di të ketë një deklaratë të DASH i cili do të fillojë të merret me politikat e FBI dhe CIA në këto vende. Nuk do ketë fare ndikim te SPAK. Pse ndërtohet diskutimi çfarë ndikimi do ketë në SPAK?!’
Valteri shtoi se SPAK financohet nga shteti shqiptar që ndan edhe pagat e prokurorëve.
‘Qeveria shqiptare dhe shteti mbulon të gjitha pagat dhe shpenzimet. SPAK është ngritur me mbështetje ndërkombëtare, por mbarëvajtja nuk ka lidhje me këtë ndërprerje. A ka ardhur koha që ky institucion i mbushi 5 vjet dhe të ketë pavarësi?! A do shkëputemi ne nga kjo gjëja që duhet të shohim nga rruga e Elbasanit?!’
