• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Sunday, March 15, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Bota

Trump, i tronditur nga rritja e rasteve me autizëm: Diçka nuk po shkon siç duhet…

by A R
06/02/2025 10:22
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump është shprehur i tronditur në lidhje me shifrat e fundit të cilat tregojnë se autizmi po rritet me ritme shumë të shpejta në SHBA.

Përmes një postimi në “Truth”, presidenti shkroi: ’20 vjet më parë, autizmi te fëmijët ishte 1 në 1000. tani është 1 në 34. WOW! ‘Diçka është vërtet e gabuar”.

Shifrat e Trump megjithatë ishin paksa të pasakta. CDC raporton se shtatë fëmijë në 1000 kishin autizëm në fillim të viteve 2000. Dhe të dhënat e fundit sugjerojnë se një në 36, e kishte atë në 2022.

Megjithatë, ekspertët kanë ngritur shqetësime në lidhje me normat në rritje të shpejtë të autizmit, për të cilat ata thonë se nuk mund të jetë vetëm për shkak të diagnostikimit dhe ndërgjegjësimit më të mirë.

Dr Cooper Stone, një psikiatër në Filadelfia shprehet se ekziston një mundësi se faktorët mjedisorë mund të jenë pjesërisht të implikuar në zhvillimin e kësaj gjendjeje.

Disa studime kanë treguar se ndotja kimike në ushqim dhe ujë mund të lejojë që toksinat të depërtojnë në qarkullimin e gjakut të nënave shtatzëna dhe të udhëtojnë në trurin e fetusit në zhvillim, duke shkaktuar inflamacion që dëmton sinjalet nervore që çojnë në autizëm.

Disa ekspertë kanë spekuluar gjithashtu se një rritje e përdorimit të pesticideve mund të jetë gjithashtu përgjegjëse për IQ më të ulëta dhe vonesa te fëmijët.

Për më tepër, më shumë foshnje po mbijetojnë duke lindur para kohe sesa në dekadat e kaluara, duke i bërë ata më të prekshëm ndaj vonesave zhvillimore dhe autizmit.

Në përgjithësi, shumica me këtë çrregullim diagnostikohen në moshën pesë vjeçare, megjithëse disa mund të testohen në moshën dy vjeçare.

Hulumtimi i publikuar vitin e kaluar në JAMA Netëork Open zbuloi se midis viteve 2011 dhe 2022, diagnozat e autizmit tek fëmijët midis moshës pesë dhe tetë vjeç u rritën 175 për qind, nga dy për 1000 njerëz në gjashtë për 1000.

Megjithatë, rritja më e madhe ishte tek të rinjtë e moshës 26 deri në 34 vjeç, me një rritje prej 450 për qind, gjë që sugjeron se ata ishin vonuar në marrjen e një diagnoze.

Hulumtimet e vjetra nga Harvardi zbuluan gjithashtu se ekspozimi ndaj ndotjes së ajrit si grimcat në fëmijërinë e hershme mund të rrisë rrezikun e autizmit deri në 64 përqind .

Ndërsa në mitër, ekspozimi mund të rrisë rrezikun e ASD me 31 për qind.

Ekspertët sugjeruan se grimcat e thithura gjatë fëmijërisë së hershme ose kur janë në mitër mund të udhëtojnë përmes qarkullimit të gjakut dhe të anashkalojnë shtresat mbrojtëse në tru, duke shkaktuar inflamacion që pengon zhvillimin nervor.

Një studim australian i botuar në fillim të këtij viti zbuloi gjithashtu se djemtë e ekspozuar ndaj kimikatit që çrregullon endokrin Bisphenol A (BPA) në mitër kishin gjashtë herë më shumë gjasa për t’u diagnostikuar me autizëm para moshës 11 vjeç sesa ata pa ekspozim.

Ai ekip sugjeroi se BPA, e cila lidh paketimin e ushqimeve plastike dhe metalike, një ndotës gjithnjë në rritje në botën moderne, ishte e lidhur me ndryshime neurologjike dhe të sjelljes të lidhura me autizmin.

SHBA ka parë gjithashtu një rritje të përdorimit të pesticideve sintetike, të cilat disa thonë se mund të jenë gjithashtu një kontribuues.

Përdorimi i këtyre kimikateve është rritur 50-fish që nga viti 1950.

Në vitin 1952, për shembull, vetëm një në 10 ara me misër përdorte pesticide për të ndihmuar në vrasjen e dëmtuesve. Por deri në vitin 1982, 95 për qind e arave me misër i përdorën ato.

Disa studime tregojnë se deri në 80 për qind e amerikanëve kanë nivele të dallueshme të pesticideve në gjakun e tyre.

Vitin e kaluar, Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit njoftoi një pezullim urgjent të pesticidit dimethyl tetrachloroterefthalate (DCPA ose Dacthal) për shkak të provave që sugjerojnë se foshnjat e ekspozuara ndaj tij në mitër mund të lindin nën peshë dhe me një IQ dhe zhvillim të zvogëluar. (Përshtatur nga Daily Mail).

Next Post
“Opozita premton qilima fluturues”, Rama: Ky vend nuk gjen dot më të mirë se ne edhe për 10 vite

Rama komenton çmimet e larta: I vendos sektori privat, jo qeveria! Ne kemi për detyrë të…

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

Tritol makinës së efektivit të krimeve në Lezhë, hetohet pista për shkak të detyrës

Tritol makinës së efektivit të krimeve në Lezhë, hetohet pista për shkak të detyrës

March 15, 2026
“Ma jep shtëpinë ose 15 mijë eurot”, dhunë dhe kërcënime ndaj 49-vjeçarit në Durrës

“Ma jep shtëpinë ose 15 mijë eurot”, dhunë dhe kërcënime ndaj 49-vjeçarit në Durrës

March 15, 2026
18 vite nga “Gërdeci”, familjarët e viktimave: Mediu po favorizohet! Të shkohet deri te Shkëlzen Berisha

18 vite nga “Gërdeci”, familjarët e viktimave: Mediu po favorizohet! Të shkohet deri te Shkëlzen Berisha

March 15, 2026
Kitara e “Pink Floyd” shitet për 14.6 milionë dollarë, rekord historik në ankande

Kitara e “Pink Floyd” shitet për 14.6 milionë dollarë, rekord historik në ankande

March 15, 2026
PS feston 20-vjetorin në Greqi, Balla: Nisim një fazë të re anëtarësimesh për zgjedhjet 2029

PS feston 20-vjetorin në Greqi, Balla: Nisim një fazë të re anëtarësimesh për zgjedhjet 2029

March 15, 2026
Jorida Tabaku shpjegon arsyet e refuzimit për kandidaturën në zgjedhjet e pjesshme për Bashkinë e Tiranës

Tabaku: Rritja e çmimit të karburanteve, nga taksat e larta dhe mungesa e konkurrencës

March 15, 2026
VIDEO / “Vëllai im të du’ shumë”, Rama zbulon telefonatën me Thaçin: Më tha ‘e kam fituar lirinë’!

Rama: Dëshira e zjarrtë është që udhëheqësit e UÇK të kthehen në shtëpi

March 15, 2026
Kallas, e gatshme të presë “së shpejti” një takim të nivelit të lartë mes Kosovës e Serbisë

Kallas, e gatshme të presë “së shpejti” një takim të nivelit të lartë mes Kosovës e Serbisë

March 15, 2026
Mesazhet e përziera të administratës Trump për Iranin

Mesazhet e përziera të administratës Trump për Iranin

March 15, 2026
Mbyllja e puseve në Gjirin Persik: Pse çmimet e naftës rrezikojnë të qëndrojnë në nivele rekord

Mbyllja e puseve në Gjirin Persik: Pse çmimet e naftës rrezikojnë të qëndrojnë në nivele rekord

March 15, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In