Donald Trump një herë tjetër ka treguar se mund të ndikojë tregjet, por edhe të ndikohet prej tyre. E fundit ndodhi të mërkurën pasdite, kur presidenti njoftoi se kishte hequr dorë nga vendosja e tarifave të reja ndaj Europës pas arritjes së një kornize për një marrëveshje të ardhshme për Groenlandën, që mund të parashikojë sovranitet amerikan mbi baza të reja ushtarake në atë territor.
Deri të mërkurën, Trump kishte deklaruar disa herë se çdo zgjidhje që nuk përfshinte kontrollin total të Groenlandës do të ishte “e papranueshme”. Pas njoftimit të tij, indeksi Dow Jones dhe tregjet e tjera të aksioneve amerikane shënuan rritje, pas një dite jashtëzakonisht negative të martën për shkak të kërcënimeve të vazhdueshme presidenciale.
Vendimi për ishullin danez është shembulli më i fundit i një tendence të njohur që ka shoqëruar mandatin e Trump 2.0: TACO, ose “Trump always chickens out” – “Trump gjithmonë tërhiqet”. Në Groenlandë thuhet: “Trump Tamatigut Qunutittarpoq”. Kjo frazë vjen nga një artikull i “Financial Times” që analizon reagimin e tregjeve ndaj tërheqjes së Trump mbi tarifat për “Ditën e Çlirimit”.
Në prill të vitit të kaluar, administrata Trump kishte njoftuar kërcënime të gjera tarifore, por pas paqëndrueshmërisë së Wall Street, brenda një jave uli tarifat për disa shtete. Sipas gazetarit Andrew Prokop, kërcënimet, edhe pse të shkurtra, rrezikuan tregjet, dhe Trump u detyrua të tërhiqej. Teoria TACO supozon se presidenti amerikan gjithmonë vepron kështu kur tregjet në rënien e tyre bëhen të rrezikshme: Ai tërhiqet për të shmangur dëmtime më të mëdha më vonë.
Ka shumë shembuj të “tërheqjeve” të Trump gjatë vitit 2025. Në gusht, pas rivlerësimit të të dhënave ekonomike dhe presionit të jashtëm, tarifat reciproke u shtynë dhe u modifikuan për disa vende. Trump kishte vendosur tarifa nga 10% në 25–40% për importet nga rreth shtatëdhjetë vende si Brazili, Kanadaja dhe India, pas një periudhe fillestare pezullimi prej 90 ditësh. E njëjta situatë ishte edhe me Kinën: me gjithë kërcënimet e tij për tarifa të mëdha gjatë vitit 2025, Pekini dhe Uashingtoni negocionin duke krijuar panik në tregjet globale.
Në prill, ai kishte vendosur tarifa deri në 145% ndaj Kinës, duke shkaktuar rënie globale të tregjeve. Kina reagoi duke përdorur avantazhin mbi mineralet e rralla, duke kërcënuar industrinë prodhuese dhe të mbrojtjes amerikane. Përballë pasojave ekonomike, Trump u tërhoq, duke kulmuar me një armëpushim në samitin SHBA-Kinë në Busan, Koreja e Jugut. Megjithatë, konfliktet strukturore të luftës tregtare mbeten të pazgjidhura.
Po ashtu, Trump kishte propozuar një taksë 200% mbi verërat evropiane, që nuk u zbatuan kurrë. Përpjekja e tij për tarifa mbi filmat e huaj nuk pati asnjë kuptim real dhe administrata nuk ndoqi çështjen.
Para se çështja e Groenlandës të bëhej serioze javën e kaluar, SHBA-të po negocionin një marrëveshje tregtare paraprake me Bashkimin Europian, që Trump e pezulloi kur filloi të kërcënonte vendet me tarifa të reja 10% për shkak të Groenlandës.
Analistët thonë se TACO është, për disa aspekte, një lajm i mirë: një mekanizëm sigurie që frenon impulset më të dëmshme të Trump. Por, si thekson profesori i ekonomisë Arin Dube, nuk është një zgjidhje përfundimtare: sa herë tregjet mësohen me tërheqjen e tij, reagimi i tyre bëhet më i qetë; pa rënie të tregut, presidenti nuk merr sinjalin që të ndalojë “lojën me zjarrin”.
Rezultati mund të jetë një cikël i gjatë TACO, ku Trump afrohet gjithnjë e më shumë drejt vendimeve potencialisht katastrofike, derisa tregjet t’i japin sinjalin që ta rikthejnë në realitet – duke treguar se edhe si udhëheqës i një superfuqie, në fund të fundit, tregjet kanë fjalën e fundit.
