Kërcënimi i Presidentit Donald Trump për të bombarduar Iranin “deri në epokën e gurit” ka rritur ndjeshëm tensionet në një luftë që tashmë ka hyrë në javën e pestë dhe ka shuar shpresat e investitorëve për një përfundim të shpejtë të konfliktit, i cili po ngushton furnizimin me naftë dhe po nxit inflacionin.
Tregjet globale u tronditën të enjten, ndërsa frika nga lufta me Iranin u thellua. Aksionet dhe obligacionet ranë, nafta u rrit, ndërsa dollari u forcua pasi Trump shuajti shpresat për qartësi se kur mund të përfundojë konflikti në Lindjen e Mesme.
Trump tha se ushtria amerikane pothuajse i ka arritur objektivat e saj në Iran, por nuk dha një afat konkret për përfundimin e konfliktit. Ai shtoi se SHBA do të vazhdojë të godasë objektiva në Iran gjatë dy deri në tre javët e ardhshme.
Këto komente bënë pak për të bindur investitorët e shqetësuar se fundi i konfliktit është afër.
“Nuk kishte shumë në fjalim, përveç faktit se do të vazhdojnë bombardimet për dy deri në tre javët e ardhshme,” tha Mike Houlahan, drejtor i Electus Financial Ltd në Auckland.
“Kjo e shtyn më tej afatin e zgjidhjes,” shtoi ai. “Pyetja tjetër është: duke qenë se ai e zgjati, a do të vendosë kjo presion shtesë mbi zinxhirin e furnizimit me karburant?”
Investitorët kishin shpresuar për një fund të konfliktit pas komenteve të mëparshme të Trump më herët gjatë javës, çka kishte rritur aksionet globale dhe kishte dobësuar dollarin. Por fjalimi i së enjtes tregoi realitetin e një lufte të gjatë.
Kjo bëri që tregtarët, të cilët kishin rritur ekspozimin ndaj rrezikut, të tërhiqeshin shpejt nga pozicionet e tyre përpara një fundjave të gjatë.
Ndërprerja e furnizimit me naftë dhe ndikimi i saj në inflacion kanë qenë shqetësime kryesore për tregjet financiare. Komentet e Trump nuk ishin të qarta nëse operacionet ushtarake amerikane mund të përfundojnë edhe para se Irani të rihapë Ngushticën e Hormuzit.
Kjo rrugë ujore jetike, mbi të cilën Republika Islamike ka kontroll, ka krijuar goditjen më të madhe globale të energjisë në histori. Kontrata e Brent për qershorin u rrit me rreth 5% në 106.16 dollarë për fuçi pas fjalimit të Trump.
“Pa plane për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit që ai në fakt e mbylli, çmimet e naftës do të mbeten të larta për një kohë të pacaktuar,” tha Matt Simpson, analist i lartë në StoneX në Brisbane. Ai shtoi se tregjet do të duhet të përballen me “valën tjetër të inflacionit”.
Fjalimi i Trump dhe mundësia e ndërprerjes së zgjatur të furnizimit me naftë mund të shtojnë shqetësimet për stagflacion, një kombinim i rrezikshëm i inflacionit të lartë dhe rritjes së dobët ekonomike.
Japonia mund të përballet me rreziqe stagflacioni nga lufta me Iranin, që do të ishte e vështirë të menaxhohej përmes politikës monetare, tha anëtari i ri i bordit të Bankës së Japonisë, Toichiro Asada.
“Pyetja kryesore në mendjen e çdo investitori është: ‘kur do të përfundojë kjo?’, dhe kjo është ajo që po krijon paqëndrueshmëri,” tha Russel Chesler, drejtues i investimeve dhe tregjeve të kapitalit në VanEck në Sydney.
“Po hyjmë në një situatë stagflacioni me rritje më të ulët dhe pritshmëri më të larta për inflacion.”
Yield-et e bonove të thesarit u rritën në Azi të enjten për shkak të shqetësimeve se inflacioni më i lartë do të mbyllë derën për politika monetare më lehtësuese. Yield-i i bonove 10-vjeçare u rrit me 5 pikë bazë në 4.376% pas fjalimit të Trump.
Ndërsa tregjet pritet të mbeten të paqëndrueshme gjatë dy deri në tre javëve të ardhshme, analistët presin që dollari amerikan dhe nafta të rriten në afat të shkurtër, ndërsa investitorët kalojnë në një qasje më të kujdesshme ndaj rrezikut.
Dollari, i cili ka përfituar nga kërkesa për asete të sigurta që nga fillimi i konfliktit në fund të shkurtit, u forcua ndaj monedhave kryesore të enjten, duke përmbysur humbjet e dy ditëve të mëparshme.
“Dollari tashmë është rritur pak dhe duke pasur parasysh pritshmëritë tona që lufta të zgjasë të paktën deri në qershor, ai mund të rritet edhe më tej,” tha Carol Kong, strategiste valutore në Commonwealth Bank of Australia.
“Është e vështirë të jesh optimist për përfundimin e luftës, sepse në fund të fundit Izraeli dhe Irani janë dy palët e tjera në konflikt; nuk është vetëm SHBA.”
