Nga Dorian Sadiku
PharmaHorizon 2025 është një konferencë që
bashkon aktorët kryesorë të industrisë
farmaceutike në Shqipëri dhe një platformë e mekanizëm efikas ně tentativẽn për ndryshim, për të bërë më mirë atë që është bërë keq dhe për të bërë edhe më mirë,
çfarë është bërë në mënyrën e duhur, për të realizuar synimin tonë themelor, përmirësimin e furnizimit me medikamente të popullatës shqiptare. Ajo është gjithashtu dhe një arenë debati për të shpalosur shqetësimet e gjithë aktorëve të fushës që përfshijnë autoritetet zyrtare të mjekësisë të qeverisë shqiptare, spitalet, farmacitë, industrinë farmaceutike e deri dhe qytetarin, përfitues fundor të kësaj skeme. Kjo është një përpjekje, një betejë e cila ka nevojë për të gjithë aktorët dhe faktorët e përfshirë, ku dështimi është i të gjithëve dhe suksesi nuk mund të jetë kurrsesi pronë e njërës hallkë e ngritur mbi dështimin e hallkës e tjeter.
Sfidat në shëndetësi janë komplekse. Ato vijnë si rezultat
kryesor i gërshetimit të dy faktorëve: varfërisë relative të vendit
të kushtëzuar nga një treg i kufizuar dhe nga deformimet në
menaxhim. Në fakt, edhe e kundërta, vende të pasura e tregje
gjigante apo edhe me menaxhim që për ne mund të duket në
kufinjtë e të përkryerës, ndeshen me vështirësi të pafundme e
sfida të jashtëzakonshme.
Ne kemi në dorë, dhe unë besoj se kemi tashmë edhe përvojën,
edhe traditën, edhe motivimin e duhur që të bëjmë më shumë
dhe më mirë në kushtet tona.
Për sa i përket industrisë farmaceutike besoj se ëhstë i dallueshëm qartë përkushtimi për një treg funksional e për të afruar zgjidhje me kosto të arsyeshme Por kjo mund të arrihet
vetëm në një mjedis që nxit dialogun dhe respektin e ndërsjellë
mes të gjithë aktorëve: publik, privat dhe gjithë shoqërisë.
Edhe pse është bërë shumë, sërish ka nevojë për të bërë shumë më shumë dhe ka një sërë problematikash që duhen trajtuar, zgjidhja në harmoninë e të cilave, janë kusht i domosdoshëm për përmirësimin e situatës.
E para, ka të bëjë me respektimin e afateve kohore. Afatet
kohore janë jetike për planifikimin e bizneseve dhe për
sigurimin e disponueshmërisë së barnave. Një treg i
kufizuar si Shqipëria është tmerrësisht e vështirë që të bëhet
tërheqës për kompanitë prodhuese farmaceutike. Përballë tyre ne
mund të fitojmë kredibilitet vetëm duke afruar besueshmëri,
siguri e profesionalizëm.
E dyta, varësia nga sistemi i prokurimeve. Eshtë i njëjti sistem
prokurimi si për një rrugë që ndërtohet, si për furnizimin me
barna të spitalit onkologjik, fjala vjen. Ndërtimi i rrugës mund të
vonohet edhe me disa muaj, kurse një ditë vonesë në furnizimin
me barna mund të jetë fatal për jetë njerëzore. Barnat nuk janë
mallra të zakonshme. Trajtimi i tyre si mall i zakonshëm duke u
mbështetur vetëm te sistemi i prokurimeve, duke u tmerruar nga
mbikqyrja e domosdoshme e KLSH-së, thjeshtëzon një çështje
shumë komplekse. Duhen gjetur menyra me efektive per
menaxhimin e nevojave per barna.
E treta, politikat e qëndrueshme të çmimeve: Ulja e
përhershme e çmimeve të barnave nuk është zgjidhje universale
për të përmirësuar aksesin në to. Nevojiten qasje të balancuara
që sigurojnë njëkohësisht përballueshmërinë për pacientët dhe
qëndrueshmërinë për bizneset për të investuar në inovacion dhe
cilësi.
Shëndetësia është një nga çështjet më të ndjeshme për opinionin
publik. Ka nevojë të padiskutueshme për të pasur një qasje me
shumë më shumë ndjeshmëri dhe përgjegjësi. Përdorimi i
shëndetësisë si mjet në betejat politike minon jo vetëm besimin,
por edhe progresin. Prandaj diskutimet publike mbi çështjet
shëndetësore duhet gjithmonë të respektojnë dinjitetin e temës,
pasi ato prekin jetën dhe mirëqenien e njerëzve tanë.
Dikush apo shumëkush mund të mendojë ndryshe, por një debat i gjerë dhe serioz publik i profesionistëve mbi këtë temë duke ngushtuar kështu dhe hapësirat e diletantëve dhe cinikëve, është një hap i duhur në drejtimin e duhur. Sot, aktorët e industrisë farmaceutike kanë pësuar një evolucion të dukshëm. Ata sot nuk janë ata që kanë qenë dje. Sot kjo industri ka
sipërmarrje të maturuara, moderne jo thjesht në
infrastrukturë, por me shërbime dhe ekspertizë 360 gradë në
industrinë farmaceutike. Një gjë e tillë pasqyrohet në shërbimit më të mirë ndaj qytetarit, por që sërish është larg ambicjes, por dhe kapaciteteve tona për ta bërë atë edhe më të mirë!
* President i Unionit te Biznesit Farmaceutik edhe President i Bordit te Menaxhimit ne Delta Pharma,
