Tregjet nën monitorim për abuzime/ Autoriteti i Konkurrencës kërkon të bëjë përgjime si SPAK

Shtatë tregje problematike u diskutuan në një seancë që zgjati gati 4 orë në Komisionin e Ekonomisë, ku për të prezantuar raportin vjetor ishte Autoriteti i Konkurrencës. Nga tregu i spitaleve private, tek sigurimet, karburantet, telefonia celulare, tregjet agro-ushqimore, tregu i çimentos e deri tek bankat, të gjithë sektorë me jetikë, për të cilët hetime janë kryer probleme janë konstatuar, e për një pjesë hetimet fillojnë. 

Përpara ligjvënësve kryetari i Autoritetit të Konkurrencës Denar Biba, kërkoi më shumë hapësira ligjore për të kryer hetime në këto tregje sensitive, pasi verifikimi i të dhënave për të faktuar se ka abuzime, në shumicën e rasateve është i pamundur, dhe si rezultat edhe masa apo ndëshkime nuk ka. Përveç kontrolleve, verifikimeve në zyrat e kompanive të ndryshme, apo mbledhjes së dëshmive, Biba sheh si zgjidhje kryerjen e një hetimi të saktë, ndërhyrjen në telefonat e kompanive që janë nën hetim nga Konkurrenca. 

“Homologët tanë ju marrin celularët. Ky (celulari) është tradhtari më i madh për çdo lloj gjëje. Nëse do realisht të bësh punë skrupuloze hetimore, kjo është. Edhe ata zotërinjtë e SPAK-ut apo të prokurorisë në Shqipëri shumicën e sukseseve të tyre e kanë pasur nga sky nga Encrochat. Ne nuk e kemi këtë mundësi. Polakët e kanë, turqit e kanë, italianët, gjermane, të gjithë vendet e BE-së i kanë”, tha Denar Biba. 

Kjo kërkesë për të pasur akses edhe në telefonat e sipërmarrjeve që janë nën monitorim nga Autoriteti i Konkurrencës, erdhi për shkak se në tregun e grumbullimit të qumështit, të fruta-perimeve dhe atë të spitaleve private, hetimet nuk kanë rezultuar të suksesshme për mungesë të provave. 

“Kur flet me ta kështu Of Records, të gjithë nxjerrin shpirtin edhe t’i thonë të gjitha. Kur vjen puna për të ofruar një mesazh WhatsApp-i që e ka pasur me grumbulluesin përkatës, thotë mos na merrni në qafë. Ju themi nuk do t’ju nxjerrim, ore kemi detyrim ndaj ligji. Nëse ne ju nxjerrim, ju shkojmë për shpërdorim e tyre, nuk pranojnë në asnjë lloj rrethane. Fenomeni nuk është vetëm shqiptar”, tha Biba. 

Ndërsa për tregun e fruta-perimeve, Biba paralajmëroi përfundim të hetimit së shpejti, por pa bërë detaje mbi vendimmarrjen, duke kërkuar nga deputetët, “ju lutem mos e paragjykoni këtë hetimin e Fruta Perime”. 

Por për deputetin e PS-së Erion Braçe deformimi në bujqësi, ku fermerët po humbasin, e ka gjenezën tek skema e TVSH-së, e cila ka bërë që grumbulluesit tua marrin produktet pa fature bujqve dhe me çmim të ulët. 

“Atje në Ministrinë e Bujqësisë dhe në Ministrinë e Financave nuk i kupton kush. S’ kupton kush se ka një element atje shumë të rëndësishëm që është fatura që nuk e pret bujku, nuk e pret blegtori, e pret grumbulluesi. Po që ta presë grumbulluesi, duhet të ketë minimumi, minimumi, një TVSH, tatim mbi vlerën e shtuar që të jetë i barabartë në hyrje dhe në ndalje edhe në blerje. në shitje nuk mund të jetë zero në blerje dhe 20% në shitje. Prandaj nuk formalizohet ai tregu dhe prandaj goditja e amortizatorit po bie mbi kurriz të fermerit. Mbi kurriz të fermerit. Nuk po bie mbi kurriz të fabrikës. Nuk po bie mbi kurrize të fabrikës”, tha Braçe. 

Kurse tregu i spitaleve private, pas një hetimi 2-vjeçar u mbyll pa masa dhe ndëshkime edhe pse disa nga shërbimet e ofruara nga spitalet private janë ekskluzive dhe tejet të kushtueshme. 

“Disa prej shërbimeve shumë të rëndësishme, jepen pothuajse ekskluzivisht nga disa spitale private në vendin tonë me çmime të caktuara, definitivisht jo të përballueshme nga të gjithë qytetarët. Kemi dërguar me dhjetëra pyetje në të gjitha autoritetet homologe në rajon. Nuk na erdhi pothuajse asnjë përgjigje. Filluam të kërkonim të hulumtonim në internet për çmime në spitale të ngjashme në Turqi apo Maqedoni apo Kosovë. Në këtë pikë paradoksale ose jo, ne ju drejtuam vetë të hetuarve dhe i thamë na bëni analizën tuaj të kostos dhe na e sollën. Analiza e tyre e kostos tani unë nuk i paragjykoj ishte që fitimi i tyre ishte diku te 3%. Me fitime me fitime për të qarë për të qeshur, me fitime 3% nuk ka abuzim me pozitën dominuese”, tha Biba. 

Një shërbim spitalor e merr më lirë se këtu nëse shkon në Turqi tha deputeti socialist Erion Braçe përfshirë biletën dhe akomodimin atje. 

“Ky është shqetësimi dhe shifrat që dëgjohen nga njerëz që shkojnë paguajnë, shkojnë paguajnë, janë marramendëse. Të kushton më lirë të blesh një biletë, të marrësh një hotel dhe të shkosh në Stamboll sesa aty atje. Kushton më lirë”, tha deputeti i PS-së Erion Braçe.