Thjesht si Veza e Kolombit
Një javë më parë PD-ja dorëzoi në parlament një inisiativë ligjore për dekriminalizimin dhe pothuaj në të njëjtën kohë krijoi dhe një komision partiak pikërisht për dekriminalizimin. Një lloj filtri i parë që do t’i shërbejë opozitës për të penguar rrjedhjen dhe depërtimin tek ajo të elementëve me të shkuar kriminale, të dyshimtë apo edhe me arsim të papërshtatshëm, për të mos thënë me diploma të falsifikuara. Dy akte që të paktën formalisht janë plotësisht seriozë: i pari si një mënyrë për të krijuar pengesë ligjore për të “ligën” që e ka bërë të tillë gjithë politikën në përgjithësi dhe i dyti, si një akt moral që e nis një punë të tillë nga vetë subjekti.
Në variantin e parë ligjor janë mbi një dyzinë nenesh të Kushtetutës që ndryshojnë dhe më pas, ndryshime të tilla reflektohen edhe në ligjin zgjedhor. Një punë gjigante, e cila është më shumë se një detyrë juridike për t’u zgjidhur dhe që mund të inkorporohet edhe në reformën për drejtësi, e cila duket se kërkon me domosdo edhe ndryshime kushtetuese. Pra, qasja me gërshërë, filispanjë, gjilpërë mbi dokumentin themelor të shtetit, nevojitet të bëhet njëherë e mirë dhe me një qasje tërësore e mundësisht shteruese për një kohë të gjatë.
Diskutimi nëse është gjetur apo jo zgjidhja më e mirë juridike për të penguar depërtimin në politikë të elementëve më të shkuar kriminale, pastaj është tjetër histori. Madje tjetër histori është edhe diskutimi nëse një gjë e tillë bëhet me ligj apo me mënyra të tjera. Për shembull, nëse komisioni i sapongritur në PD dhe që do të drejtohet nga Halim Kosova do të jetë i suksesshëm, kjo parti nuk do të kishte pikën e nevojës që t’i drejtohej neneve të ligjit ajo vetë propozon. Për të mos shkuar me thellë, por një deputet që propozohet fillimisht si kandidat, nuk është një parashutist që zbret papritur në oborrin e një partie. E cila pastaj duhet të investigojë që nga diploma e tij e deri tek e shkuara nëse…larg qoftë ka bërë burg për prostitucion apo për trafik droge. Historia ka një thjeshtësi ulëritëse që duket se ngatërrohet vetëm me dashje. Ajo çfarë do të duhej të ishte ajka e shoqërisë, presupozohet që është e njohur për publikun dhe me jetë të njohur nga publiku. Pa zona të errëta disa vjeçare, fjala vjen, në emigracion dhe pa miliona që zakonisht nuk qarkullojnë në bankë. Secili nga ta që propozohet të bëjë punë të mëdha për shtetin, si rregull duhet të ketë bërë më parë dhjetra punë të vogla. Dhe hyrja në Kuvend do të duhej të ishte pothuaj fundi i një karriere politike dhe jo fillimi i saj. Por ky nuk është rregulli për Shqipërinë, vendin që diplomën e “politikanit” e barabit mendjelehtësisht me një mandat të dhuruar deputeti në sallën e kuvendit. Si të gjitha punët që komplikohen fort në Shqipëri, edhe kjo i ngjan Vezës së Kolombit, me një recetë fare të thjeshtë zgjidhjeje: mjafton që të paktën tre burra në Shqipëri, Rama, Meta e Basha të vendosin që të mos e qasin këtë kategori “votuesi” në ftesën për t’u votuar lista e tyre. Një vullnet i tillë i përbashkët është shumë më i fortë, shumë më i dobishëm dhe shumë më lehtësisht i zbatueshëm sesa më shumë se një dyzinë ndryshimesh kushtetuese.
Ka ca gjëra që merren me mend. Për shembull, askujt nuk i shkon në mend që të bëjë ligj detyrimin për t’u ulur në karrige dhe jo në tavolinë. Sepse gjithkush e di një gjë të tillë. Kush vepron ndryshe, shkel një akt moral, por të pashkruar kund. Thjesht sepse nuk është e nevojshme. Kurse në rastin e dekriminalizimin, këtë të vërtetë kaq të thjeshtë, kërkohet kodifikimi në ligj. Kolombi do të kishte vepruar ndryshe. Vetëm nëse Rama, Meta e Basha do të donin të bënin të kundërtën nga ai: të lundronin drejt lindjes për të vajtur në perëndim! /L. V.
