Bashkimi Evropian rrezikon të përballet me dëme të mëdha ekonomike si pasojë e tarifave të vendosura nga Shtetet e Bashkuara, të cilat mund të arrijnë deri në 80 miliardë euro.
Përballë kësaj situate, Brukseli po përpiqet të sigurojë një marrëveshje strategjike me Uashingtonin, që përfshin sektorë kyç si energjinë dhe çeliku.
Komisioneri i Tregtisë i BE-së, Maros Sefcovic, mbrojti marrëveshjen aktuale, të cilën disa vende të BE-së e kanë kritikuar.
Sipas tij, marrëveshja sjell “stabilitet të ri” dhe krijon bazë për bashkëpunim strategjik transatlantik. “Nëse nuk do të ishte kjo marrëveshje, tregtia mes BE-së dhe SHBA-ve do të kishte rrezikuar të ndërpritej plotësisht”, tha ai.
Rreziku: tarifat e Trump mund të shumëfishohen
Një zyrtar evropian theksoi se gjatë mandatit të parë të Donald Trump, SHBA-të mblodhën rreth 7–8 miliardë dollarë tarifa për produktet evropiane. Me një tarifë fikse 15%, kjo shumë mund të rritet dhjetëfish, duke arritur deri në 80 miliardë dollarë.
Furnizimi me energji: BE-ja kërkon zëvendësimin e gazit rus
Një pjesë e marrëveshjes lidhet me blerjen e përbashkët të energjisë, për të zvogëluar varësinë nga Rusia. Sipas Sefcovic, 750 miliardë euro në shpenzime energjetike do të shpërndahen në tre vitet e ardhshme përmes një platforme të përbashkët evropiane. Kjo nismë përfshin jo vetëm gazin e lëngshëm (LNG), por edhe naftën dhe karburantin bërthamor – pas një rilindjeje të interesit për energjinë bërthamore në Evropë.
Asnjë marrëveshje për armët – megjithëse SHBA ushtron presion
Në lidhje me armatimin, Sefcovic sqaroi se nuk ka marrëveshje mes BE-së dhe SHBA-ve. Pavarësisht kërkesave të përsëritura nga Trump, Brukseli thekson se kjo çështje është në dorën e shteteve anëtare. Edhe pse në samitin e NATO-s në Hagë, u vendos rritja e shpenzimeve ushtarake, nuk ka ndonjë dakordësi për shifrat e përmendura nga SHBA, si 600 miliardë euro.
Interneti dhe teknologjia: taksa digjitale mbetet çështje e hapur
Një tjetër pikë ndarëse është taksa mbi gjigantët e teknologjisë amerikane (Big Tech). SHBA deklaron se BE-ja është zotuar të mos e vendosë këtë taksë, por Komisioni Evropian thotë se nuk ka kufizime ligjore në traktat që ta ndalojnë atë.
Ndërkohë, në sektorin e teknologjisë, BE-ja synon të forcojë bashkëpunimin për çipat me cilësi të lartë, që janë jetikë për inteligjencën artificiale dhe zhvillimin digjital.
Ky shihet si një hap strategjik i rëndësishëm për të reduktuar varësinë teknologjike nga jashtë.
Tarifa 15% – e pranueshme vetëm nëse është gjithëpërfshirëse
Tarifa prej 15% për eksportet evropiane drejt SHBA-ve shihet si e pranueshme nga Brukseli, nëse zbatohet në mënyrë të barabartë për të gjitha produktet – duke përfshirë makinat, ilaçet dhe gjysmëpërçuesit.
Por aktualisht, SHBA-të po zhvillojnë hetim të veçantë për produktet farmaceutike, që mund të çojë në trajtim të pabarabartë.
Çeliku dhe alumini: jashtë marrëveshjes, por në diskutim
Një ndër temat më të ndjeshme mbetet industria e çelikut dhe aluminit, e cila nuk përfshihet në marrëveshjen e tarifës 15%. Sefcovic ka përmendur një “aleancë të re për metalet”, për të adresuar problemin global të mbikapacitetit në prodhim.
A do t’i qëndrojnë SHBA-të marrëveshjes?
Në Bruksel ekziston shqetësimi i madh: a do ta respektojë Trump marrëveshjen nëse rizgjidhet?
Komisioni Evropian është kujdesur që kundërmasat evropiane të jenë vetëm të pezulluara, duke paralajmëruar se mund të rivendosen në çdo moment, nëse SHBA-të nuk mbajnë fjalën.
