Kina po vëzhgon gjithashtu sulmet e SHBA-ve kundër Venezuelës. Nga njëra anë, kjo për shkak të interesave të rëndësishme të Pekinit në vendin e Amerikës së Jugut, me të cilin ka nënshkruar një partneritet strategjik dhe është përfituesi kryesor i eksporteve të naftës së Venezuelës.
Nga ana tjetër, kjo për shkak të implikimeve globale të sulmeve të urdhëruara nga Donald Trump, të cilat mund të inkurajojnë disi pretendimet kineze mbi Tajvanin dhe Detin e Kinës Jugore.
Për më tepër, në telefonatën e fundit midis Xi dhe Trump, Trump thuhet se tha se “e kuptonte rëndësinë e çështjes së Tajvanit për Kinën”.
Dhe Trump foli gjithashtu për G2 kur u takua me Xi në Busan në fund të tetorit.
Me fjalë të tjera, ndjenja është se kemi hyrë në një epokë në të cilën fuqitë e mëdha kanë “të drejtën” të veprojnë në mënyrë të pavarur dhe të përdorin fuqinë e tyre të zjarrit (si komerciale, shih tarifat e Trump, ashtu edhe ushtarake, shih bombardimet e Iranit dhe tani Venezuelës) për të mbrojtur atë që ata e konsiderojnë si interesat e tyre të sigurisë kombëtare.
Sulmet ajrore të urdhëruara nga Shtëpia e Bardhë përforcojnë një mesazh që është shfaqur tashmë në javët e fundit, me konfiskimet amerikane të cisternave të naftës Venezueliane.
Kjo manovër mund të përsëritet në një farë mënyre nga Kina në të ardhmen, të paktën sipas disa sinjaleve (të pashembullta) nga ditët e fundit.
Gjatë ushtrimeve masive ushtarake rreth Tajvanit më 29 dhe 30 dhjetor, Roja Bregdetare Kineze publikoi një poster të titulluar “Mbytja”, duke demonstruar aftësinë e vendit për të kontrolluar zonat kryesore detare dhe për të kapur dhe ndaluar “objektiva të rrezikshëm”.
Posteri përshkruan një njësi të rojes bregdetare që kap një anije mallrash tajvaneze në pronësi të kompanisë Evergreen, me sa duket e ngarkuar me raketahedhës amerikanë HIMARS, të blerë së fundmi nga Taipei.
Materiale të tjera propagandistike të shpërndara nga Ushtria Çlirimtare Popullore tregonin gjithashtu anije civile tajvaneze të ngarkuara me raketahedhës HIMARS.
Disa analistë kinezë po spekulojnë për përgjime, sekuestrime, inspektime në bord dhe madje edhe arrestime në anije mallrash që transportonin armë, të cilat mund të trajtohen si objektiva ushtarake.
Për momentin, këto janë thjesht paralajmërime, por sipas analistit Wang Zichen, ato kanë kaluar pa u vënë re nga shumica e vëzhguesve ndërkombëtarë, të cilët, kur diskutojnë manovrat ushtarake të ditëve të fundit, nuk kanë arritur ta kuptojnë lëvizjen retorike të paprecedentë të Pekinit.
Në këtë kuptim, sekuestrimi i cisternave të naftës venezueliane nga Shtetet e Bashkuara vendos një precedent që mund ta inkurajojë Xi-në të ndërmarrë veprime paralele në ujërat përreth Tajvanit.
Nëse një veprim i tillë do të ndodhte vërtet (dhe mbetet për t’u parë, duke pasur parasysh se Pekini më parë ka kërcënuar me inspektime në të gjithë Ngushticën, të cilat deri më tani nuk kanë arritur të materializohen), kjo do të përfaqësonte një përshkallëzim të konsiderueshëm, ashtu sikurse dhe Tajvani që ka njoftuar një rritje eksponenciale të shpenzimeve të mbrojtjes dhe blerjen e një pakete masive prej 11.1 miliardë dollarësh armësh amerikane.
Duke u kthyer te Venezuela, vlen të përmendet se sulmet e Trump u urdhëruan vetëm disa orë pasi Presidenti Nicolas Maduro priti një delegacion të madh kinez në Karakas, të udhëhequr nga Kju Xiaoqi, i dërguari special i Xi Jinping për çështjet e Amerikës Latine dhe Karaibeve.
Gjatë takimit, Maduro shprehu mirënjohjen e tij ndaj Xi “për mbështetjen e tij vëllazërore, si një vëlla më i madh”. Kju përsëriti se Kina dhe Venezuela janë partnerë të provuar strategjikë, pas deklaratave të fundit nga qeveria kineze kundër “sanksioneve të paligjshme” dhe “sulmeve ndaj sovranitetit të Venezuelës”.
Kina është gjithashtu blerësi më i madh i naftës venezueliane dhe ka ndërhyrë me kredi dhe investime për të adresuar krizën e likuiditetit të Maduros.
Në vitin 2023, Maduro nënshkroi një dokument partneriteti strategjik me Xi dhe gjithashtu bleu pajisje kundër kryengritjes dhe sisteme të tjera ushtarake nga Pekini.
Pak para Krishtlindjeve, Kina publikoi një dokument të ri politikash mbi Amerikën Latine dhe Karaibet, në të cilin Pekini premton ndihmë “pa kushte politike” dhe synon të forcojë praninë e saj tashmë të rrënjosur thellë në kontinent. Që nga viti 2000, tregtia midis Kinës dhe Amerikës Latine është rritur nga 12 miliardë dollarë në mbi 500 miliardë dollarë.
Por është e vështirë të imagjinohet që Kina të ndërhyjë drejtpërdrejt në mbrojtjen e Venezuelës, përtej veprimeve më shumë se të mundshme brenda Kombeve të Bashkuara.
Për më tepër, siç u përmend, manovrat e Trump në Amerikën Latine mund të përforcojnë një pikë të bërë tashmë nga disa analistë kinezë në muajt e fundit, në përgjigje të ambicieve të Shtëpisë së Bardhë në lidhje me Groenlandën.
“Kina duhet të shfrytëzojë mundësinë për të rimarrë Tajvanin”, shkroi Chen Fei, profesor i asociuar në Shkollën e Politikës dhe Studimeve Ndërkombëtare në Universitetin Normal të Kinës Qendrore, një vit më parë.
Ministria e Jashtme e Pekinit e ka quajtur “absurde” përpjekjen për të lidhur statusin e Groenlandës me Tajvanin.
“Çështja e Tajvanit është një çështje e brendshme kineze dhe zgjidhja e saj është përgjegjësi e popullit kinez”, deklaroi ai në atë fazë. Kjo ishte një arsye tjetër për të pohuar legjitimitetin e çdo veprimi të ardhshëm.
