Sofra që nuk digjet

Çdo mëngjes prej një jave kryeministri shtron një tryezë te shkallët e zyrës së vet. Të ftuarit e kanë përmbysur, e kanë djegur dhe kanë shkruar mbi të “dorëheqje”. Kryeqytetet që i predikojnë Shqipërisë dialogun ende nuk e kanë vënë re se në cilën anë të tryezës rri Evropa.

Nga Maringlen Cara (Tiranë)

Një njeri shtron një gosti dhe çon fjalë se gjithçka është gati. Të ftuarit dërgojnë justifikime. I zoti i shtëpisë nuk e anulon darkën. E dërgon shërbëtorin edhe një herë, nëpër rrugë e rrugica, dhe e mbush shtëpinë me këdo që vjen. Luka e vë refuzimin në llogari të të ftuarve dhe këmbënguljen në llogari të të zotit, dhe i gjithë Ungjilli lexohet kështu: i ati del nga shtëpia te i biri i madh që rri i hidhëruar në oborr, bariu shkon pas delës së vetme, profeti i thotë një populli me gjak në duar: ejani, pra, dhe të diskutojmë bashkë. Ftesa vjen e para dhe vjen përsëri. Nëse pranohet apo jo, është mëkat ose virtyt i palës tjetër, kurrë i të zotit të shtëpisë.

Që nga 20 tetori shëmbëlltyra po luhet në bulevardin e Tiranës, me rekuizitë.

Atë të martë, ditën e tetë të protestës, para Kryeministrisë qëndronin karrige të kuqe me një fletë mbi secilën: “Dialog”. Mesazhi ishte një ofertë pa kushte, “jam në dispozicion së bashku me qeverinë”. Në mbrëmje mbi fletë shkruhej “Dorëheqje” dhe karriget ishin përmbysur.

Të mërkurën karriget u rikthyen dhe Edi Rama u filmua duke u përkulur për ta vënë vetë fletën mbi karrige. Atë natë, pas tre orësh qetësi, një karrige u dogj në mes të bulevardit me një banderolë sipër, dhe të rinjtë rreth saj thërrisnin “Hajde të ngrohemi se është ftohtë”. Pastaj molotovët.

Të enjten, stola guri, se guri nuk digjet. Të shtunën një tryezë guri me ftesat sipër. Të dielën dolën njëherësh të gjitha mobiljet e javës; në orën katër të pasdites karriget ishin grumbulluar, thyer dhe ndezur, dhe deri në mbrëmje kishte molotovë te Kryeministria dhe te Kryesia e Kuvendit, vitrina të thyera te Kullat Binjake, tre veta te Trauma, njëri prej tyre polic. Sot në mëngjes ka vetëm tryezën e gurit. Ftesat janë mbi të.

Burrat me çakmakë e quajnë të zotin e shtëpisë diktator. Opozita pas tyre e thotë çdo ditë prej katër muajsh, dhe një pjesë e shtypit të huaj prej dhjetë vjetësh. Një diktator nuk e lë një turmë të qëndrojë poshtë dritares së tij nga qershori deri në tetor me një arkivol dhe një litar. Nuk i shtron pastaj një tryezë, nuk e shtron sërish pasi ia përmbysin, sërish pasi ia djegin, dhe prej guri kur mbaron druri. Nga Beogradi në Minsk metoda është kordoni, kamera, lista e emrave dhe një mëngjes i qetë. Tirana e ka pasur kordonin dhe i ka pasur autobotët e ujit. Ka pasur gjithashtu, çdo mëngjes këtë javë, një njeri te shkallët e veta që e fton turmën brenda, dhe çdo ditë përgjigjen njëfjalëshe të turmës të shkruar mbi fjalën e tij.

Të shtunën, pranë ministrit të Brendshëm, ai foli vetë për katër muajt: “unë kam dëgjuar më shumë se kushdo tjetër, më shumë sesa ata kanë dëgjuar njëri-tjetrin, ku kanë sharë, kërcënuar pa thënë asgjë konkrete dhe duke refuzuar në vazhdimësi që të ulen dhe të bisedojnë”. Ajo që kaloi poshtë asaj dritareje që nga qershori ishte një arkivol i sjellë te dera e zyrës së tij, një litar në çdo të tretën thirrje dhe dëshira e shprehur për ta parë të varur. “Kanë sharë, kërcënuar” ishte versioni i sjellshëm. Ai u përgjigj me mobilje.

Ky është rregulli mbi të cilin u ndërtua Evropa, para se të bëhej treg. E vë gatishmërinë për të folur përpara meritës së atij që dëgjon, dhe për këtë qe e mundur, pesë vjet pas kampeve, që disa burra të uleshin në një tryezë me njerëzit që u kishin shtënë dhe rezultatin ta quanin Komunitet. Bashkimi që rrjedh nga ajo tryezë i mban Tiranës çdo javë leksion për dialogun. Sipas rregullit të vet themelues, sot në mëngjes para Kryeministrisë qëndron vetëm një evropian, dhe është ai që po e quajnë tiran për këtë.

Askush nuk ia njeh këtë. Ambasadat e gjetën fjalën “dënojmë” pasi qyteti ishte djegur një ditë të tërë dhe ende nuk kanë gjetur një fjalë për karriget. Komentatorët shkruajnë se tryeza është teatër, sikur një njeri që sulmohet me benzinë në mbrëmje të mos kishte të drejtë për rekuizitë në mëngjes. Opozita ka kaluar katërmbëdhjetë ditë duke ngulur këmbë se e vetmja politikë e ligjshme është ajo që mbaron me armikun e saj jashtë godinës, dhe askush nga ata që shkruajnë deklarata për standardet evropiane nuk i ka thënë ndryshe.

Të dielën ai solli edhe një ligj, dhe ata që i shpërfillën karriget do ta citojnë ligjin; fjalia e tij e parë mbron protestën paqësore, dhe data e tij është dita e trembëdhjetë, pas refuzimit të trembëdhjetë, me tryezën tashmë të shtruar pranë.

Edi Rama është i vetmi njeri në atë bulevard që ende shtron tryezë për njerëz që vijnë me benzinë. Njerëzve përballë tij u janë dhënë katërmbëdhjetë ditë dhe shumë durim i huaj për të treguar ç’do të bënin me godinën. E treguan me karriget. I ati në shëmbëlltyrë doli te i biri i madh gjithsesi.

Maringlen Cara shkruan për fenë, ligjin dhe jetën publike në Shqipëri dhe në rajon. Katolik dhe konservator kushtetues, ai mban qëndrimin se një kishë që i shërben shtetit pushon së qeni kishë.