Nga Gurali Brahimllari
Me ligjin nr 8723, dt 26.12.2000, vendi ynë ka aderuara në“Konventën e vetme mbi drogat nartkotike (1961 e ndryshuar nga Protokolli i vitit 1972). Ky ligj është botuar në fletoren zyrtare nr 50/2000 dhe neni “1” Përkufizimet” ka këtë përmbajtje :
“1. ..(b) “Kanabis” nënkupton majat e luleve ose fruteve të bimës kanabis (duke përfshirë farat dhe gjethet kur nuk shoqërohen me majat), nga të cilat nuk është hequr rrëshira, pavarësisht nga emri me të cilin mund të emërtohen..
Ne zbatim te kësaj Konvente, disa jave më pas, më 24.01.2001, me ligjin nr 8733, Parlamenti ka riformuluar nenin 283 të K.Penal “Prodhimi dhe shitja e narkotikëve” duke përjashtuar nga përgjegjësia penale vetëm rastet e “përdorimit vetjak dhe në doza të vogla” të lëndëve narkotike, për të cilën ka patur edhe një vendimim unifikues nga KBGJL.
Praktika gjyqësore 26 vjeçare ka pranuar përgjegjësinë penale të “poseduesve” të lëndëve narkotike cannabis sativa në formë e “gjethes” vetëm mbi bazën e vlerës së kërkuar nga ligji për THC e cila del nga analiza kimike e mostrave që janë gjendur dhe sekuestruara të dyshuarit .
Por këto ditë është publikuar një vendim i Kolegjit Penal të Gjykatës Supreme Spanjolle, shpallur më dt 28 janar 2026 (Nr. 47/2026 (ECLI:ES:TS:2026:248), i cili duhet të sjellë ndryshume në praktikën tonë gjyqësore.
Në këtë vendim del se Gjykata, duke refuzuar ankimin e Prokurorisë ka konfirmuar lirimin nga akuza për “posedim/mbajtje të lëndëve narkotike” të një shtetasi, edhe pse ai kishte mbjellë (kultivuar) në banesën e tij, rreth 988 bimë cannabis (nga analiza e THC, 832 kishin përmbajtje prej 2.0%, ndërsa 156 bimë kanabis me një përmbajtje THC prej 2.2%). Gjykata Supreme Spanjolle, duke intertetuar ligjin penale vendas, në raport me përcaktimet e nenit 1/b të “Konvetës së vetme mbi drogat (OKB 1961), ka konkluduar se, pavarësisht vlerës së THC, mbajtja/posedimi i pjesës së “gjethes” së bimës cannabis, nuk përbën vepër penale, në rastet kur nuk vërtetohet se bima ka arritur fazën “me maja të lulëzuara”.
Në kushtet kur referenca për mungesën e përgjegjësisë penale ishte në të njëjtën Konvetë Ndërkombëtare (në të cilën vendi ynë ka aderuar me ligjin nr 8723, dt 26.12.2000), fillimisht u çudita sepse teksti i përkthyer i saj përcaktonte “duke përfshirë farat dhe gjethet kur nuk shoqërohen me majat”
Në këto rrethana verifikove tekstin ORIGJINAL të “Konventës së vetme mbi drogat nartkotike (e ndryshuar nga Proktokolli i vitit 1972), në të cilin konstatohet qartësisht se përkthimi i nenit 1/b të saj, është krejtësisht i gabuar sepse excluding ka kuptimin e kudnërt me përkthimin si sipër, duke përjashtuar. Formulimi në anglisht është si vijon: (b) “Cannabis” means the floëering or fruiting tops of the cannabis plant (excluding the seeds and leaves ëhen not accompanied by the tops) from ëhich the resin has not been extracted, by ëhatever name they may be designated.
Prandaj Gjykata Supreme Spanjolle me të drejtë ka arsyetuar se: “Duke lënë mënjanë kultivimin, e vetmja bazë e disponueshme për përgjegjësi penale ishte posedimi me qëllim shpërndarjeje. Por ky variant kërkon, si një parakusht të domosdoshëm, që substanca e sekuestruar të kualifikohet si drogë toksike ose narkotike. Dhe këtu vepron Konventa e Vetme mbi Drogat. Në përputhje me konventat ndërkombëtare, farat dhe gjethet që nuk janë të ngjitura në majat e lulëzuara të bimës së kanabisit përjashtohen nga ky status” Pa maja lulëzuese, nuk ka kanabis të kontrolluar. Pa kanabis të kontrolluar, nuk ka objekt për veprën penale.”
Nga kjo Jurisprudencë e Gjykatës së Lartë Spanjolle, mendoj se ligjvënësi duhet të gjeje urgjentisht, mundësinë e korigjimit të gabimit të bërë 26 vjet më parë, ndërsa autoritet gjyqësore, duhet të aplikojnë nenin 122 të Kushtetutës dhe duke e zbatuar, në mënyrë të DREJTPËREDREJT, nenin 1/b të “Konventës së vetme mbi drogat nartkotike (e ndryshuar nga Protokolli i vitit 1972) sipas së cilës, ashtu si në Spanjë, duhet të përjashtohen nga përgjegjësia penale personat për të cilët nuk është vërtetuar se “gjethet” cannabis që posedonin, të jënë shkëputur nga bima cannabis në fazën e lulëzimit. Madje ky skandal në përkthim i Konvetës në fjalë, duhet të shoqërohet me rishikimin e vendimeve të dënimit të shumë persona që janë arrestuar e dënuar për disa gjethe cannabis sative, që kanë kaluar nocionin e ‘dozës së vogël e për përdorim vetjak, dhe se, nga analiza kimike është përmbushur kriteri i përmbajtjes së vlerës së THC, por nuk është kryer asnjë verifikim nëse “gjethet” kanë qenë ose jo të bimëve të cannabisit në fazën e majave të lulëzuara, sikurse kërkohet nga Konventa e vetme mbi drogat nartkotike (OKB 1961) e cila në nenin 1/b ka përkufizuar se: “…. b) “Kanabis” nënkupton majat e lulëzuara ose frutore të bimës së kanabisit (duke përjashtuar farat dhe gjethet kur nuk shoqërohen me majat) nga të cilat nuk është nxjerrë rrëshira, me çfarëdo emri me të cilin mund të emërtohen.
