Ndërsa zjarrfikësit në Serbi vijojnë përpjekjet për shuarjen e zjarreve në disa zona të vendit, në rrjetet sociale dhe në disa media janë përhapur pretendime të ndryshme për shkaqet e tyre.
Mes teorive të pakonfirmuara është edhe një pretendim se një pajisje ndezëse, e përshkruar si “top zjarri”, është lëshuar nga Kosova me qëllim shkaktimin e zjarreve në territorin serb.
Pretendimi u publikua më 23 gusht nga disa portale dhe media proqeveritare serbe, të cilat iu referuan informacioneve jozyrtare dhe një videoje që pretendohej se tregonte rënien e pajisjes.
Një ditë më vonë, presidenti serb Aleksandar Vuçiq, gjatë një vizite në Kralevë, foli për gjetjen e një “arme me parashutë”. Ai tha se qëllimi i saj ishte i qartë, por theksoi se hetimi ishte ende në zhvillim.
Megjithatë, autoritetet serbe nuk kanë publikuar deri tani të dhëna që të konfirmojnë se pajisja ishte lëshuar nga Kosova apo se ajo kishte lidhje me zjarret.
Sipas deklarimeve të Vuçiqit, hetimi po kryhet nga policia, Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit (BIA) dhe Agjencia e Sigurisë Ushtarake (VBA). Radio Evropa e Lirë raportoi se kërkesat për informacion drejtuar këtyre institucioneve nuk morën përgjigje.
Edhe Zyra e Prokurorit Themelor në Novi Pazar, për të cilën mediat raportuan se kishte urdhëruar hetim, nuk dha përgjigje.
Policia e Kosovës i mohoi akuzat Pas publikimit të pretendimeve, Policia e Kosovës i hodhi poshtë ato, duke deklaruar se autoritetet kosovare nuk kishin përdorur asnjë armë të tillë.
Sipas policisë, njësitë e saj nuk kishin konstatuar gjithashtu ndonjë pajisje të ngjashme që të ishte hedhur nga territori i Kosovës drejt Serbisë.
Pretendimet u shfaqën në një periudhë kur Serbia po përballej me zjarre të përhapura në disa zona, përfshirë shkretëtirën e Delibllatit, ku zjarri kishte nisur më 21 korrik dhe situata ishte përkeqësuar gjatë gushtit.
Vetë Vuçiq, gjatë vizitës në zonë, e përshkroi përhapjen e zjarrit si të pazakontë, por në të njëjtën kohë përmendi erën dhe ndryshimin e shpeshtë të drejtimit të saj si një faktor që e vështirësonte kontrollin e flakëve.
Edhe drejtori i përgjithshëm i kompanisë “Vojvodinašume”, Roland Kokai, kishte deklaruar më herët se zjarri në Delibllato ishte veçanërisht i paparashikueshëm për shkak të erërave që ndryshonin drejtim. Sipas tij, karakteristikat e pyllit me pisha mund të favorizojnë përhapjen e shpejtë të zjarrit.
Teori të tjera për shkaqet Përveç pretendimeve që lidhnin Kosovën me zjarret, në rrjetet sociale u përhapën edhe teori të tjera, përfshirë pretendimin se zjarret mund të ishin shkaktuar për të hapur rrugën për investime apo ndërtimin e një parku në zonën e Delibllatos.
Ministrja serbe e Minierave dhe Energjisë, Dubravka Handanoviq, i mohoi këto pretendime më 26 gusht, duke deklaruar se nuk ishte planifikuar ndërtimi i ndonjë parku në atë zonë.
Edhe Vuçiq i hodhi poshtë teoritë se zjarret ishin vënë qëllimisht për shkak të pretendimeve për zbulimin e naftës apo gazit nëntokësor.
Ndërkohë, autoritetet serbe kanë ndërmarrë hapa edhe kundër përhapjes së informacionit të rremë. Më 22 gusht, Prokuroria e Lartë Publike në Beograd njoftoi se do të identifikonte dhe ndiqte penalisht personat që përhapnin lajme të rreme lidhur me zjarret në Delibllato.
Prokuroria tha se bëhej fjalë për dyshime për veprën penale të shkaktimit të panikut dhe trazirave, por nuk specifikoi se cilat deklarata konkrete ishin objekt i hetimit.
Sipas Kodit Penal të Serbisë, përhapja e lajmeve ose pretendimeve të rreme që shkaktojnë panik, prishin rëndë rendin publik apo pengojnë zbatimin e masave nga autoritetet mund të dënohet me burgim dhe gjobë. Në rastet kur vepra kryhet përmes medias ose mjeteve të ngjashme, dënimi mund të jetë më i lartë.
Deri në publikimin e raportimit të Radios Evropa e Lirë, autoritetet nuk kishin bërë të ditur rezultate konkrete të hetimeve.
Kështu, pretendimi se Kosova është përfshirë në shkaktimin e zjarreve në Serbi mbetet i pakonfirmuar, ndërsa hetimet e autoriteteve serbe për origjinën e pajisjes së pretenduar dhe për përhapjen e informacionit të rremë vijojnë.
