Pas largimit të Nicolás Maduro nga pushteti, vëmendja e Uashingtonit është përqendruar te një nga asetet më strategjike të Amerikës Latine, nafta e Venezuelës.
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se një përfshirje e SHBA-ve në sektorin energjetik venezuelian mund të gjenerojë “një sasi të jashtëzakonshme pasurie”, si për rindërtimin e vendit ashtu edhe për kompensimin e kompanive amerikane të dëmtuara nga shtetëzimet e së kaluarës.
Premtimi i hapjes ndaj kapitalit privat
Para zhvillimeve të fundit politike, liderja e opozitës María Corina Machado kishte prezantuar një plan ambicioz për rihapjen e industrisë së naftës ndaj kapitalit privat ndërkombëtar. Ajo premtonte privatizim, ankande për asetet e PDVSA-së (kompania shtetërore e naftës), kontrata të mbrojtura ligjërisht dhe mbikëqyrje nga institucione si Banka Botërore.
Edhe pse Machado duket se është lënë mënjanë politikisht, vizioni i saj për shfrytëzimin e pasurisë energjetike të vendit mbetet aktual në kontekstin e ri gjeopolitik, raporton Financial Times.
Çfarë fitojnë SHBA-të?
Rikthimi i naftës venezueliane në tregun amerikan do të kishte disa përfitime strategjike.
• Siguri energjetike: Nafta e rëndë e Venezuelës është ideale për rafineritë e Gjirit të Meksikës, të ndërtuara dekada më parë pikërisht për këtë lloj nafte.
• Reduktim i varësisë nga Kanadaja: Importet kanadeze të naftës drejt SHBA-ve janë trefishuar vitet e fundit.
• Presion ndaj Kinës: Aktualisht, Kina është blerësi kryesor i naftës venezueliane. Kontrolli amerikan mbi furnizimin do të kufizonte ndikimin e Pekinit në rajon.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka qenë i drejtpërdrejtë: SHBA-të nuk do të lejojnë që hemisfera perëndimore të shërbejë si bazë për rivalët strategjikë të saj.
Kush përfiton më shumë?
Ekspertët theksojnë se përfituesit kryesorë duhet të jenë vetë venezuelianët.
Rënia e industrisë së naftës ka shkatërruar ekonominë e vendit, duke nxitur emigracion masiv dhe varfëri ekstreme.
Ringritja e eksporteve do të sillte të ardhura fiskale, stabilitet ekonomik dhe do të ulte flukset migratore, një argument që gjen jehonë në politikën amerikane.
Kompanitë në pritje
Chevron shihet si kompania amerikane më e pozicionuar për t’u zgjeruar, falë pranisë së vazhdueshme në Venezuelë dhe njohjes së thellë të terrenit.
Ndërkohë, ExxonMobil dhe ConocoPhillips kërkojnë rreth 10 miliardë dollarë dëmshpërblim për asetet e konfiskuara në vitet 2000 dhe mbeten të rezervuara për një rikthim të mundshëm.
Edhe kompani europiane si Repsol (Spanjë), Eni (Itali) dhe Maurel & Prom (Francë) po shqyrtojnë opsione të ngjashme, raporton Financial Times.
Pengesat reale
Rruga drejt rimëkëmbjes është e gjatë.
Industria ka nevojë për dhjetëra, në mos qindra miliarda dollarë investime. Kompanitë kërkojnë garanci të forta ligjore, stabilitet politik dhe shkëputje nga praktikat e së kaluarës së PDVSA-së, e cila ka një reputacion të dobët në siguri dhe mjedis.
Për më tepër, Venezuela duhet të rikthehet në tregjet ndërkombëtare të financimit pas sanksioneve të vitit 2017, me kosto huamarrjeje që pritet të jenë të larta për shkak të riskut.
