Aktualisht, në tregun tonë të këmbimit euro këmbehet me 98.4 lekë, duke humbur më shumë se 10 lekë kundrejt vitit të kaluar dhe mbi 29 lekë në 6 vitet e fundit. Zhvlerësimi i euros është përshpejtuar veçanërisht pas vitit 2022.

Por pse është krijuar kjo situatë dhe ky zhbalancim i fortë mes monedhave në tregun e këmbimit?

Gjatë gjithë vitit, në treg ka pasur një ofertë të madhe monetare në euro. Thënë ndryshe, sasi të mëdha të kësaj valute, të gjeneruara nga turistët; investimet e huaja, remitancat ose dërgesat e emigrantët dhe burimet informale. Ndërkohë që oferta monetare në lek, thënë ndryshe sasia e lekut në qarkullim për të balancuar euron e tepërt, ka qenë e paktë. Kjo për shkak të mosshpërndarjes së suficitit të të ardhurave gjatë vitit, por vetëm në dhjetor nga qeveria dhe së dyti, nga konsumi i dobët.

Euro është monedha e dytë më e përdorur në vendin tonë pas lekut. Kjo do të thotë se zhvlerësimi ka humbësit dhe përfituesit e vet.

Nga një euro e dobët humbasin të gjithë ata që kanë të ardhura në këtë monedhë, përfshi familjet që marrin para nga të afërmit emigrantë. Humbasin depozituesit në këtë monedhë dhe eksportuesit, që aktivitetin e kanë në euro dhe shpenzimet në lek.

Ndërkohë që përfitojnë ata që kanë kredi në euro, pasi do të paguajnë më pak për këstet mujorë; importuesit që i blejnë më lirë mallrat dhe produktet, si dhe qeveria që do të paguajë më pak për borxhin e jashtëm.

Banka e Shqipërisë është institucioni që mbikëqyr tregun e këmbimit, edhe pse ky treg me ligj i nënshtrohet një regjimi të lirë.