Presidenti i Këshillit të Marrëdhënieve Shqiptaro-Amerikane, Martin Vulaj, ka reaguar lidhur me vendimin e Gjykatës Speciale sot ndaj ish-krerëve të UÇK’së. Sipas tij, Kuvendi duhet të ndërmarrë të gjitha masat ligjore dhe kushtetuese, përfshirë ndryshimin e Nenit 162 të Kushtetutës, për të shpërbërë Dhomat e Specializuara.
Vulaj po ashtu ka thënë se Këshilli për Marrëdhëniet Shqiptaro-Amerikane, dënon fuqishëm aktgjykimin e Speciales, duke shprehur ka shqetësime të thella lidhur me legjitimitetin dhe besueshmërinë e një procesi i cili, që nga krijimi i tij, ka vënë njërën palë të luftës në Kosovë nën një proces gjyqësor të fokusuar në mënyrë të veçantë.
‘”UÇK-ja luftoi për ta çliruar Kosovën nga një fushatë e represionit dhe dhunës së shtetit serb. Udhëheqësit e saj nuk duhet të vendosen në një kuadër të veçantë ndjekjeje penale që rrezikon ta reduktojë historinë komplekse të çlirimit të Kosovës në një narrativë kriminale të njëanshme, ndërkohë që nuk ofron një llogaridhënie të krahasueshme gjyqësore për krimet e kryera ndaj popullsisë shqiptare të Kosovës’’, thuhet mes tjerash në reagim.
Postimi i plotë:
Kuvendi i Kosovës duhet të ndërmarrë të gjitha masat ligjore dhe kushtetuese, përfshirë ndryshimin e Nenit 162 të Kushtetutës, për të shpërbërë Dhomat e Specializuara.
Këshilli për Marrëdhëniet Shqiptaro-Amerikane (AARC) dënon fuqishëm dënimet e sotme të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.
AARC ka shqetësime të thella lidhur me legjitimitetin dhe besueshmërinë e një procesi i cili, që nga krijimi i tij, ka vënë njërën palë të luftës në Kosovë nën një proces gjyqësor të fokusuar në mënyrë të veçantë. Pabarazia është e dukshme: procedurat e kësaj gjykate kanë rezultuar në ngritjen e akuzave ndaj shqiptarëve, ndërkohë që regjistri më i gjerë i krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë nuk është trajtuar përmes një procesi të barasvlershëm gjyqësor nga ky institucion.
Kur një gjykatë e barazon luftën e organizuar për pavarësinë dhe çlirimin e Kosovës me një ndërmarrje kriminale, ajo rrezikon të humbasë besimin dhe legjitimitetin e nevojshëm që një institucion gjyqësor të gëzojë respektin e njerëzve të prekur drejtpërdrejt nga vendimet e tij.
Procesi gjyqësor përfshiu gjithashtu dëshmi nga zyrtarë të shquar amerikanë me njohuri të drejtpërdrejta për konfliktin. Ish-Komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s, gjenerali Wesley Clark, i cili kishte qasje në informacione të detajuara të inteligjencës gjatë luftës, dëshmoi në mbrojtje dhe deklaroi se, sipas vlerësimit të tij, akuzat nuk qëndronin. Ambasadori Christopher Hill dhe zyrtarë të tjerë ish-zyrtarë të Departamentit amerikan të Shtetit dëshmuan gjithashtu lidhur me natyrën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe rolin e saj si një lëvizje çlirimtare që kundërshtonte represionin dhe dhunën e shtetit serb.
Këto dëshmi, në vetvete, nuk përcaktojnë rezultatin juridik të një gjykimi. Por ato nënvizojnë mosmarrëveshjen e thellë lidhur me karakterizimin historik dhe faktik të UÇK-së dhe të konfliktit, të cilin ky aktgjykim tashmë e vendos përpara opinionit publik.
Për AARC-në, kjo nuk është thjesht çështje mospajtimi me një aktgjykim. Është çështje drejtësie, kujtesës historike dhe besueshmërisë institucionale.
UÇK-ja luftoi për ta çliruar Kosovën nga një fushatë e represionit dhe dhunës së shtetit serb. Udhëheqësit e saj nuk duhet të vendosen në një kuadër të veçantë ndjekjeje penale që rrezikon ta reduktojë historinë komplekse të çlirimit të Kosovës në një narrativë kriminale të njëanshme, ndërkohë që nuk ofron një llogaridhënie të krahasueshme gjyqësore për krimet e kryera ndaj popullsisë shqiptare të Kosovës.
Vendimi i sotëm gjithashtu do të përjetohet nga shumë shqiptarë të Kosovës si një ritraumatizim i thellë i një popullsie që gjatë luftës përjetoi dëbime masive, vrasje, persekutim dhe shkatërrimin e shtëpive dhe komuniteteve. Për një popull prej rreth 1.8 milionë shqiptarësh të Kosovës, aktgjykimi nuk prek vetëm fatin e të pandehurve individualë, por edhe kujtesën kolektive të një lufte që lindi nga represioni dhe lufta.
AARC beson se Dhomat e Specializuara kanë dështuar të gëzojnë besimin e një pjese të konsiderueshme të popullit të Kosovës dhe se aktgjykimi i sotëm do ta thellojë këtë humbje të besimit.
Kjo është padrejtësi në emër të drejtësisë.
U bëjmë thirrje popullit të Kosovës dhe komunitetit shqiptaro-amerikan të qëndrojnë të qetë dhe të refuzojnë çdo dhunë, hakmarrje apo veprim që mund të dëmtojë institucionet demokratike të Kosovës. Të pandehurit duhet të ndjekin çdo mundësi të disponueshme për apel përmes proceseve gjyqësore të ligjshme.
Në të njëjtën kohë, AARC i bën thirrje Kuvendit të Kosovës që të shqyrtojë menjëherë çdo mjet kushtetues dhe ligjor të lejuar për të trajtuar vazhdimin e ekzistencës dhe mandatin e Dhomave të Specializuara. Sipas qëndrimit të AARC-së, një institucion që ka humbur besimin e kaq shumë qytetarëve të Kosovës nuk duhet të vazhdojë pafundësisht dhe Kuvendi duhet të ndjekë procesin e ligjshëm të nevojshëm për shpërbërjen e Dhomave të Specializuara.
Ne e pranojmë se një veprim i tillë mund të ketë pasoja të rënda diplomatike dhe ndërkombëtare. Këto pasoja duhet të peshohen kundrejt pasojave të lejimit që një institucion, i cili ka humbur besimin e kaq shumë qytetarëve të Kosovës, të vazhdojë pafundësisht.
Kosova luftoi për lirinë, demokracinë dhe sundimin e ligjit. Drejtësia duhet të jetë e paanshme, e qëndrueshme dhe e bazuar në tërësinë e të dhënave historike. Përgjegjësia nuk duhet të jetë selektive, e formësuar politikisht apo e shkëputur nga realiteti më i gjerë i konfliktit.
AARC qëndron në krah të Kosovës dhe të atyre që luftuan për lirinë e saj.
