Mijëra familje shqiptare që jetojnë prej vitesh në ish-banesa shtetërore apo objekte të kthyera në banesa nga ish-ndërmarrjet, do të kenë tashmë një rrugë të qartë dhe të lehtësuar për t’u bërë pronarë të ligjshëm. Këshilli i Ministrave ka miratuar së fundmi një sërë ndryshimesh thelbësore në procedurat e privatizimit, duke i dhënë zgjidhje një ngërçi disavjeçar, veçanërisht për ato objekte që nuk figuronin në regjistrat e pronësisë.
Vendimi i ri saktëson rregullat për dokumentacionin, përcakton fatin e metrave katrorë shtesë dhe ofron lehtësira financiare për pagesën e vlerës së privatizimit.
Zgjidhje për banesat “pa titull pronësie”
Një nga pengesat më të mëdha në procesin e privatizimit ka qenë mungesa e dokumentacionit fillestar të pronësisë për shumë objekte të trashëguara nga sistemi i kaluar. Me ndryshimet e reja, qeveria i jep kompetenca të plota bashkive (njësive të vetëqeverisjes vendore) për të nisur procesin edhe nga e para.
Në vendimin e qeverisë përcaktohet qartë mekanizmi zhbllokues:
“Përjashtimisht, nëse objektet rezultojnë pa informacion mbi titullin e pronësisë, njësia e vetëqeverisjes vendore, në territorin e së cilës ndodhen këto objekte, do të iniciojë procedurën për privatizim, referuar kërkesës së paraqitur nga subjektet e interesuara.”
Për të realizuar këtë, Bashkia do të bashkëpunojë me Agjencinë Shtetërore të Kadastrës (ASHK). Nëse pasuria rezulton pa pronar, Kadastra e regjistron atë në emër të “Shtetit”, për t’ia kaluar më pas Bashkisë me destinacion final privatizimin te qytetari. Në rastet e mungesës së të dhënave, grupe të përbashkëta do të zbresin në terren për të matur sipërfaqen faktike.
Fleksibilitet në dokumentacionin e banimit
Për të lehtësuar burokracitë, qeveria ka zgjeruar gamën e dokumenteve që vërtetojnë banimin në këto objekte. Në mungesë të autorizimeve të vjetra, qytetarët tashmë mund të përdorin prova alternative. Sipas aktit të miratuar, dosjes mund t’i bashkëngjitet “çdo dokumentacion tjetër provues, si: librezë uji, librezë dritash, vërtetim si banor njësie administrative/lagjeje”.
Të drejtën e privatizimit e gëzojnë personat që janë në listat e ish-ndërmarrjeve shtetërore, si dhe personat madhorë të familjes që banojnë aktualisht aty, gjë që vërtetohet përmes certifikatës së gjendjes familjare.
Kostoja e “metrave të tepërt” dhe pagesa me këste
Vendimi i ri rregullon edhe raportin financiar mes qytetarit dhe shtetit, duke ndarë sipërfaqen që i takon normës së strehimit nga sipërfaqja shtesë.
Për metrat katrorë që tejkalojnë normat e lejuara të strehimit, qeveria sanksionon se:
“Çdo sipërfaqe banimi e përfituar mbi atë të normave të strehimit do të llogaritet me koston aktuale të ndërtimit.”
Për sa i përket shlyerjes së detyrimit, qytetarëve u ofrohet një skemë e favorshme. Pasi paguajnë tarifën operacionale prej 4% (në rastet kur procesi ndiqet nga Enti Kombëtar i Banesave), ata mund të zgjedhin mënyrën e pagesës.
Vendimi specifikon se qytetari:
“…ka të drejtë të nënshkruajë kontratën, duke paguar vlerën e privatizimit në mënyrë të menjëhershme ose me këste mujore të përballueshme me 2% interesa në vit.”
Afati i fundit, 2 vjet për të lidhur kontratën
Qeveria ka vendosur gjithashtu një limit kohor për të mos e lënë këtë proces të hapur pafundësisht. Qytetarët kanë një afat prekluziv prej 2 vitesh për të mbyllur procedurën te noteri, pasi shteti (Bashkia ose EKB) të jetë pajisur me certifikatën e pronësisë.
Për ato banesa ku certifikata e pronësisë shtetërore ka dalë tashmë përpara këtij vendimi, afati dyvjeçar nis nga dita e hyrjes në fuqi të këtij akti të ri të Këshillit të Ministrave. Ky përcaktim synon të përshpejtojë regjistrimin përfundimtar të këtyre aseteve në ekonominë e lirë dhe t’u japë qytetarëve sigurinë e plotë juridike mbi shtëpitë e tyre.
