Nga Lorenc Vangjeli/
Ka një ritual të pandryshueshëm në Shqipëri sa herë që ndryshon ngjyra e pushtetit. Kush është pasardhës nis kontrollin e asaj që ka bërë paraardhësi dhe si hap të parë bllokon projektet e tij. Kryesisht ato të minutës së fundit. Tek të cilat, natyrisht, bien edhe dyshimet e para. Sepse si rregull, minutat e fundit në pushtet ngjajnë me tërheqjen e një ushtrie pushtuese: të merret çfarë të merret! Të rrëmbehet çfarë të rrëmbehet! Dhe pas të mbetet vetëm çfarë nuk mund të merret, çfarë nuk mund të rrëmbehet!
Shembujt janë të pafundëm dhe janë rregullsia që përsëritet gjithmonë e për gjithçka. Duke nisur me 2005-ën, sa për të kujtuar një rast. Çfarë Fatos Nano e konsideronte si sukses të tij, Sali Berisha premtonte se do t’i vinte ruspën për të zhdukur korrupsionin që kishte mbjellë socialisti.
Doktori kishte premtuar rikthimin e kontratës së shitjes së Alb Telekom-it tek turqit. “Kumbarit” të këtij privatizimi Erdogan, atëherë kryeministër dhe mysafir i Fatos Nanos, ai madje nuk i begenisi as fjalimin që mbajti në Parlamentin Shqipëtar. Por me ardhjen në pushtet, ajo ishte kafshata e parë që përtypi. Dhe nuk ishte aspak e hidhur madje. Alb Telekom-i është zgjeruar dhe flet rrjedhshëm turqishten e një investimi të qëndrueshëm dhe në rritje.
Tetë vjet më pas historia do të përsëritej. Me personazhe të ndryshëm – Doktori është gjithmonë i pazëvendësueshëm – por me të njëjtin ritual. Në 2013-ën, në mbledhjet e qeverisë kur shqiptarët kishin vendosur largimin e të djathtëve nga pushteti dhe ishin me rroba banjo në plazh, një sërë vendimesh të turpshme të firmosura nga Doktori, synonin t’i hiqnin vendit br…kët e mbetura nga koka. Koncesione absurde, leje për import plehrash e lloj-lloj marrëzisht të lekut të minutës së fundit e bënë qesharake çfarë po ndodhte realisht si dramë. Edi Rama premtoi rishikimin e tyre. Anulloi, për shembull lejet për të sjelle male me plehra në Shqipëri në emër të riciklimit, por nuk pati asgjë në dorë për të bërë kundër koncesioneve të mëdha. Bllokoi disa prej tyre, por u detyrua t’i rilejojë nën të qeshurën cinike të Doktorit: letrat ishin kyçur fort juridikisht.
Edhe në pushtetin lokal është e njëjta gjë. Basha, kur zëvendësoi Ramën në krye të bashkisë së Tiranës si hap të parë bllokoi lejet e ndërtimit në pritje të planit rregullues të qytetit. Në vitin e fundit në bashki, më saktë në muajt e fundit, lejet e tij ishin lehtësisht të qortueshme. Sepse në rastin më të mirë bëri gjithçka që e lejonte të bënte ajo zyrë dhe që e kishte mallkuar kur kërkonte të hynte në atë zyrë.
Erion Veliaj nuk bëri përjashtim. Bllokimi i lejeve ekzistuese të ndërtimit me gjasë do t’i japë një frymëzmarrje qytetit me frymë të marrë nga ndërtimi kuturu. Akuza e parë që ju bë nga kritikët është se e bëri një akt të tillë “…që të marrë 20 për qindshin”. Ai thotë se një gjë e tillë bëhet në pritje të planit të ri të zhvillimit të qytetit. Ndërkohë do të kontrollohet dhe ligjshmëria e lejeve të firmosura nga Basha.
Po më pas? Ky është një bast që nuk mund të ketë kurrsesi dy fitues. Njëri duhet të humbasë patjetër. Çfarë do të ndodhë nesër? Cili do të jetë akti ndaj Bashës nëse firmat e tij rezultojnë të paligjshme? Cila do të jetë fatura e Veliajt nëse një gjë e tillë nuk rezulton?
Tradita dhe e shkuara në Tiranë e Shqipëri kanë përgjigje të hidhura për pyetje të tilla: sepse asgjë nuk ndodh. Gjithçka harrohet dhe rinis nga e para sepse në Shqipëri, ka një rreth të pambarimtë tek i cili qarkullojnë të gjithë: është gjithmonë viti Zero! Ndoshta ka ardhur koha për ta ndryshuar këtë numër magjik të kujtesës së shkurtër dhe të dembelëve. Atyre që zakonisht në minutën e fundit të pushtetit sillen si pushtues në ikje. Dhe që deri tani kanë vuajtur vetëm në minutat e para të ndryshimit të pushtetit. Në pritje të rikthimit për të nisur gjithçka nga e para, pavarësisht ngjyrës në qeverisje.
