Shtetit shqiptar i ka kushtuar shumë rëndë, të paktën vitin e kaluar, mosrespektimi i të drejtave të ish-pronarëve apo të drejtave të tjera themelore të qytetarëve të ndryshëm. Si pasojë, nga vendimet e formës së prerë të marra prej Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, janë paguar 15.3 milionë euro në favor të personave privatë dhe një kompanie tregtare.
Kjo del nga relacioni shoqërues i projektligjit për Buxhetin Faktik të Shtetit për vitin 2016, i cili, pasi ka marrë miratimin e Këshillit të Ministrave, ka mbërritur tashmë në Kuvend për diskutim.
Ligji për menaxhimin e buxhetit të shtetit përfshin dy fonde speciale: atë rezervë dhe atë të kontingjencës, përdorimi i të cilëve nuk specifikohet që në fillim dhe mund të përdoret nga qeveria, në atë sasi dhe në ato raste që ajo gjykon të arsyeshme. Fondi i Kontingjencës, me të cilin janë paguar vendimet e Strasburgut në fjalë, ka qenë 2.2 miliardë lekë.
Ministrisë së Financave me 13 VKM i janë akorduar rreth 2.17 miliardë lekë për shpenzime korrente për ekzekutimin e pagesave për detyrimet ndërkombëtare për çështjet si më poshtë.
Për pagimin e interesave të vonesave në ekzekutimin e disa vendimeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut është akorduar 175 mijë lekë. Për ekzekutimin e vendimit datë 15.09.2015 për çështjen “Luli kundër Shqipërisë”, janë akorduar 3.8 milionë lekë, ndërkohë që shifra më të vogla janë shpenzuar për çështje të tjera: “Durim Harri” – 726 mijë lekë; “Shkarpa” – rreth 472 mijë lekë; “Artan Laka dhe dy aplikime të tjera” – rreth 497 mijë lekë; “Afërdita Theodhosi” – 838 mijë lekë, etj.
Ndërkohë, shifra shumë më të mëdha janë dhënë për gjyqe të tjera të humbura. Rekordin prej 855.8 milionë lekësh të reja, ose 6.4 milionë euro, e kana marrë trashëgimtarët dhe familjarët përfitues të çështjes gjyqësore “Rista dhe të tjerë kundër Shqipërisë”, që kanë përfituar pasi Gjykata e Strasburgut ka konstatuar shkelje të të drejtës themelore të njeriut, atë të pronësisë nga shteti shqiptar. Shifër e lartë është paguar nga buxheti edhe në rastin “Karagjozi”, ki nga fondi rezervë janë disbursuar 804.9 milionë lekë, ose 6 milionë euro. Vijon “Halimi dhe të tjerë kundër Shqiperisë”, për të cilin janë akorduar 102.6 milionë lekë, “Aliçka” – 108.9 milionë lekë, etj.
Ndër vendimet e Këshillit të Ministrave për zbatimin e detyrimeve të lindura nga gjyqet në Strasburg bën pjesë edhe një në favor të shoqërisë tregtare “Valio Shipping Company:, e cila ka marrë nga buxheti 163.8 milionë lekë. Ndërsa, për pagimin e interesave të vonesave në ekzekutimin e disa vendimeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, shpenzim ky i pajustifikueshëm, janë akorduar 175 mijë lekë rtë tjera.
Nga ana tjetër, ministrisë së Drejtësisë me VKM i është akorduar edhe fondi për 16 milionë lekë për pagesën e kostove dhe shpenzimeve administrative për çështjen e arbitrazhit ndërkombëtar “Albanianbeg Ambient sh.p.k., Mangelo Novelli dhe Construzioni S.R.L. kundër Republikës së Shqipërisë”.
Këto shpenzime nga kontingjenca për gjyqe të humbura kanë qenë 15 herë më të larta se ato për qëllime sociale: nga ky fond në vitin 2016 Ministrisë së Mirëqënies Sociale dhe Rinisë me VKM i është akorduar shuma prej 122 milionë lekësh (më pak se 1 milion euro) për shpërblimin dhe kompensimin e disa kategorive të veçanta për festat e fundvitit 2016.
Kombëtarja e Futbollit u pagua sa investimet anti-përmbytje
Sa i përket fondeve të tjera në dispozicion të qeverisë, gjatë vitit 2016, nga fondi rezervë i buxhetit të shtetit, me vlerë 1.6 miliardë lekë, që menaxhohet prej Ekzekutivit, janë dhënë dy herë më shumë fonde për shpenzime operative, se sa për shtesa investimesh.
Këtu rekordin e ka mbajtur vetë selia e Këshillit të Ministrave, gjithnjë në kuadër të shpenzimeve operative, duke përdorur më shumë se një të katërtën e rezervave totale për këtë qëllim. Ndërsa, sipas raportit të Buxhetit Faktik 2016, del se për të shpërblyer kombëtaren e futbollit janë dhënë po aq fonde sa edhe shtesat për emergjencat nga përmbytja.
Në atë vit, nga fondi rezervë 18.8 milionë lekë janë përdorur për shpenzime personeli, 1 miliard lekë për shpenzime të tjera korente (shpenzime operative dhe transferta të brendshme) dhe 531.6 milionë lekë për investime.
Sipas raportit të Buxhetit Faktik 2016, rreth 2.3 milionë lekë i është dhënë Presidencës nëpërmjet një vendimi për investime, ndërkohë që 400 milionë lekë, ose rreth 25.1 për qind e fondit rezervë i është dhënë Kryeministrisë si shtesë fondi në planin e buxhetit të vitit 2015 për shpenzime operative. Rreth 141.8 milionë lekë ose 8.9 për qind e fondit rezervë i është dhënë Ministrisë së Bujqësisë Zhvillimit Rural dhe Administrimit të Ujrave, si shtesë fondi për investime. Ndërkohë, 140 milionë lekë ose 8.8 për qind e fondit rezervë i është dhënë Ministrisë së Arsimit dhe Sportit, si shtesë fondi për shpenzime operative për shpërblimin e ekipit kombëtar të futbollit.
Rreth 14.4 milionë lekë ose 0.9 për qind e fondit rezervë i është dhënë Ministrisë së Punëve të Jashtme me dy VKM, përkatësisht 14 milion lekëë për dhënie ndihme financiare nga qeveria shqiptare për qeverinë e Republikës së Maqedonisë, për lehtësimin e pasojave të dëmeve të shkaktuara nga përmbytjet në gusht 2016, si edhe për shpenzime korrente.
Rreth 35 milionë lekë ose 2.2 për qind e fondit rezervë i është dhënë Ministrisë së Punëve të Brëndshme nëpërmjet dy vendimeve, përkatësisht për dhënie ndihme financiare familjes së inspektorit Ardian Halil Kodra, ish-punonjës policie vrarë në krye të detyrës, si dhe për marrjen e masave përballë rrëshqitjes së tokës në Farkë, Bashkia Tiranë.
Edhe operacioni i pastrimit të bregdetit me anë të ushtrisë është përballuar financiarisht nga fondi rezervë i buxhetit. Ministrisë së Mbrojtjes i është dhënë fondi prej 5 milionë lekësh ose rreth 3 për qind e fondit rezervë për mbulimin e shpenzimeve të strukturave të angazhuara për pastrimin e zonave bregdetare dhe akseve rrugore.
Rreth 93 milionë lekë ose 5.8 për qind i është akorduar Ministrisë së Mirëqënies Sociale dhe Rinisë, nëpërmjet dy vendimeve, përkatësisht per shpërblimin e disa kategorive për festat e fundvitit 2016, si edhe për Kishën Katolike me rastin e lumturimit të martirëve shqiptarë.
11 për qind e fondit rezervë ka ikur në favor të mbulimit të faturave të avokatëve të kontraktuar për përfaqësimin dhe mbrojtjen në çështjen e arbitrazhit ndërkombëtar HYDRO SRL kundër Republikës së Shqipërisë.
Kurse ministrisë së Zhvillimit Urban i është dhënë fondi prej 15.1 milionë lekë me 2 VKM, për shtesë fondi në buxhetin e vitit 2016 për shpenzime operative, përkatësisht 12.1 milion lekë për trajtimin me pagesë të qirasë për disa familje që preken nga zbatimi i projektit “Unaza e Madhe e Tiranës”, segmenti “Komuna e Parisit – Rruga e Kavajës”, etj. /Shqiptarja.com/b.d
