Viruset e lashta dhe të ringjallura një ditë do të mund të shtohen në listën e pasojave ogurzeza të shkrirjes së akullit. Shkencëtarët të cilët po punojnë në rrethin e Arktikut gjatë dekadave të fundit i kanë zbuluar disa viruse masive për të cilat disa thonë se mund të rizgjohen në qoftë se akulli i përhershëm i cili i ka zënë rob ato shkrihet.
Në vitin 2015, hulumtuesit në Siberi e zbuluan një të tillë të quajtur Mollivirus sibericum, një mostër 30.000-vjeçare të një virusi i cili arriti ta infektonte një amebë të pambrojtur në një eksperiment laboratorik, transmeton koha.net.Rreth një dekadë më parë, shkencëtarët e zbuluan Mimivirusin e parë, një mostër prej 1,200 gjeneve me dyfishin e gjerësisë së viruseve tradicionale, të varrosur nën shtresa të ngricës shkrirëse në tundrën ruse. (Për krahasim, HIV i ka vetëm nëntë gjene.)Kohët e fundit, disa studiues kanë sugjeruar se këto viruse të mëdha mund të shkrihen, të ikin, dhe t’i bëjnë shumë njerëz të sëmurë. Duket si pamjet nga ndonjë film horror i viteve 1990. Por nuk duhet të shqetësoheni shumë – të paktën jo ende.
Gjasat që këto viruse do të lirohen dhe do t’i sëmurin njerëzit janë të pakta, sipas kolumnistit shkencor të Neë York Times, Carl Zimmer, libri i fundit i të cilit, “A Planet of Viruses”, gërmon në atë që dimë për viruset dhe sëmundjet që ato i shkaktojnë.
“Këto viruse të caktuara e infektojnë amebën. Pra, nëse jeni amebë, atëherë duhet të jeni të frikësuar”, tha Zimmer për Business Insider në një intervistë të vitit 2015.
“Nuk ka patogjene njerëzore që kanë shpërthyer nga akullnajat siberiane. Kjo nuk do të thotë se viruset nuk do të paraqiten, por ka kaq shumë viruse që qarkullojnë në kafshë të gjalla, sa që mendoj se duhet t’i vendosim këto viruse të ngrira shumë poshtë në listën tonë të shqetësimeve”.
Zimmer më pas më 8 maj shtoi se shumica e këtyre viruseve masive janë gjetur pas shkrirjes së mostrave të akullit Arktik në një laborator – ato nuk po zvarriten përgjatë tundrës ruse si një Frankenshtajn mikroskopik.Ato “nuk e kanë shkrirë vetveten vetëm thjesht ashtu”, thotë ai. “Ato u përpunuan me kujdes në laboratorë. Ky është edhe një tregues se gjasat për një shpërthim nga lashtësia janë shumë të vogla”.Por kjo nuk do të thotë se zbulimet e fundit janë të padobishme. Në vend të kësaj, ato na mësojnë gjëra të vlefshme për natyrën e viruseve, për të cilat më parë kemi supozuar se janë mjaft të vogla dhe të thjeshta.Këto viruse të lashta, nga ana tjetër, janë rreth 30 herë më të mëdha se viruset mesatare, dhe janë rivale të madhësisë së një bakteri.
Përveç madhësisë së pazakontë, Mollivirus sibericum dallon nga shumica e viruseve në atë që ka më shumë se 500 gjene që japin udhëzime për të bërë proteina.”Ato janë në vetvete interesante dhe me të vërtetë na sfidojnë të mendojmë se çfarë janë viruset,” thotë Zimmer.
Viruset teknikisht nuk konsiderohen të gjalla, por këta gjigantë duket se i kanë disa cilësi të jetës, si një metabolizëm funksional.Nëse ndonjëherë do t’i rivlerësojmë karakteristikat e viruseve, atëherë viruset e vjetra të shkrira mund të na bëjnë ta kemi një këndvështrim të ri, përgatiti Koha. (b.an)
