Agjencitë perëndimore të inteligjencës kanë paralajmëruar drejtuesit e mbrojtjes në Evropë se Rusia po shton përpjekjet për t’i vrarë ata, duke bërë që kompanitë të forcojnë masat e sigurisë personale për drejtuesit e tyre të lartë.
Me përparimin në fushën e betejës në Ukrainë të bllokuar dhe ekonominë ruse në vështirësi, Kremlini ka urdhëruar zgjerimin e sabotimit dhe të operacioneve “hibride” në Evropë, ndërsa synon të dobësojë në mënyrë vendimtare mbështetjen për Kievin në muajt e ardhshëm.
Vrasjet e objektivave civile evropiane, të konsideruara dikur tabu edhe nga agjencitë ruse të spiunazhit, po zënë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në këto plane. Këtë u kanë thënë shërbimet evropiane të inteligjencës gazetës Financial Times (FT).
FT-ja foli me zyrtarë nga pesë agjenci të ndryshme evropiane të inteligjencës, të cilët paralajmëruan se drejtuesit ekzekutivë dhe punonjës të tjerë të nivelit të lartë në kompanitë e mbrojtjes po shënjestrohen nga operativët e Kremlinit. Sipas burimeve, në shënjestër janë edhe drejtuesit e kompanive më të vogla, veçanërisht të atyre që merren me prodhimin e dronëve ose të komponentëve të tyre.
“Niveli i kërcënimit është rritur në Evropë. Për pronën, por edhe për njerëzit”, tha një zyrtar i lartë i inteligjencës evropiane.
Shërbimi i inteligjencës së brendshme gjermane (BfV) ka shtuar ndjeshëm kontaktet me punonjësit dhe drejtuesit e kompanive gjermane të mbrojtjes. Mes masave të rekomanduara është edhe përdorimi i ekipeve private të sigurisë për mbrojtjen e afërt, tha një zyrtar i BfV-së.
“Rusia është e angazhuar në planifikimin e qëllimshëm të akteve të dhunës kundër individëve nga shteti ose aktorë të kontrolluar nga shteti”, paralajmëroi të hënën kreu i BfV-së, Sinan Selen, gjatë një deklarate para ligjvënësve gjermanë.
“Po vërejmë një zhvillim të mëtejshëm të këtyre veprimeve në aspektin e objektivave, metodave dhe aktorëve të përfshirë, duke përfshirë përdorimin e strukturave të krimit të organizuar.”
Disa drejtues të kompanive të mbrojtjes, të cilët folën në kushte anonimiteti, i thanë FT-së se gjatë gjashtë muajve të fundit kishin shtuar masat për mbrojtjen e afërt, me këshillën e posaçme të shërbimeve qeveritare të sigurisë. Të tjerë thanë se i përdornin këto masa vetëm kur udhëtonin jashtë vendit të tyre.
Përgjegjësia për komplote të tilla, të njohura në zhargonin e inteligjencës ruse si “punë e lagur”, i atribuohet kryesisht GRU-së, agjencisë së inteligjencës ushtarake të Rusisë.
Sipas burimeve të inteligjencës, GRU-ja ka nisur të përshtatë metodat e saj. Zyrtarët e kësaj agjencie po bashkëpunojnë më ngushtë me grupet e krimit të organizuar, duke përdorur rrjete agjentësh që veprojnë përtej kufijve. Ata po ndajnë detyrat e zbulimit, logjistikës, planifikimit dhe ekzekutimit mes qelizave ose individëve të ndryshëm, në vend që të mbështeten te agjentë të vetëm, të konsideruar të zëvendësueshëm, të cilët rekrutohen në internet kundrejt pagesave.
Në disa raste, komplotet aktive janë zbuluar dhe parandaluar. Në raste të tjera, është konstatuar veprimtari e dyshimtë, përfshirë vëzhgimin e rutinës së përditshme të individëve, si në banesat e tyre, ashtu edhe në vendet e punës.
Zyrtarët e sigurisë theksuan se një element kyç i strategjisë ruse është se nuk është e nevojshme të kryhen atentate që fushata të arrijë efektin e synuar.
“Qëllimi kryesor nga perspektiva ruse është ende psikologjik”, tha një zyrtar i inteligjencës. “Vetëm duke i bërë njerëzit të ndiejnë se mund të jenë një shënjestër, ata po japin efektin e tyre. Ata duan që individët të mendohen dy herë para se të bëjnë biznes me Ukrainën.”
Një zyrtar theksoi se, në shumë raste, përpjekjet e agjentëve rusë mbeten amatoreske dhe mund të kundërshtohen lehtësisht.
Megjithatë, kjo krijon probleme të tjera, pasi shërbimet e sigurisë detyrohen të konsiderojnë pothuajse këdo si një kërcënim të mundshëm.
Në gusht, dy të rinj rusë që po kalonin pushimet u arrestuan në Suedi, pasi kishin ngritur një tendë pranë pronës së drejtorit ekzekutiv të kompanisë Saab, Micael Johansson. Ata u liruan pak më vonë.
Ekspertët e sigurisë thanë se po merrnin gjithnjë e më shumë kërkesa nga kompanitë e mbrojtjes, por edhe nga ato që operojnë në sektorë si infrastruktura kritike dhe energjia, për mënyrat e mbrojtjes së punonjësve të tyre në Evropë.
Claudine Fry, partnere me seli në Londër e kompanisë Control Risks, e specializuar në inteligjencën strategjike dhe sigurinë globale, tha se rreziku i atentateve ishte “padyshim një çështje që është shumë më e rëndësishme tani”.
“Po shohim një interes në rritje për të kuptuar se sa seriozisht duhet ta marrim kërcënimin ndaj drejtuesve dhe [si të ndërmarrim] hapa aktivë drejt menaxhimit të këtij kërcënimi.”
Drejtues të industrisë paralajmëruan se kostoja e masave të gjera të sigurisë, si për njerëzit, ashtu edhe për objektet, mund të përbëjë një barrë financiare për kompanitë, veçanërisht për bizneset e reja.
Një drejtues tha se kohët e fundit kompania e tij kishte zhvendosur një nga objektet e prodhimit në Evropën Perëndimore, me qëllim mbrojtjen e tij nga kërcënimet ruse.
Drejtuesit e kompanive më të mëdha evropiane të prodhimit të armëve janë në gjendje gatishmërie të lartë që nga fillimi i vitit 2024, kur shërbimet amerikane dhe gjermane të inteligjencës zbuluan një komplot rus kundër Armin Papperger, drejtorit ekzekutiv të kompanisë gjermane Rheinmetall.
Burimet e inteligjencës besonin se agjentët rusë po përgatitnin një atentat të vetëm, me profil të lartë, dhe se Papperger ishte një objektiv i veçantë, pasi kishte mbështetur hapur armatosjen e Ukrainës kundër Rusisë.
Papperger ka deklaruar se aktualisht gëzon mbrojtje të afërt 24 orë në ditë, përmes një kombinimi të rojeve private të sigurisë dhe policisë.
