Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, e mirëpriti marrëveshjen, duke thënë se ajo ishte “në dobi të të gjithëve ne” dhe se do të “siguronte dhe forconte” sigurinë e ishullit.
Shtetet e Bashkuara dhe Danimarka kanë njoftuar se kanë arritur një marrëveshje për Groenlandën, me Presidentin e SHBA-së Donald Trump që tha se marrëveshja do t’i jepte Uashingtonit “kontroll të përhershëm” të sigurisë së ishullit.
“Kam kënaqësinë të njoftoj se Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë hyrë në një marrëveshje me Mbretërinë e Danimarkës dhe Groenlandën, e cila u jep Shteteve të Bashkuara kontroll të përhershëm mbi sigurinë”, shkroi Trump në një postim në llogarinë e tij në Truth Social të premten.
“Që tani e tutje, asnjë kundërshtar amerikan nuk mund të ketë KURRË një bazë në Groenlandë, të ketë një prani ushtarake në Groenlandë ose të bëjë investime të ndjeshme në Groenlandë, pa miratimin tonë të shprehur me shkrim”, shtoi ai.
Trump ka kërcënuar vazhdimisht se do të pushtojë territorin autonom danez që nga kthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025, duke argumentuar se ishte një shqetësim thelbësor për “sigurinë kombëtare” dhe se nëse Uashingtoni nuk vepronte, atëherë do ta bënin Kina ose Rusia.
Retorika e tij ka shkaktuar kundërshtim nga e gjithë Evropa dhe ka nxitur premtime të reja financimi nga Brukseli dhe një fokus të ripërtërirë në sigurinë e Arktikut.
Në një deklaratë të premten, kryeministrja daneze Mette Frederiksen përshëndeti një “marrëveshje të shkëlqyer për Groenlandën, Mbretërinë e Danimarkës dhe Shtetet e Bashkuara”, ndërsa premtoi se do të njihte “sovranitetin dhe integritetin territorial të Mbretërisë dhe të drejtën e popullit të Groenlandës për vetëvendosje”.
“Një marrëveshje që forcon sigurinë tonë të përbashkët në Arktik dhe në Zonën e Atlantikut të Veriut dhe për këtë arsye është e shkëlqyer edhe për NATO-n dhe Evropën”, shtoi ajo.
Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, gjithashtu e mirëpriti marrëveshjen me SHBA-në, duke thënë se ajo ishte “në dobi të të gjithëve ne” dhe se do të “siguronte dhe forconte sigurinë e ishullit”.
Marrëveshja pritet të nënshkruhet në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork javën e ardhshme.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kishte vizituar Groenlandën në fillim të këtij muaji si pjesë e përpjekjeve të BE-së për të kundërshtuar ambiciet e Trump në Arktik, duke njoftuar një partneritet prej 200 milionë eurosh me territorin gjatë vizitës së saj – i cili do të investohet këtë vit dhe vitin tjetër.
Duke folur në takimin vjetor të Forumit Ekonomik Botëror në Davos këtë vit, von der Leyen kishte thënë se BE po punonte për një “rritje masive të investimeve evropiane” në Grenlandë, në një përpjekje për të rritur sigurinë në Arktik.
Komisioni ka propozuar ndarjen e 530 milionë eurove për Groenlandën sipas buxhetit të saj për periudhën 2028-2034, të cilat, sipas tij, pasqyrojnë “rëndësinë e saj gjeostrategjike në rritje në Arktik”.
Raportohet se SHBA-të kanë pasur 17 objekte ushtarake dhe mbi 10,000 trupa në Groenlandë në kulmin e Luftës së Ftohtë. Tani ato operojnë vetëm një bazë në ishull, Bazën Hapësinore Pituffik – instalimi më verior i Departamentit të Mbrojtjes të SHBA-së.
Pituffik përdoret për paralajmërimin e raketave, mbrojtjen nga raketat dhe misionet e mbikëqyrjes hapësinore, sipas Forcës Hapësinore të SHBA-së.
