“Rruga e Mëndafshit’, një forcë për paqen që do të lidhë 60 vende

Rruga e lashtë dhe historike tregtare midis Kinës dhe Evropës po kthehet në jetë si një nga projektet më të mëdha të infrastrukturës të shekullit 21, me përfitime të mëdha për ekonomitë në të gjithë botën.

Projekti i ri i Kinës për Silk Road përfshin rrugë, autostrada, korsi përmes deteve, porteve, rrjeteve energjetike, institucioneve financiare dhe kabllove me fibra optike që vrapojnë nga Singapori në veri përmes Malajzisë dhe Vietnamit, duke kaluar në perëndim në provincën Xinjang të Kinës, pastaj në Azinë Qendrore dhe Pakistan, duke u lidhur me fushat e naftës të Iranit, në Lindjen e Mesme dhe Afrikë, për të vijuar me lidhjen e hekurudhave dhe porteve nga Londra në Colombo deri në Xhakarta.

Ky projekt i nisur në vitin 2013, synon të rrisë lidhjen dhe zhvillimin ekonomik përmes 60 vendeve.

Është një ide kineze, por ajo i takon botës. Kjo është ajo ku njerëzit nga pjesë të ndryshme të botës bashkëpunojnë më shumë. Ata blejnë dhe shesin gjëra me njëri-tjetrin. Dhe ata vizitojnë dhe madje jetojnë në vendet e njëri-tjetrit …. Është mirë për njerëzit. Ne bëjmë jetë më të lumtur kur bashkëpunojmë.

Këtë synonte edhe forumi “Një brez, një rrugë”, organizuar në Qendrën Kombëtare të Kongreseve Huairou, buzë liqenit Yanqi, në Pekin nga data 14 deri në 15 maj, i cili mblodhi përveç krerëve të 29 shteteve edhe gazetarë nga e gjithë bota, ndër të cilët edhe ata shqiptarë.

Një qendër e madhe kombëtare konferencash, e shtrirë në një sipërfaqe prej 10 mijë metrash katrorë mbodhi nën çatinë e saj gazetarë, kameramanë e fotoreporterë të pothuajse gjithë mediave botërore, ndërsa ofroi shërbime profesionale pune për të gjithë pjesëmarrësit. E gjithë qendra e konferencës ishte e mbuluar me wi-fi, shërbimin e përcjelljes së sinjalit satelitor, studio televizive, zyrën e  shtypit, ekspozitë kulture, restorant, etj.

Zona e shërbimit të përgjithshëm ofronte shërbime informacioni, kasë sigurie, shërbime telekomunikacioni, bankare, postare etj. Salla e shtypit përmbante gjithsej 6 ambjente me të gjitha pajisjet. Ndërsa ishte hapur edhe një qendër mjekësore dhe një ambulancë ajrore  ishte e vendosur në hyrje të Qendrës Ndërkombëtare të Konventës .

Nga Policia e Armatosur e Popullit tek menaxherët e fabrikës, shteti kinez u angazhua në maksimum që vendi të linte përshtypjet më të mira tek të ftuarit, ndërsa Presidenti Xi prezantonte  iniciativën e tij të madhe diplomatike për botën.

Zyrtarët pjesëmarrës u përshëndetën në Pekin gjatë fundjavës nga qielli i kaltër, i cili është i pazakonta gjatë vitit, por e zakontë në ngjarje të mëdha si “Një brez, një rrugë”.

Të hënën në mëngjes, sistemi i monitorimit të ajrit të qytetit klasifikoi cilësinë e ajrit si “të freskët”.

Gjatë shumicës së fundjavës, përqendrimet e PM2.5 – grimcat e vogla që paraqesin rrezikun më të madh shëndetësor – ishin afër zero, sipas një monitorimi të ndotjes nga autoritetet. Pekini zakonisht mesatarizon një nivel rreth tre herë më të lartë nga rekomandimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë .

Ashtu si në Lojërat Olimpike të vitit 2008, Kina nuk lë asnjë hollësi pa llogaritur për të reklamuar lartësinë e Pekinit.

Ndërsa banketi i mirëseardhjes shtruar në nder të zyrtarëve të lartë, përfshinte skulptura ushqimore të deveve që hidhnin Rrugën e Mëndafshit.

Gjithçka ishte e llogaritur deri në detaj, gati për hapjen e punimeve të forumit “Një brez një rrugë”.

Në samitin dy ditor presidenti i Republikës Popullore të kinës  Xi Jiuping foli për sfidat e shumta me të cilat ballafaqohet bota: tregtia dhe investimet e ngadalta, globalizimi i dobët ekonomik, zhvillimi gjithnjë e më i pabalancuar, ndikimi nga migrimi në masë të madhe i refugjatëve dhe emigrantëve, si dhe luftërat, konfliktet dhe terrorizmi.

“Vendet po eksplorojnë mënyrat e tyre për t’u marrë me këto sfida dhe kanë parashtruar shumë strategji dhe iniciativa të mira zhvillimi, por është e vështirë të mbështetet në një vend të vetëm për të menaxhuar ose zgjidhur problemet globale”, tha Xi, duke cituar ndërvarësinë midis kombeve.

Vetëm duke harmonizuar politikat e tyre dhe duke integruar faktorët dhe burimet ekonomike në një shkallë globale, vendet mund të krijojnë sinergji për të promovuar paqen, stabilitetin dhe zhvillimin e përbashkët në botë, vuri në dukje ai.

“Nën këto rrethana, bota mund të nxjerrë mençuri dhe forcë nga rruga e lashtë e mëndafshit, e cila përmban shpirtin e paqes dhe bashkëpunimit, hapjen dhe përfshirjen, të mësuarit reciprok dhe përfitimin reciprok”, nënvizoi Xi.

Sipas presidentit Xi, edhe pse me prejardhje nga Kina, iniciativa e Brezit dhe Rrugës i takon të gjithë botës, ndërsa zhvillimi i saj shkon përtej rajoneve.

Ai e përshkroi zhvillimin e Brezit dhe Rrugës si një “markë bashkëpunimi”, që është e hapur dhe gjithëpërfshirëse dhe një të mirë publike globale e ofruar bashkërisht nga të gjitha palët.

Nën kornizën”Një brez, një rrugë”, shpjegon Xi, të gjitha palët mund të bashkojnë duart për të përmbushur sfidat globale në parimin e konsultimeve të gjera, kontributin e përbashkët dhe përfitimet e përbashkëta.

Komunikata përfundimtare e lëshuar të hënën vonë theksoi dialogun, konsultimin dhe bashkëpunimin ndërmjet vendeve pjesëmarrëse. Nënshkruesit e dokumentit me pothuajse 2,200 fjalë u zotuan për të kundërshtuar të gjitha format e proteksionizmit, duke përfshirë edhe strukturën e Iniciativës së Brezit dhe Rrugës, e duke promovuar një sistem tregtar multilateral universal, të hapur, jodiskriminues dhe të barabartë.

Nisma bazohet në pesë shina kryesore: koordinimi i politikave, lidhjet e infrastrukturave dhe instalimeve , forcimi i financave , integrimi financiar dhe zgjerimi i lidhjeve mes popujve.

“Një Brez, një Rrugë” (OBOR), përpjekja gjithëpërfshirëse për të rikthyer rrugët e vjetra të tregtisë dhe për të përmirësuar transportin e mallrave nga Azia në Evropë bëri bashkë në të njëjtën tryezë presidentin kinez, Xi Jinping , presidenti rus, Vladimir Putin, atë turk Rexhep Taip Erdoan, kryeministra të disa vendeve, ai i Italisë, Paolo Gentiloni, i Greqisë  Alexis Cipras, mbi 100 ministra, ndër të cilët edhe ministri shqiptar i Transportit dhe Infrastrukturës, Sokol Dervishaj, krerë të mbi 50 organizatave dhe rreth 1200 përfaqësues të rajoneve e vende të botës.

Vende si SHBA-ja, Japonia dhe Koreja e Veriut, që mendohej se nuk do të merrnin pjesë në këtë takim, dërguan delegacionet e tyre. Me këtë rast, Kina tregoi një forcë dhe aftësi të jashtëzakonshme organizimi.

Nisur në 2013, nisma “Një brez, një rrugë”, parashikon investimin e miliarda dollarëve nga Kina në infrastrukturë në vendet përgjatë rrugës së vjetër të Mëndafshit që e lidh atë me Europën.

Ambicia është e pafund. Kina po shpenzon rreth 124 miliardë dollarë në mbi 60 vende që përfshihen nga ky brez. Takimi i samitit ka tërhequr numrin më të madh të personaliteteve të huaja në Pekin që nga Lojërat Olimpike në vitin 2008.

Përfitimet e pritshme janë të njohura. Duke i lidhur vendet dhe rajonet që përbëjnë rreth 60% të popullsisë së botës dhe 30% të PBB-së botërore, Rruga e Mëndafshit është ‘projekti i shekullit’.

70,000 vende të reja pune, mundësi për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, si nga Azia dhe Evropa, për të hyrë në tregje të reja që sot nuk mund të jenë lehtësisht të arritshme. Por, arritja e këtyre potencialeve duhet të tejkalojë disa pengesa kryesore, ndër të cilat shpejtësinë e ngadaltë me të cilën lëvizin mallrat apo procedurat doganore, që kërkojnë një unifikim të tyre. Për shkak të procedurave të paunifikuara përgjatë vendeve të Rrugës së Mëndafshit, mallrat jo vetëm lëvizin ngadalë, por gjithashtu i nënshtrohen rritjes së kostove.

“Në një botë të ndërvarësisë dhe sfidave në rritje, asnjë vend nuk mund të trajtojë sfidat, por edhe problemet e botës, vetë”, tha presidenti Kinez Xi.

“Është shpresa jonë nëpërmjet zhvillimit të Brezit dhe Rrugës, ne do të lëshojmë forca të reja ekonomike për rritjen globale, do të ndërtojmë platforma të reja për zhvillimin global dhe do të ribalancojmë globalizimin ekonomik në mënyrë që njerëzit të lëvizin më pranë një komuniteti e fati të përbashkët”, tha Xi në Mbyllja e ngjarjes.

Pas përpjekjeve  të Kinës për të ndërtuar një rrugë moderne të Mëndafshit, është një program kreditimi me gjerësi të paparë, që do të ndihmojë ndërtimin e porteve, rrugëve dhe lidhjeve hekurudhore.

Presidenti rus Vladimir Putin tha se iniciativa “Një brez një rrugë’ është “një qasje inovative”. Udhëheqësi rus e bëri këtë deklaratë gjatë fjalës së tij në forumin e Rrugës për Bashkëpunim Ndërkombëtar.

Gjatë punimeve të këtij forumi qeveria shqiptare e përfaqësuar nga ministri i Transportit dhe Infrastrukturës, Sokol Dervishaj  dhe Drejtori i Komitetit Kombëtar për Zhvillim dhe Reforma He Lifeng, nënshkruan Memorandumin e bashkëpunimit mes 2 shteteve, me fokus forcimin e mëtejshëm të bashkëpunimit në fushat e transportit, infrastrukturës dhe aspektin financiar.

Ministri Dervishaj tha se marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kinës, janë në një nivel shumë të mirë politik, por duhet të bëhet më shumë në forcimin e raporteve ekonomike dhe në zhvillimin e projekteve infrastrukturore.

“Forumi i nivelit të lartë, “Një brez, një rrugë”, është jashtëzakonisht i rëndësishëm dhe i vlerësuar edhe nga pjesëmarrja e personaliteteve të shumta, si presidentë dhe kryeministra nga shumë vende të botës. Në këtë proces të rëndësishëm është pjesë edhe Shqipëria, ku ne sapo kemi firmosur Memorandumin e Bashkëpunimit me palën kineze për këtë nisëm. Ky memorandum, shënon një hap përpara për mënyrën si do të funksionojë marrëdhënia jonë në këtë forum, sidomos me financuesit duke filluar nga Kina por edhe bankat e ndryshme që i janë bashkuar këtij procesi me projekte konkrete. Shqipëria është pjesë dhe përfituese e disa iniciativave, ku më e rëndësishmja është Procesi i Berlinit dhe Konektivitetit për Ballkanin Perëndimor”, tha Dervishaj.

Sipas tij, shumë shpejt do të kemi projekte konkrete, të cilat përveç financimit do të kërkojnë dhe studime të sakta fizibiliteti për të vijuar më tej me procesin e implementimit. “Shqipëria është një aktor serioz sa i takon bashkëpunimit ekonomik. Ky forum sikurse u dëgjua dhe nga presidenti kinez Xi Jingpin, përveç aspektit infrastrukturor, rrugor, hekurudhor e detar, është një projekt që ka të bëjë me rritjen e paqes, sigurisë, komunikimit dhe gjithëpërfshirjen e të gjithë aktorëve ndërkombëtar ku kalon rruga e lashtë e mëndafshit. Sepse zhvillimi infrastrukturor, nuk ka të bëjë vetëm me zhvillim ekonomik, por edhe me impaktin e jashtëzakonshëm social dhe të afrimit të popujve”, theksoi ai.

Memorandumi i bashkëpunimit, përmban 7 pika, si fuqizimi ekonomik i dy vendeve, forcimi i bashkëpunimit në aspektet e zhvillimit të infrastrukturës, transportit etj.

Kina lajmëroi mbajtjen e forumit të dytë “Një brez një rrugë”në vitin 2019.  “Ne kemi çdo arsye të jemi të sigurt në të ardhmen e Brezit dhe Rrugës”, tha presidenti kinez Xi. “Ka ende një rrugë të gjatë për të përshkruar. Sipas Xi, ‘Një brez, një rrugë’ është një ndërmarrje afatgjatë. /ATSH