Rritja e nivelit të kredive të këqija dhe rreziku që sjellin ato për sistemin bankar ka detyruar qeverinë të ndryshojë Kodin e Procedurës Civile në nenet që kanë lidhje me ankandet e pronave të lëna si kolateral. Garancia bankare do të shitet në ankandin e tretë, në rast se dështojnë dy të parët, deri në 30% të vlerës së tregut dhe paratë do t’i marrë banka që ka dhënë kredinë. Shtëpi ose prona e vënë si garanci bankare brenda 10 ditëve nga përfundimi i ankandit do të humbasë 70% vlerës.
Ndryshimet thelbësore në Kodin e Procedurës Civile ndodhen për shqyrtim në parlament. Një nga ndryshimet që prek direkt pronat e lëna kolateral është paragrafi i dytë, në nenin 577, ndryshohet, si më poshtë vijon: “Në rast se në ankandin e dytë nuk është paraqitur asnjë ofertues, atëherë, brenda 10 ditëve nga përfundimi i tij, përmbaruesi gjyqësor cakton çmimin e ri të sendit në masën 30% të çmimit të përcaktuar nga përmbaruesi, sipas nenit 564, të këtij kodi.
Ankandi i tretë për shitjen e sendit bëhet sipas rregullave të përcaktuara në nenin 568, të këtij kodi dhe zhvillohet jo më vonë se 30 ditë nga e nesërmja e datës së caktimit të çmimit të ri. Në rast se në ankandin e tretë nuk është paraqitur asnjë ofertues, përmbaruesi gjyqësor i propozon në fillim kreditorit që kundrejt kredisë të marrë sendin me çmimin e ankandit të tretë. Në rast se kreditori nuk pranon ta marrë sendin, përmbaruesi gjyqësor heq sekuestron mbi sendin e sekuestruar dhe vijon procedurat përmbarimore mbi pasuri të tjera të debitorit”.
Relacioni
Në relacionin që shoqëron ndryshimet ligjore thuhet se qëllimi kryesor i tij është problemi i kredive me probleme, i cili është konsideruar si një problem shqetësues për Shqipërinë. “Edhe pse vendi ynë nuk vuajti menjëherë pasojat e krizës globale financiare dhe krizës në euro, niveli i kredive me probleme u rrit në mënyrë të qëndrueshme.
Një pjesë e madhe e kredive me probleme është e kolateralizuar me pasuri të patundshme dhe është e koncentruar kryesisht në sektorin e ndërtimit. Ky problem është evidentuar edhe nga FMN-ja dhe Banka Botërore, si një nga problemet më kryesore me të cilën përballet vendi ynë. Për këtë arsye, me kërkesë të autoriteteve shqiptare, një mision i asistencës teknike e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) u paraqit në Tiranë nga data 27 prill deri në 4 maj 2015 për të ndihmuar autoritetet shqiptare në zhvillimin e një strategjie gjithëpërfshirëse për adresimin e situatës së kredive me probleme (NPL) në sistemin financiar shqiptar.
Në raportin përfundimtar të dërguar nga FMN-ja është konkluduar se trajtimi i problemit të NPL-ve është i rëndësishëm për ringritjen e nivelit të kreditit në Shqipëri”, thuhet në relacion. Sipas relacionit, grupi i punës u përqendrua në faktin se në përgjithësi, kur nivelet e NPL-ve janë vazhdimisht të larta në një ekonomi të caktuar, ato tregojnë ekzistencën e një sërë problemesh më të thella në sistemin juridik. Në raportin e dorëzuar nga FMN-ja theksohen fusha të caktuara në kuadrin ligjor, ku një përpjekje për të përmirësuar më tej këtë kuadër ligjor mund të prodhojë rezultate më të mira në uljen e nivelit të NPL-ve. Reforma të mëtejshme në të gjitha fushat juridike konsiderohen ato në sistemin e taksave, ristrukturimin e borxhit, të zbatimit të borxhit dhe mosaftësinë paguese.
Reformat ligjore duhet të zbatohen në koordinim me veprimtarinë mbikëqyrëse dhe rregullatorë, në mënyrë që ato të kenë një zbatim sa më të saktë dhe në kohë. Pas ngritjes së këtij grupi pune, është miratuar dhe nënshkruar nga kryeministri dhe guvernatori i Bankës së Shqipërisë, plani i masave për reduktimin e kredive të këqija në sistemin bankar.
BW/d.i.
