Greqia dhe Italia po shfaqen si dy nga shtyllat kryesore evropiane për mbrojtjen e anijeve tregtare në Detin e Kuq, në një kohë kur situata pranë ngushticës strategjike të Bab el-Mandeb po bëhet gjithnjë e më kritike.
Përparimi i Huthëve përgjatë bregdetit perëndimor të Jemenit dhe presioni në rritje pranë kësaj pike të rëndësishme detare kanë rikthyer në qendër të vëmendjes nevojën për forcimin e pranisë detare evropiane në rajon.
Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, ka bërë thirrje për vendosjen e më shumë anijeve luftarake, duke vënë në dukje edhe rolin e Greqisë dhe Italisë në përpjekjet për garantimin e sigurisë së lundrimit.
Në një deklaratë për Reuters, Crosetto tha se Greqia dhe Italia janë aktualisht dy vendet e Bashkimit Evropian që në thelb po mbështesin përpjekjet për sigurinë e lundrimit në këtë zonë.
Për Athinën, çështja ka një rëndësi të veçantë për shkak të rolit të Greqisë si një nga fuqitë kryesore detare evropiane dhe interesit të drejtpërdrejtë për mbajtjen të hapura dhe të sigurta të korridoreve detare që lidhin Azinë dhe Lindjen e Mesme me Mesdheun dhe Evropën Veriore.
Bab el-Mandeb përbën portën jugore të Detit të Kuq dhe është një nga korridoret më të rëndësishme për tregtinë ndërkombëtare. Përmes kësaj ngushtice, anijet vijojnë drejt Kanalit të Suezit dhe më pas Mesdheut, duke shmangur një itinerar shumë më të gjatë rreth Afrikës, përmes Kepit të Shpresës së Mirë.
Në pikën më të ngushtë, Bab el-Mandeb është rreth 29 kilometra i gjerë, çka e rrit rëndësinë e tij strategjike. Sipas të dhënave të Kpler, të cituara nga Reuters, sasitë e naftës që kaluan përmes kësaj ngushtice në qershor korrespondonin me rreth 7% të prodhimit global të naftës.
Shqetësimi i ri lidhet me ndryshimin e ekuilibrit në Jemenin perëndimor. Huthët kanë zgjeruar praninë e tyre përgjatë vijës bregdetare të Detit të Kuq, duke e ngritur edhe më tej në axhendën evropiane çështjen e sigurisë së Bab el-Mandeb.
Në Romë po shtohen thirrjet për forcimin e pranisë ekzistuese evropiane. Crosetto ka theksuar nevojën për më shumë njësi detare dhe ka përmendur gjithashtu lëvizje brenda kuadrit të operacionit evropian EUNAVFOR Aspides.
Operacioni Aspides u krijua në vitin 2024 me një mandat mbrojtës, me qëllim mbrojtjen e lirisë së lundrimit dhe të anijeve tregtare që lëvizin në zonën e Detit të Kuq.
Për Italinë, rreziku nuk është vetëm ushtarak dhe gjeopolitik, por edhe ekonomik. Sipas Assarmatori, rreth 40% e tregtisë së jashtme italiane transportohet përmes Kanalit të Suezit, duke shpjeguar presionin e Romës për një prani më të fortë detare në rajon.
Edhe për Greqinë, siguria e kësaj rruge detare është e lidhur drejtpërdrejt me flotën greke, e cila ka një prani të konsiderueshme në transportin e naftës, LNG-së, ngarkesave të thata dhe kontejnerëve.
Referenca publike e Crosetto-s ndaj kontributit grek vjen pak ditë pas takimit të ministrit grek të Mbrojtjes Kombëtare, Nikos Dendias, me homologun e tij italian në Romë. Gjatë takimit, të dyja palët theksuan forcimin e bashkëpunimit dypalësh në fushën e mbrojtjes.
Ndërsa Huthët forcojnë pozicionin e tyre përgjatë bregdetit perëndimor të Jemenit, Athina dhe Roma po përballen me sfidën e garantimit të sigurisë së një prej arterieve kryesore të tregtisë dhe energjisë, që lidh Azinë me Kanalin e Suezit dhe Mesdheun.
