Nga Mero Baze
Kur nisi lëvizja e Dhjetorit në vitin 1990, pas përplasjes së natës së parë, më 9 dhjetor u formuluan kërkesat e para të studentëve, të cilat fillonin me problemet e kushteve të jetës, kaldajës, batanijeve dhe, mos gaboj, e shtata ishte kërkesa për pluralizëm politik. Aq dinim.
Njerëzit politikë që iu afruan protestës dhe e morën nën kontroll u sugjeruan që, kur të shkonin tek Ramiz Alia, t’i linin mënjanë këto kërkesat e tjera dhe të përqendroheshin tek pluralizmi. Të tjerat “rregulloheshin”.
M’u kujtua dje ky episod, ndërsa pashë si lajm të mirë që më në fund ka disa kërkesa politike nga protesta. Por lajmi i keq është që kërkesat ngjajnë si politike, por janë patetike. Kërkesa më e rëndësishme ishte dorëheqja e qeverisë, ndërsa pesë kërkesat e tjera ishin për anulim ligjesh të qeverisë që nxisin investimet në turizëm në fusha, male, dete e kodrina.
Nuk jam i sigurt sa i përfaqësojnë ato kërkesa gjithë grupet e protestës, por po i marr të mirëqena.
Mendoj që kërkesa më e rëndësishme është dorëheqja e qeverisë. Tani ose duhet të kërkojnë dorëheqjen e qeverisë dhe të realizojnë me qeverinë e re ato pesë kërkesat e tjera, ose t’i kërkojnë qeverisë të realizojë ato pesë kërkesa dhe të mos japë dorëheqje.
Kjo që ka ndodhur i bën kërkesat patetike, për të bërë zhurmë. Kërkesat politike burojnë nga përfaqësimi politik i protestës dhe nga qartësia e tyre.
Nëse synojnë dorëheqjen e qeverisë, atëherë duhet të kërkojnë vetëm dorëheqjen e qeverisë. Dhe kjo është betejë politike. Kjo betejë nuk fitohet aq lehtë, por ama është një betejë historike, pasi i jep vendit një opozitë të re të organizuar mbi rregulla të reja loje dhe ndryshon historinë e politikës shqiptare.
Tani që Zvërneci ka ikur nga fokusi i protestës dhe ka mbetur vetëm në mediat ndërkombëtare për shkak të familjes Trump, organizatorët e protestës duhet të ulen dhe të provojnë aftësinë e tyre për ta përfaqësuar protestën politikisht. E di që është e vështirë, pasi ka disa grupe dhe shumë mosbesim mes palëve, por ideja se duan të ndryshojnë qeverinë mund t’i bashkojë. Në fund të fundit, vlera reale e protestës është të provojë nëse nxjerr dot një udhëheqës të ri apo jo. Të tjerat janë pallavra që nuk emocionojnë njeri.
Nëse protesta arrin të prodhojë një lidership që arrin t’u imponohet palëve në protestë dhe grupimeve të ndryshme për t’u bashkuar rreth gjërave që ata mendojnë se prodhojnë politikë, ata meritojnë të marrin kapitalin politik të protestës dhe të përballen me pushtetin si opozitë e re. Nëse nuk ia dalin dot, thjesht kanë shpërdoruar shansin dhe energjinë e disa mijërave të rinj shqiptarë që qartazi duan të përfaqësohen në politikë.
Shumicën e të rinjve që kam parë në rrjetet sociale duan të shpjegojnë se janë në protestë për problemet e tyre dhe kanë shumë të drejtë. Është një moment i artë që të krijohet një brez i ri politik i bërë vetë dhe jo i injektuar nga Berisha apo Rama.
Por që të bëhet vetë duhet të provojë aftësinë që ka për të prodhuar udhëheqësit e rinj të tyre.
Mos bini në kurthin e delirantëve blogerë që thonë “nuk duam të kemi udhëheqës”, “nuk duam të kemi grup drejtues”, “është protestë e popullit” etj. Këto gjëra i interesojnë t’i thotë Edi Rama apo opozita zyrtare e Berishës. As mos u masturboni me idenë se “Rama është tmerruar”, “Berisha ka mbaruar”, “Qorri është sinonim i Sorosit”, “Shehaj është gjobaxhi”, “Lapaj është lapangjoz” etj. Secili prej tyre ka ata që meriton pas vetes dhe nuk është se shkrihen brenda ditës nga 3 mijë vetë që kanë dalë në shesh me meme në duar.
Një protestë nuk mund të jetë “no name, no face, no number”. Duhet të ketë emër, shifra dhe fytyrë. Ndryshe nuk realizon dot asgjë politike.
E kuptoj zhgënjimin nga udhëheqësit politikë të tranzicionit, por çdo lëvizje që ka shkaktuar ndryshime në Shqipëri është bazuar tek idetë dhe udhëheqësit e saj.
Lëvizja e Dhjetorit krijoi enturazhin e parë të lidershipit politik në Shqipëri pas komunizmit, ngjarjet e ’97 një enturazh të ri, ngjarjet e 2002–2005 një lëvizje të re e kështu me radhë.
Serbia, e cila ka pasur një lëvizje të tillë të ngjashme një vit më parë, dhjetëra herë më masive se kaq, e dështoi atë lëvizje pasi grupet nuk arritën dot të nxjerrin një lider, dhe sot kanë përfunduar në duart e nacionalistëve serbë, që motiv kryesor nuk kanë arsyen pse nisi protesta, por t’i kthejnë Kosovën Serbisë.
Dhe kjo protestë, nëse nuk nxjerr udhëheqësit e saj të bashkuar rreth një programi të qartë, rrezikon të kalojë nga pelikani kaçurrel tek slogani i Ballit Kombëtar “Shqipëria e shqiptarëve, vdekje tradhtarëve”, pastaj tek flamuri i Autochthonous-it dhe në fund tek izolimi i Shqipërisë dhe reforma agrare, meqë disa nga ish-pronarët kanë rimarrë shumë toka.
Atëherë të gjithë do të kujtohen se kanë çuar dëm një shans për të ndryshuar historinë, për të krijuar një opozitë të re. Thjesht kanë reformuar qeverinë.
